Έντεκα εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου του Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά για την εμπορική ναυτιλία, προκαλώντας μια πρωτοφανή αιμορραγία στην παγκόσμια οικονομία. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν διατηρούν τον πλήρη έλεγχο της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας αρτηρίας, ενώ ο ναυτικός αποκλεισμός που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια δεν έχει καταφέρει να αποκαταστήσει τη ροή των πλοίων.
Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, από τα Στενά διέρχονταν καθημερινά 120 έως 140 πλοία, εκ των οποίων τα μισά ήταν δεξαμενόπλοια που μετέφεραν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Σήμερα, μόνο ελάχιστα σκάφη –εκείνα που κατάφεραν να διαπραγματευτούν με το Ιράν– λαμβάνουν άδεια διέλευσης. Πρόσφατα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε τον συντονισμό της διέλευσης 26 πλοίων μέσα σε ένα 24ωρο, μέσω της νεοσύστατης Αρχής Στενών του Περσικού Κόλπου.
Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν η καταβολή ενός «διοδίου» –που φτάνει έως και τα 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο– είναι οικονομικά συμφέρουσα σε σχέση με το τεράστιο κόστος του εγκλωβισμού. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, όπως ο Mohammad Reza Farzanegan από το Πανεπιστήμιο Marburg, ο αποκλεισμός κοστίζει σε χαμένα έσοδα από πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) δισεκατομμύρια δολάρια ημερησίως. «Από οικονομική σκοπιά, μια συμφωνία διέλευσης έχει περισσότερο νόημα από τη συνέχιση του αποκλεισμού, καθώς ένα ακίνητο τάνκερ κυριολεκτικά αιμορραγεί χρήμα», τονίζει ο οικονομολόγος Nader Habibi.
Ωστόσο, η λύση αυτή προσκρούει στις αμερικανικές κυρώσεις και στις περίπλοκες γεωπολιτικές ισορροπίες. Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία εισπράττει τέλη για υπηρεσίες στα Στενά του Βοσπόρου, η περίπτωση του Ορμούζ είναι νομικά και πολιτικά δυσκολότερη, καθώς το πέρασμα άπτεται των χωρικών υδάτων του Ιράν, του Ομάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Η σταθερότητα στην περιοχή φαίνεται να απαιτεί μια ευρύτερη διπλωματική συνεννόηση, καθώς ο οικονομικός πόλεμος που διεξάγεται δεν πρόκειται να λήξει μόνο με την καταβολή χρημάτων, αν δεν υπάρξει αναγνώριση του στρατηγικού ρόλου του Ιράν στην περιοχή.
