Ενώ η προσοχή ολόκληρου του πλανήτη παραμένει στραμμένη στα δεξαμενόπλοια που μπλοκάρουν το Στενό του Ορμούζ, η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν έχει φέρει στο φως μια λιγότερο γνωστή, αλλά εξαιρετικά κρίσιμη ευπάθεια: τα υποθαλάσσια καλώδια, που αποτελούν τη ψηφιακή ραχοκοκαλιά της Μέσης Ανατολής. Η ψηφιακή ευπάθεια της Μέσης Ανατολής αποτελεί πλέον κορυφαίο θέμα συζήτησης στους κύκλους των αναλυτών.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα, μέσα ενημέρωσης που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν επεσήμαναν ότι το Στενό του Ορμούζ δεν αποτελεί μόνο πέρασμα για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά και κρίσιμο διάδρομο για τις διαδικτυακές επικοινωνίες. Η προειδοποίηση ήταν σαφής: μια ζημιά στα καλωδιακά συστήματα θα προκαλούσε «ψηφιακή καταστροφή», επιφέροντας τεράστιες οικονομικές απώλειες στις χώρες του Περσικού Κόλπου, οι οποίες εξαρτώνται σε ποσοστό άνω του 90% από αυτά τα δίκτυα για τη συνδεσιμότητά τους. Αντίθετα, η Τεχεράνη βασίζεται περισσότερο σε χερσαίες διαδρομές, γεγονός που καθιστά τις γειτονικές χώρες πολύ πιο ευάλωτες.
Γιατί όμως αυτά τα καλώδια είναι τόσο σημαντικά; Πέρα από το Στενό του Ορμούζ, η Ερυθρά Θάλασσα φιλοξενεί ένα πυκνό δίκτυο 15 έως 17 κύριων υποθαλάσσιων καλωδίων, από τα οποία διέρχεται πάνω από το 90% της κίνησης δεδομένων μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών, περισσότερα από 500 καλώδια μεταφέρουν το 99% της κίνησης του διαδικτύου. Οι οπτικές ίνες δεν υποστηρίζουν μόνο την απλή πλοήγηση, αλλά τις υποδομές cloud, τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης και τα συστήματα ψηφιακών πληρωμών. Ακόμη και μια σύντομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στις οικονομίες, πλήττοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Αν και τα περισσότερα ατυχήματα (περίπου το 75%) οφείλονται σε αλιευτικά εργαλεία ή άγκυρες πλοίων, ο πόλεμος αλλάζει τα δεδομένα. Όπως σημείωσε τον Μάρτιο ο Alan Mauldin της TeleGeography, μια επίθεση σε πλοίο μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ελέγχου, με το σκάφος να σέρνει την άγκυρά του και να καταστρέφει καλώδια στον πυθμένα. Ήδη, τον Φεβρουάριο του 2024, επίθεση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα είχε ακριβώς αυτό το αποτέλεσμα, προκαλώντας διακοπές στο 25% της περιφερειακής κίνησης.
Η αποκατάσταση των ζημιών παραμένει ένας εφιάλτης. Η έλλειψη εξειδικευμένων πλοίων επισκευής, οι γραφειοκρατικές δυσκολίες στην πρόσβαση στα χωρικά ύδατα και ο κίνδυνος επιθέσεων σε αυτά τα αργοκίνητα σκάφη κάνουν τις επισκευές εξαιρετικά δύσκολες και δαπανηρές. Η Meta, για παράδειγμα, ανέστειλε την κατασκευή του τμήματος Pearls του έργου 2Africa τον Μάρτιο. Ενώ υπάρχουν σκέψεις για εναλλακτικές λύσεις, όπως δορυφορικές υπηρεσίες τύπου Starlink, αυτές δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την τεράστια χωρητικότητα των καλωδίων για τις ανάγκες των μεγάλων πόλεων. Καθώς η ένταση συνεχίζεται, η πιθανότητα οι επενδυτές να στραφούν σε εναλλακτικές διαδρομές, όπως το σύστημα Waterworth που παρακάμπτει την περιοχή, γίνεται όλο και πιο ορατή.
