Χθες Σάββατο ξεκίνησε στο Γιοχάνεσμπουργκ η σύνοδος κορυφής των ηγετών της G20, με αξιοσημείωτη απουσία αμερικανών εκπροσώπων. Μετά από δύσκολες διαπραγματεύσεις, οι ηγέτες κατέληξαν σε κοινή διακήρυξη για θέματα ισότητας των φύλων, κλιματικής αλλαγής, καθώς και για την ειρήνη στη Γάζα, το Σουδάν, την Ουκρανία και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
Η Νότια Αφρική απέρριψε ένα αίτημα των ΗΠΑ, το οποίο υποβλήθηκε αργά, για να παραστούν 8 υπάλληλοι της πρεσβείας τους στην τελετή λήξης της συνόδου την Κυριακή, κατά την οποία η προεδρία της G20 αναμένεται να περάσει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρόεδρος της Νοτίου Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόζα, παρευρέθηκε σε γενική συνεδρίαση κατά την εναρκτήρια ημέρα της συνόδου κορυφής των ηγετών της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Ο υπουργός Διεθνών Σχέσεων, Ρόναλντ Λαμόλα, επανέλαβε προηγούμενες δηλώσεις του, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι ακολουθεί μια «ατζέντα υπεροχής της λευκής φυλής», κάτι που είχε ως αποτέλεσμα την απέλαση του πρεσβευτή της χώρας του από την αμερικανική πρωτεύουσα. Ο εκπρόσωπος της προεδρίας, Βίνσεντ Μαγκουένια, επιβεβαίωσε ότι ο πρόεδρος Ραμαφόζα δεν θα παραδώσει την προεδρία σε «ανώτερο αξιωματούχο». Στη σύνοδο συμμετείχαν παγκόσμιοι ηγέτες, όπως ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Ναρέντρα Μόντι, ο Λι Τσιανγκ, ο Λούλα Ντα Σίλβα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Κιρ Στάρμερ και ο Φρίντριχ Μερτς, καθώς και Άραβες και Αφρικανοί ηγέτες.
Η κενή θέση για τις ΗΠΑ
Ο Ραμαφόζα είχε δηλώσει προηγουμένως ότι θα παραδώσει την προεδρία σε μια κενή θέση, αφιερωμένη στον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος είχε αποσυρθεί από τη συμμετοχή δύο εβδομάδες πριν από τη σύνοδο.
Ηγέτες της G20 σε μια ομαδική φωτογραφία στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νοτίου Αφρικής.
Αξιωματούχοι της Νοτίου Αφρικής ανέφεραν ότι τα αιτήματα ασφαλείας της αμερικανικής πρεσβείας ήταν δύσκολο να εκπληρωθούν, όπως η απαίτηση για ειδική αστυνομική συνοδεία και έλεγχο των αυτοκινήτων της πομπής σε εναλλακτικές τοποθεσίες.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε ανακοινώσει μποϊκοτάζ στις αρχές Νοεμβρίου, με το πρόσχημα της «δίωξης της λευκής μειονότητας», παρόλο που αμερικανικές ομάδες είχαν σχεδόν ολοκληρώσει τις προετοιμασίες για την επίσκεψη του Βανς.
Κοινή διακήρυξη παρά τα εμπόδια
Σε μια εξέλιξη που θεωρήθηκε διπλωματική νίκη για τον Ραμαφόζα, οι εκπρόσωποι των 19 συμμετεχουσών χωρών κατέληξαν σε ένα προσχέδιο κοινής διακήρυξης. Οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν 5 συνεχόμενες ημέρες, συμπεριλαμβανομένης μιας νυχτερινής συνεδρίασης, και οι κύριες διαφωνίες αφορούσαν ζητήματα κλίματος, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ισότητας των φύλων.
Ο Μαγκουένια δήλωσε ότι η διακήρυξη αντικατοπτρίζει την επιτυχία της Νοτίου Αφρικής στην «ενίσχυση της φωνής της Αφρικής» στην παγκόσμια ατζέντα ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι η ήπειρος αναφέρεται πολλές φορές στο κείμενο.
Κληρονομιά μετά τη σύνοδο
Ο εκπρόσωπος της προεδρίας, Βίνσεντ Μαγκουένια, εξήγησε ότι η εφαρμογή των συστάσεων μπορεί να παρουσιάσει καθυστερήσεις υπό την αμερικανική προεδρία, αλλά η χώρα του έχει αξιοποιήσει πολυμερείς οργανισμούς για την παρακολούθηση θεμάτων ανισότητας και βιωσιμότητας του χρέους, τονίζοντας ότι αυτά τα ζητήματα θα συνεχιστούν και μετά το τέλος της προεδρίας της Νοτίου Αφρικής.
Μέλη της οργάνωσης Oxfam φορούν μάσκες που αναπαριστούν παγκόσμιους ηγέτες κατά τη διάρκεια μιας διαδήλωσης στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Παρά την απουσία αμερικανών πολιτικών, εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου συμμετείχαν στη σύνοδο επιχειρηματικότητας. Η Ουάσινγκτον, μέσω τηλεδιάσκεψης, δεσμεύτηκε να παράσχει 4,6 δισεκατομμύρια δολάρια στο Παγκόσμιο Ταμείο Υγείας, ποσό χαμηλότερο από προηγούμενη δέσμευση, αλλά ενδεικτικό της συνέχισης της δέσμευσης στις διεθνείς προσπάθειες υγείας.
Ο ερευνητής διεθνών σχέσεων, Τζον Στρούμλο, θεώρησε ότι η προσέγγιση του Τραμπ βασίζεται στον «εκφοβισμό» κατά της Νοτίου Αφρικής, αλλά οι ηγέτες της χώρας, που εμμένουν στις παγκόσμιες αρχές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επωφελήθηκαν από την ευρεία συμμετοχή αρχηγών κρατών, βρήκαν μεγάλη διεθνή στήριξη στη σύνοδο.
