Φανταστείτε μια μικροσκοπική φυσαλίδα που εμφανίζεται ξαφνικά στο διάστημα και αρχίζει να διαλύει τα πάντα στο πέρασμά της. Αυτό το σενάριο, που είναι γνωστό στην θεωρητική φυσική ως «αποσύνθεση του ψευδοκενού», αποτελεί εδώ και πενήντα χρόνια μία από τις πιο ανησυχητικές ιδέες για το μέλλον του σύμπαντος. Τώρα, μια ομάδα ερευνητών στο Tsinghua University κατάφερε να αναπαράγει τον βασικό μηχανισμό αυτού του φαινομένου, χρησιμοποιώντας έναν προγραμματιζόμενο κβαντικό προσομοιωτή.

Τα αποτελέσματα της έρευνας, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Physical Review Letters στις 27 Μαρτίου, δεν σημαίνουν πως το σύμπαν καταρρέει. Αντίθετα, προσφέρουν μια σπάνια γέφυρα μεταξύ της αφηρημένης κβαντικής θεωρίας πεδίου και της ύλης, βοηθώντας μας να κατανοήσουμε τι θα μπορούσε να συμβεί αν το σύμπαν έφτανε κάποια στιγμή στο τέλος του. Ο επικεφαλής ερευνητής Wang Xiao, θεωρητικός φυσικός στο Tsinghua, δήλωσε πως παρατήρησαν άμεσα τη δημιουργία και την επέκταση των φυσαλίδων του «πραγματικού κενού».

Για να το πετύχουν, οι επιστήμονες δημιούργησαν έναν μονοδιάστατο δακτύλιο από διεγερμένα άτομα ρουβιδίου-87. Χρησιμοποιώντας λέιζερ, μετέτρεψαν τη μία κατάσταση σε ένα τεχνητό «ψευδοκενό», ενώ η άλλη λειτούργησε ως το «πραγματικό κενό». Όπως εξηγεί ο Wang, ο οποίος εκπαιδεύτηκε στο Oxford University, η καινοτομία έγκειται στο ότι έδωσαν συγκεκριμένο φυσικό νόημα σε αυτές τις επεμβάσεις, προσομοιώνοντας τη διαφορά ενέργειας. Αν και η πιθανότητα ενός τέτοιου καταστροφικού γεγονότος σε κοσμική κλίμακα παραμένει εξαιρετικά μακρινή, η έρευνα ανοίγει νέους δρόμους για την κβαντική υπολογιστική τεχνολογία, έναν τομέα όπου πρωτοπορούν επίσης ομάδες από τη Γαλλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και εταιρείες όπως η Google.