Το Yellowstone είναι ένα από τα μεγαλύτερα ενεργά ηφαιστειακά συστήματα στον κόσμο, με εκρήξεις εκατοντάδες φορές πιο ισχυρές από εκείνη του Βεζούβιου, ικανές να καλύψουν με στάχτη το μισό έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες δυσκολεύονταν να καταλήξουν στο τι ακριβώς ενεργοποιεί το υπόγειο σύστημα μάγματος. Μια νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science στις 10 Απριλίου, ίσως δίνει επιτέλους την απάντηση.
Σύμφωνα με την ομάδα των Κινέζων ερευνητών, τα κανάλια μάγματος του Yellowstone δεν δημιουργήθηκαν από την πίεση του μάγματος που προσπαθούσε να ανέβει προς τα πάνω. Αντίθετα, τεκτονικές δυνάμεις έσκισαν πρώτα τη λιθόσφαιρα, δημιουργώντας έτοιμα μονοπάτια μέσα από τα οποία το μάγμα ανέβηκε στη συνέχεια. Αυτό το μοντέλο κατέστη δυνατό χάρη στην πρόσβαση σε ισχυρούς υπερυπολογιστές, μια υποδομή που η ομάδα δεν μπορούσε να αξιοποιήσει επαρκώς στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Liu Lijun και οι συνεργάτες του από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών δημιούργησαν έναν «ψηφιακό πλανήτη» σε τρεις διαστάσεις, τροφοδοτώντας τον με σεισμικά και γεωλογικά δεδομένα από τη δυτική Βόρεια Αμερική. Όπως εξήγησε ο Liu, το μοντέλο αυτό απαιτούσε τεράστια υπολογιστική ισχύ – πάνω από 20 εκατομμύρια ώρες λειτουργίας πυρήνων. Στις ΗΠΑ, ο περιορισμένος προϋπολογισμός ανάγκαζε την ομάδα σε διαρκείς υπολογιστικούς περιορισμούς, γεγονός που οδήγησε τον Liu να επιστρέψει μόνιμα στην Κίνα το 2023, έχοντας μαζί του τη μεθοδολογία του.
Χάρη σε εθνικές πλατφόρμες υψηλών επιδόσεων όπως οι Tianhe-1, Sugon και Beijing Super Cloud, η έρευνα προχώρησε και αποκάλυψε ότι η τεκτονική ρήξη δημιούργησε το υδραυλικό δίκτυο του μάγματος. Το μάγμα δηλαδή δεν έλιωσε το πέτρωμα για να βρει διέξοδο, αλλά ακολούθησε προκαθορισμένα κανάλια, όπως το νερό σε ένα κανάλι. Αυτό το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο στο Yellowstone, καθώς ενδέχεται να εξηγεί τη δραστηριότητα και σε άλλα ηφαίστεια, όπως στο Jingpohu στην Κίνα, το Toba στη Νοτιοανατολική Ασία, στα ηφαίστεια της Καμτσάτκα στη Ρωσία και στην περιοχή Altiplano στη Νότια Αμερική. Πλέον, η ομάδα στρέφει το βλέμμα της στο Θιβέτ και τη βορειοανατολική Κίνα, στοχεύοντας να μετατρέψει το μοντέλο σε ένα παγκόσμιο εργαλείο πρόβλεψης για τον πλανήτη μας.
