Μετά από σχεδόν πέντε χρόνια συνεχών αυξήσεων στις τιμές, η μεσαία τάξη στην Αμερική βρίσκεται, σύμφωνα με εκτενή έκθεση της Wall Street Journal, υπό διπλή πίεση: η καθημερινότητα κοστίζει όλο και περισσότερο, και υπάρχει η γενική αίσθηση ότι η ζωή έχει γίνει “πιο δύσκολη από ό,τι πριν από ενάμιση χρόνο”, όπως δήλωσε η Χουάλι Φρο, διευθύντρια επικοινωνίας σε κολλέγιο της Ατλάντα.
Η εφημερίδα επισημαίνει ότι οι τιμές αγαθών και υπηρεσιών είναι πλέον 25% υψηλότερες σε σχέση με το 2020, και τα επίπεδα ζωής που είχαν συνηθίσει εκατομμύρια νοικοκυριά απειλούνται. Παρόλο που ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει από την κορύφωσή του το 2022, οι τιμές του καφέ, του κιμά και των επισκευών αυτοκινήτων έχουν αυξηθεί αισθητά φέτος, εντείνοντας την αίσθηση οικονομικής εξάντλησης, αναφέρει η εφημερίδα.
Η Wall Street Journal βασίζεται στον ορισμό του Pew Research Center, που τοποθετεί τη μεσαία τάξη σε ένα εισοδηματικό εύρος από 66.000 έως 200.000 δολάρια ετησίως, ανάλογα με την περιοχή διαμονής. Παρά το ευρύ αυτό φάσμα, όσοι ανήκουν σε αυτό νιώθουν αυτό που η εφημερίδα αποκαλεί “συνεχές σοκ τιμών”. Αυτό έχει ωθήσει πολλούς να αναζητούν εκπτώσεις, να περιορίζουν τις δαπάνες και να αναθεωρούν τις προτεραιότητές τους.
Έρευνα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν για την εμπιστοσύνη των καταναλωτών έδειξε ότι το 44% των ατόμων της μεσαίας τάξης δήλωσαν ότι η οικονομική τους κατάσταση σήμερα είναι χειρότερη από πέρυσι, έναντι μόλις 23% που απάντησαν ότι έχει βελτιωθεί. Οι περισσότεροι απαισιόδοξοι αποδίδουν αυτή την κατάσταση απευθείας στις “υψηλές τιμές”.
Οι αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών επηρεάζουν τις επιχειρήσεις. Η αλυσίδα fast-food Wingstop ανέφερε ότι οι πελάτες με μεσαίο εισόδημα αρχίζουν να μειώνουν τις αγορές τους, όπως και οι χαμηλότερου εισοδήματος. Η Target ανακοίνωσε σημαντική μείωση των δαπανών για μη βασικά αγαθά, όπως ρούχα και διακοσμητικά σπιτιού. Αντιθέτως, η Walmart κατέγραψε ισχυρές πωλήσεις, καθώς καταναλωτές από διάφορα εισοδηματικά στρώματα αναζήτησαν οικονομικές επιλογές.
Η εφημερίδα παρουσιάζει προσωπικές μαρτυρίες που αναδεικνύουν την έκταση της κρίσης. Μια μητέρα που εργάζεται πλήρη απασχόληση και μεγαλώνει μόνη της το παιδί της λέει: “Πρέπει να ξέρω πού βρίσκεται το φως στο τέλος του τούνελ”. Η ίδια αναγκάστηκε, μετά την αγορά σπιτιού, να αντιμετωπίσει αύξηση του στεγαστικού δανείου λόγω του επιτοκίου 6,5%, αύξηση του φόρου ακινήτων κατά περίπου χίλια δολάρια και αύξηση του ασφαλιστικού της συμβολαίου κατά 600 δολάρια. Για να μειώσει τις δαπάνες, ακύρωσε την οδοντιατρική της ασφάλιση, περιόρισε την κάλυψη της ασφάλισης κατοικίας και ανέλαβε μια δευτερεύουσα εργασία διαχείρισης ενοικιαζόμενου ακινήτου. Άλλες οικογένειες στο Κονέτικατ αναγκάστηκαν να κρατούν τα φώτα σβηστά για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας για να εξοικονομήσουν ρεύμα.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η μεσαία τάξη βρισκόταν σε ισχυρή θέση, με τις κυβερνητικές επιταγές στήριξης και τις αποταμιεύσεις να αυξάνονται κατά περισσότερο από 500 δισετομμύρια δολάρια μεταξύ 2020 και αρχών 2022. Ωστόσο, μέχρι το 2025, σύμφωνα με τη Moody’s Analytics, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των αποταμιεύσεων έχει “εξαφανιστεί πλήρως”, καθώς τα νοικοκυριά τα χρησιμοποίησαν για να αντιμετωπίσουν την αύξηση των τιμών τροφίμων, ενοικίων και υπηρεσιών. Ακόμη και οι αυξήσεις μισθών δεν μπόρεσαν να ανακόψουν την πορεία, καθώς “οι διαδοχικά κύματα πληθωρισμού τις κατάπιαν”.
Η κρίση του κόστους ζωής επηρέασε και την πολιτική σκηνή, ωθώντας τους ψηφοφόρους στις εκλογές του Νοεμβρίου να επιλέξουν υποψηφίους που υποσχέθηκαν να αντιμετωπίσουν την “κρίση της οικονομικής προσιτότητας”. Παρόμοιοι παράγοντες έχουν πλήξει την καμπάνια του Joe Biden το 2024 και ασκούν πίεση στα ποσοστά αποδοχής του Trump. “Οι άνθρωποι αισθάνονται ότι το βιοτικό τους επίπεδο μειώνεται”, δήλωσε η Stephanie Stantcheva, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Harvard.
Η βασική πρόκληση δεν είναι μόνο η αύξηση των τιμών, αλλά η παρατεταμένη διάρκειά τους, της οποίας ο συσσωρευμένος αντίκτυπος έχει εξουθενώσει οικογένειες που κάποτε θεωρούνταν από τις πιο σταθερές στην Αμερική. Η μεσαία τάξη σήμερα, αναλύει η εφημερίδα, αναζητά “καθαρό οικονομικό αέρα”, ενώ οι λογαριασμοί συσσωρεύονται, η αγοραστική της δύναμη συρρικνώνεται και απουσιάζουν σαφείς ενδείξεις για άμεση βελτίωση.
