Ένας χρόνος συμπληρώνεται από την ανατροπή της δυναστείας Άσαντ, που σηματοδότησε το τέλος 54 ετών διακυβέρνησης, μετά από μια σφοδρή επίθεση ανταρτών. Η 14χρονη σύρραξη, μία από τις μεγαλύτερες μεταναστευτικές κρίσεις παγκοσμίως, είχε οδηγήσει στην εκτόπιση περίπου 6,8 εκατομμυρίων Σύρων, δηλαδή το ένα τρίτο του πληθυσμού, κατά την κορύφωσή της το 2021, με τους περισσότερους να αναζητούν καταφύγιο όπου μπορούσαν. Πάνω από το ήμισυ αυτών των προσφύγων, περίπου 3,74 εκατομμύρια, εγκαταστάθηκαν στην γειτονική Τουρκία, ενώ 840.000 βρήκαν καταφύγιο στον Λίβανο και 672.000 στην Ιορδανία.
Τώρα, καθώς η Συρία εισέρχεται σε μια νέα εποχή, εκατομμύρια πρόσφυγες και μέλη της διασποράς σταθμίζουν την απόφαση να επιστρέψουν στην πατρίδα και να ανοικοδομήσουν τις ζωές τους. Ο 41χρονος Khalid al-Shatta, από τη Δαμασκό, αποφάσισε να επιστρέψει στη Συρία μετά την ανατροπή του καθεστώτος, νιώθοντας “την αίσθηση του ανήκειν σε αυτή τη χώρα, σε αυτό το έθνος, σε αυτή τη γη”. Μαζί με τη σύζυγό του και τον ενός έτους γιο του, εγκαταστάθηκε ξανά στη Δαμασκό, ανοίγοντας μια επιχείρηση, παρά τις δυσκολίες στην εύρεση εργασίας με ικανοποιητικούς μισθούς και το υψηλό κόστος ζωής.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (IOM), πάνω από 782.000 Σύροι έχουν επιστρέψει στη χώρα τους από το εξωτερικό τον τελευταίο χρόνο, με 170.000 να έχουν εγκατασταθεί στην Αλέπο, 134.000 στην Χομς και 124.000 στην ύπαιθρο της Δαμασκού. Παράλληλα, σχεδόν 1,8 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένοι Σύροι επέστρεψαν στις πατρίδες τους, φτάνοντας συνολικά τα 2,6 εκατομμύρια επαναπατριζόμενους.
Η πτώση του καθεστώτος οδήγησε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δανία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, να ανακοινώσουν παύση στις αιτήσεις ασύλου από Σύρους. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε νέα καθοδήγηση, αναφέροντας ότι οι αντίπαλοι του Άσαντ και οι λιποτάκτες στρατιωτικής θητείας “δεν διατρέχουν πλέον κίνδυνο δίωξης”.
Παρά την αυξημένη ροή επαναπατρισμών, έξι εκατομμύρια Σύροι παραμένουν εσωτερικά εκτοπισμένοι, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση στην ύπαιθρο της Δαμασκού, την Αλέπο και την Ιντλίμπ. Οι προκλήσεις της ανοικοδόμησης, η έλλειψη στέγης και οι περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης με αξιοπρεπείς μισθούς συνεχίζουν να δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα των επαναπατριζόμενων.
