Ο Da Wei από το Tsinghua University υποστήριξε πρόσφατα στο Foreign Affairs ότι η Κίνα επιθυμεί η Ευρώπη να λειτουργεί ως ένας ανεξάρτητος πόλος στη νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων, πλην όμως της λείπει «μια πιο ανεξάρτητη ψυχή». Έχει δίκιο κατά το ήμισυ: η Ευρώπη διαθέτει τα εφόδια για ανεξαρτησία, αλλά της λείπει η απαραίτητη στρατηγική.
Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν τον ίδιο ανταγωνιστή, αλλά με εντελώς διαφορετικές οικονομικές εκθέσεις. Από το 2018, οι ΗΠΑ έχουν μειώσει τις απευθείας εισαγωγές από την Κίνα, ενώ η Ευρώπη δυσκολεύεται να απεξαρτηθεί. Αυτό που βλέπουμε ως αποσύνδεση είναι στην πραγματικότητα μια αναδρομολόγηση. Η κινεζική αξία φτάνει στους Αμερικανούς καταναλωτές μέσω χωρών όπως το Βιετνάμ και το Μεξικό. Το σύστημα δεν διασπάστηκε, απλώς αναδιοργανώθηκε.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει εκτεθειμένη. Το εμπορικό της έλλειμμα με την Κίνα το 2024 άγγιξε τα 306 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ πέρυσι αυξήθηκε στα 360 δισεκατομμύρια. Η ΕΕ δέχεται πιέσεις να συνταχθεί απέναντι σε έναν εταίρο με τον οποίο είναι οικονομικά δεμένη. Αυτό δεν αποτελεί στρατηγική, αλλά μεταφορά ισχύος. Όταν η Ουάσιγκτον επέβαλε δασμούς στα κινεζικά προϊόντα, η Ευρώπη ακολούθησε κατά τύχη. Στη συνέχεια, η Ουάσιγκτον επέβαλε δασμούς στην ίδια την Ευρώπη, σε χάλυβα και αλουμίνιο, αντιμετωπίζοντας τους συμμάχους της ως αγορές που πρέπει να πειθαρχήσουν και όχι ως εταίρους.
Φυσικά, η σημασία των ΗΠΑ για την Ευρώπη παραμένει τεράστια, όμως ο θαυμασμός δεν πρέπει να μετατρέπεται σε υποταγή. Η πρόκληση για την Ευρώπη είναι βιομηχανική: υπερπαραγωγή και επιδοτούμενος ανταγωνισμός. Αυτά είναι προβλήματα που επιδέχονται διαπραγμάτευση, όχι λόγοι για να θυσιαστεί η στρατηγική ευελιξία. Αντί να ευθυγραμμίζεται τακτικά χάνοντας τη δομική της ισχύ, η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει την πρόσβαση και στα δύο συστήματα. Χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως η Σιγκαπούρη και το Βιετνάμ, λειτουργούν εδώ και δεκαετίες με αυτόν τον τρόπο, φιλοξενώντας κινεζικά κεφάλαια και αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία ταυτόχρονα.
Η Ευρώπη έχει ισχυρότερα όπλα: την τεχνολογία λιθογραφίας της ASML, την αεροδιαστημική βιομηχανία της Airbus, και την ισχύ των ρυθμιστικών της αρχών. Είτε πρόκειται για τις επενδύσεις της Volkswagen στο Hefei, είτε για τη συνεργασία της Stellantis με την κινεζική Leapmotor, η αλληλεπίδραση είναι δεδομένη. Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα επιλέξει να τη διαμορφώσει.
Η επιλογή είναι ξεκάθαρη: ή θα εμπλακεί με αυτοπεποίθηση, φέρνοντας στο τραπέζι την επιστήμη και τη βιομηχανία της ενώ απορροφά την ταχύτητα παραγωγής της Κίνας, ή θα υποχωρήσει στην ορθοδοξία και θα χάσει τη σχέση της με το μέλλον. Το να είσαι υπέρ της Δύσης δεν σημαίνει ότι πρέπει να είσαι εχθρικά διακείμενος προς την Κίνα. Η Ευρώπη πρέπει να επιλέξει αν θα διατηρήσει τη διαπραγματευτική της ισχύ ή αν θα την παραχωρήσει.
