Η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε ενέκρινε ένα σχέδιο νομοθεσίας που αποσκοπεί στην αλλαγή του συντάγματος, με στόχο την παράταση της θητείας του προέδρου από πέντε σε επτά έτη, επιτρέποντας στον νυν πρόεδρο Emmerson Mnangagwa να παραμείνει στην εξουσία έως το 2030. Ο πρόεδρος Mnangagwa, 83 ετών, αναμένεται να ολοκληρώσει την τρέχουσα δεύτερη πενταετή θητεία του το 2028.
Το νομοσχέδιο, που παρουσιάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο την Τρίτη, περιλαμβάνει επίσης μια πρόβλεψη για την εκλογή του προέδρου από το κοινοβούλιο, αντί για απευθείας λαϊκή ψήφο. Επιπλέον, προτείνεται να δοθεί η δυνατότητα στον πρόεδρο να ορίζει 10 επιπλέον γερουσιαστές, αυξάνοντας τη Γερουσία σε 90 έδρες.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Ziyambi Ziyambi, δήλωσε ότι το νομοσχέδιο θα αποσταλεί στον πρόεδρο του κοινοβουλίου και θα δημοσιευθεί στην επίσημη εφημερίδα, προτού τεθεί προς εξέταση από τους βουλευτές. Σύμφωνα με κυβερνητική ανακοίνωση, οι τροποποιήσεις αποσκοπούν στην «ενίσχυση της πολιτικής σταθερότητας και της συνέχειας της πολιτικής, ώστε τα προγράμματα ανάπτυξης να υλοποιηθούν πλήρως».
Η αλλαγή αυτή έρχεται σε μια περίοδο που ο πρόεδρος Mnangagwa, ο οποίος ανήλθε στην εξουσία μετά την ανατροπή του Robert Mugabe το 2017, αντιμετωπίζει εσωτερικές προκλήσεις εντός του κυβερνώντος κόμματος ZANU-PF, λόγω της διαφαινόμενης μάχης για τη διαδοχή. Η αντιπολίτευση έχει καταδικάσει τις κινήσεις αυτές, χαρακτηρίζοντάς τες ως πολιτικά αποσταθεροποιητικές και ως προσπάθεια «κατάληψης» του συντάγματος.
Ανώτατα στελέχη της αντιπολίτευσης, όπως ο Jameson Timba, έχουν δηλώσει ότι η έγκριση των αλλαγών από το υπουργικό συμβούλιο είναι «πολιτικά αποσταθεροποιητική» και ότι θα κινητοποιηθούν νομικά και διπλωματικά για να αντιταχθούν. Υπάρχουν επίσης εκκλήσεις για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, καθώς αναλυτές και πολιτικοί της αντιπολίτευσης υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε συνταγματική αλλαγή με στόχο την παράταση της θητείας ενός εν ενεργεία προέδρου θα πρέπει να τίθεται στην κρίση του λαού.
Το κυβερνών κόμμα ZANU-PF, το οποίο κυβερνά τη Ζιμπάμπουε από την ανεξαρτησία της από το Ηνωμένο Βασίλειο το 1980, διαθέτει ισχυρή πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, γεγονός που διευκολύνει τη διαδικασία αλλαγής του συντάγματος. Ωστόσο, οι αντιπολιτευόμενοι εκφράζουν φόβους ότι η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να αποφύγει ένα δημοψήφισμα, γνωρίζοντας πιθανώς την έκβασή του.
Ο πρόεδρος Mnangagwa, που επανεξελέγη το 2018 και το 2023, κατηγορείται για εκτεταμένη διαφθορά και καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρά τις αναφορές για ανάπτυξη της οικονομίας. Προσπάθειες για διαμαρτυρία κατά των προτεινόμενων αλλαγών έχουν αντιμετωπιστεί με καταστολή από την αστυνομία.
