Η σύνοδος κορυφής της G20 στη Νότια Αφρική ολοκληρώθηκε με την υιοθέτηση τελικής διακήρυξης, η οποία εστιάζει στην κλιματική αλλαγή, τις οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις. Ωστόσο, η πορεία προς την έγκριση της διακήρυξης χαρακτηρίστηκε από την αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες, σύμφωνα με αναφορές, αποχώρησαν από τη διαδικασία διαμόρφωσης του κειμένου, κάτι που ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου χαρακτήρισε “ντροπιαστικό”.
Ο εκπρόσωπος του Προέδρου της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόζα, δήλωσε ότι η διακήρυξη είναι “αμετάβλητη” και ότι η χώρα του εργάστηκε όλο τον χρόνο για τη διαμόρφωσή της. Τόνισε, επίσης, την “συντριπτική πλειοψηφία” των κρατών μελών υπέρ της υιοθέτησης του εγγράφου, που σηματοδοτεί την πρώτη διακήρυξη υπό αφρικανική προεδρία της G20.
Σύμφωνα με πηγές, το προσχέδιο ολοκληρώθηκε την Παρασκευή χωρίς τη συμμετοχή της Ουάσινγκτον, η οποία εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με σημεία που αφορούν την κλιματική αλλαγή, την επέκταση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την ανακούφιση του χρέους των φτωχότερων χωρών. Η συμπερίληψη της κλιματικής αλλαγής στο τελικό ανακοινωθέν θεωρείται ως ένα μήνυμα προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος έχει εκφράσει αμφιβολίες για την επιστημονική κοινότητα όσον αφορά την αιτιολόγηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Επιπλέον, η Αργεντινή αποχώρησε από τις διαπραγματεύσεις την τελευταία στιγμή, διατηρώντας επιφυλάξεις για τις αναφορές της διακήρυξης σχετικά με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η οποία καλούσε για “δίκαιη, ολοκληρωτική και διαρκή ειρήνη στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη”.
Η σύνοδος, που διεξήχθη υπό το σύνθημα “Αλληλεγγύη, Ισότητα και Βιωσιμότητα”, σηματοδότησε για πρώτη φορά τη συμμετοχή της Αφρικανικής Ένωσης ως μόνιμο μέλος, ενισχύοντας τον ρόλο της ηπείρου στην παγκόσμια διακυβέρνηση. Η συνάντηση έλαβε χώρα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, λόγω του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία και των διαπραγματεύσεων της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP30) στη Βραζιλία.
Ηγετικές προσωπικότητες των χωρών της G20 προειδοποίησαν ότι ο ρόλος της Ομάδας στην αντιμετώπιση των οικονομικών κρίσεων απειλείται από αυξανόμενες γεωπολιτικές διαιρέσεις και έντονο διεθνή ανταγωνισμό. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, που συμμετείχαν στην πρώτη σύνοδο της G20 στην αφρικανική ήπειρο, προσπάθησαν να συντονίσουν την απάντησή τους στο σχέδιο που πρότεινε ο πρόεδρος Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Ουάσινγκτον απέρριψε την ατζέντα της συνόδου, η οποία επικεντρώθηκε στην υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών απέναντι στις κλιματικές καταστροφές και στη μείωση των χρεών. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Νότιας Αφρικής τόνισε ότι “η G20 δεν αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά την εξεύρεση ενός κοινού μονοπατιού για τον κόσμο”.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι προγραμματισμένο να φιλοξενήσουν την επόμενη σύνοδο το 2026, εν μέσω συνεχιζόμενων διαφωνιών σχετικά με τις προτεραιότητες της Ομάδας και τον ρόλο της στην αντιμετώπιση παγκόσμιων κρίσεων.
