Σε μια ιδιαίτερα ανησυχητική διαπίστωση για την πορεία της παγκόσμιας εκπαίδευσης προχώρησε η UNESCO, παρουσιάζοντας την έκθεση παρακολούθησης για το 2026. Η έκθεση αποκαλύπτει ότι η πρόοδος προς την καθολική ένταξη των παιδιών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση έχει ανακοπεί. Ενώ κατά τη διάρκεια των δεκαετιών 1990 και 2000 σημειώθηκε σημαντική άνοδος στη σχολική συμμετοχή, από το 2015 και μετά η δυναμική αυτή περιορίστηκε δραματικά σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, στις τέσσερις πιο πολυπληθείς περιοχές του κόσμου –Ευρώπη και Βόρεια Αμερική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία, Λατινική Αμερική και Καραϊβική, καθώς και Υποσαχάρια Αφρική– η αύξηση της συμμετοχής των παιδιών στα σχολεία έχει σταματήσει την τελευταία δεκαετία. Το φαινόμενο είναι καθολικό, καθώς η αύξηση του αριθμού των παιδιών που βρίσκονται εκτός σχολικού συστήματος δεν περιορίζεται μόνο σε αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Βολιβία, η Αγκόλα, η Αιθιοπία και το Λάος, αλλά επεκτείνεται και σε εύπορα, ανεπτυγμένα κράτη όπως το Βέλγιο, η Αυστρία, η Ισπανία, η Σιγκαπούρη και ο Καναδάς.
Η πρόσβαση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποτελεί κρίσιμο δείκτη για τον Δείκτη Κοινωνικής Ευημερίας (Social Well-Being Index). Η έλλειψη πρόσβασης στο σχολείο δεν πλήττει μόνο το μορφωτικό επίπεδο των νέων, αλλά βαθαίνει τις κοινωνικές ανισότητες και εδραιώνει τον κοινωνικό διαχωρισμό. Η στασιμότητα αυτή αποτελεί ένα ηχηρό καμπανάκι κινδύνου, αναδεικνύοντας το χάσμα ανάμεσα στη θεωρητική ουτοπία της «κοινωνίας της πληροφορίας» και τη σκληρή πραγματικότητα. Η διεθνής κοινότητα καλείται πλέον να επανεξετάσει τις προτεραιότητές της, εστιάζοντας σε όσα πραγματικά καθορίζουν την επιβίωση και την ευημερία των εθνών.
