Έχει περάσει πάνω από ενάμισης μήνας από τη σύναψη της κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας. Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, 600 φορτηγά θα έπρεπε να διασχίζουν καθημερινά τα σύνορα, μεταφέροντας τρόφιμα, φάρμακα, σκηνές, καύσιμα και άλλες βασικές ανάγκες. Ωστόσο, η πραγματικότητα διαφέρει δραματικά από τις επίσημες δηλώσεις.
Οι ανακοινώσεις των ισραηλινών αρχών κάνουν λόγο για χιλιάδες φορτηγά που εισέρχονται στη Γάζα εβδομαδιαίως, με το 70% αυτών να μεταφέρουν τρόφιμα. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι έχουν εισέλθει πάνω από 16.600 φορτηγά με τρόφιμα, ισοδύναμα με πάνω από 370.000 τόνους. Με βάση αυτούς τους αριθμούς, θα μπορούσε κανείς να πιστέψει ότι οι Παλαιστίνιοι της Γάζας είναι οι πιο καλά τρεφόμενοι άνθρωποι στον κόσμο.
Ωστόσο, για πολλούς, η μέτρηση των «φορτηγών τροφίμων» παραμένει ασαφής. Επιτρέπονται στην είσοδο πολλά εμπορικά φορτηγά που μεταφέρουν τρόφιμα χαμηλής διατροφικής αξίας, όπως σοκολατάκια και μπισκότα, ή τρόφιμα με εξαιρετικά υψηλό κόστος, όπως κατεψυγμένο κοτόπουλο προς 25 δολάρια το κιλό ή ένα δίσκο αυγών προς 30 δολάρια.
Ακόμη και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις εκφράζουν αμφιβολίες για τους επίσημους υπολογισμούς. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Επισιτισμού, μόνο το ήμισυ της απαιτούμενης επισιτιστικής βοήθειας φτάνει στη Γάζα, ενώ παλαιστινιακές οργανώσεις ανακούφισης αναφέρουν ότι μόνο το ένα τέταρτο της αναγκαίας βοήθειας επιτρέπεται τελικά να εισέλθει.
Και τελικά, μόνο ένα κλάσμα αυτού του κλάσματος φτάνει στους εκτοπισμένους, τους φτωχούς, τους τραυματίες και τους πεινασμένους. Αυτό συμβαίνει επειδή μεγάλο μέρος της βοήθειας που καταφέρνει να περάσει τα σύνορα, εξαφανίζεται σε ένα «τρίγωνο των Βερμούδων».
Η απόσταση μεταξύ των συνόρων και των καταυλισμών εκτοπισμού, όπου θα έπρεπε να διανέμεται η βοήθεια, φαντάζει μικρή στον χάρτη, αλλά στην πραγματικότητα αποτελεί τη μεγαλύτερη απόσταση, τόσο πολιτικά όσο και από άποψη ασφάλειας. Πράγματι, πολλά φορτηγά που περνούν ποτέ δεν φτάνουν στις οικογένειες που έχουν περισσότερη ανάγκη. Οι άνθρωποι ακούν για φορτηγά, αλλά δεν βλέπουν ανθρωπιστικά πακέτα. Ακούν για τόνους αλευριού, αλλά δεν βλέπουν ψωμί. Παρακολουθούν βίντεο με φορτηγά να εισέρχονται στη Λωρίδα, αλλά ποτέ δεν τα βλέπουν να φτάνουν στους καταυλισμούς ή τις γειτονιές τους. Η αίσθηση είναι σαν η βοήθεια να εισέρχεται στη Γάζα μόνο και μόνο για να εξαφανιστεί.
Πρόσφατα, η συζήτηση για την εξαφάνιση της βοήθειας έχει ενταθεί στους δρόμους, ειδικά καθώς βασικά είδη διατροφής έχουν ξαφνικά εμφανιστεί σε τοπικές αγορές, φέροντας ακόμη ετικέτες που αναγράφουν «Ανθρωπιστική Βοήθεια – Όχι προς Πώληση». Έχουν παρατηρηθεί κονσέρβες κοτόπουλου με αυτή την επισήμανση να πωλούνται προς 15 δολάρια η καθεμία.
Ακόμη και όταν τα δέματα βοήθειας φτάνουν στους έχοντες ανάγκη, συχνά λείπουν τα υποσχόμενα αντικείμενα. Για παράδειγμα, μια οικογένεια έλαβε ένα δέμα τροφίμων που υποτίθεται ότι περιείχε ρύζι, φακές και έξι μπουκάλια λάδι μαγειρέματος, αλλά κατά το άνοιγμα, δεν υπήρχε ρύζι ή φακές, μόνο τρία μπουκάλια λάδι.
Το ζήτημα δεν είναι απλώς θέμα διαφθοράς. Μετά από δύο χρόνια γεννοκτόνου πολέμου, η διακυβέρνηση στη Γάζα έχει καταρρεύσει, με τους θεσμούς της να έχουν συστηματικά στοχοποιηθεί από τον ισραηλινό στρατό. Δεν υπάρχει ενιαία αρχή, ούτε δύναμη ικανή να παρέχει δημόσια τάξη και ασφάλεια.
Σύμφωνα με τον μηχανισμό παρακολούθησης της βοήθειας του ΟΗΕ, από τις 19 Μαΐου έως τις 29 Νοεμβρίου, 8.035 φορτηγά βοήθειας έφτασαν στους προορισμούς τους εντός της Γάζας. Ωστόσο, 7.127 «παρεμποδίστηκαν» είτε «ειρηνικά» είτε «βίαια». Ο ισραηλινός στρατός θέτει περιορισμούς στις διαδρομές που μπορούν να ακολουθήσουν τα φορτηγά, αναγκάζοντάς τα συχνά να επιλέξουν δρόμους γεμάτους κινδύνους. Ορισμένοι δρόμοι δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς συντονισμό με ισχυρές τοπικές οικογένειες ή επιτροπές γειτονιών, ενώ άλλοι ελέγχονται από ένοπλες ομάδες. Όλα αυτά καθιστούν ένα ταξίδι λίγων δεκάδων χιλιομέτρων μια εξαιρετικά εύθραυστη διαδικασία, εύκολη να διαταραχθεί. Έτσι, η βοήθεια εξαφανίζεται στο «τρίγωνο των Βερμούδων» της Γάζας.
Οι διεθνείς οργανώσεις αδυνατούν επίσης να επιβάλουν ασφάλεια. Δεν μπορούν να συνοδεύσουν φορτηγά λόγω του κινδύνου, να επιβλέψουν την εκφόρτωση σε πραγματικό χρόνο, ούτε διαθέτουν επαρκές προσωπικό για να παρακολουθήσουν κάθε αποστολή. Η εξάρτησή τους από τοπικές επιτροπές και εθελοντές σημαίνει ότι βασίζονται σε ένα σύστημα γεμάτο κενά, το οποίο διάφορα μέρη εκμεταλλεύονται γρήγορα.
Μέσα σε όλα αυτά, παραμένει ένα μεγάλο ερώτημα: ποιος πραγματικά επωφελείται από την εξαφάνιση της βοήθειας; Υπάρχουν οι έμποροι που αναζητούν γρήγορο κέρδος. Υπάρχουν οι τοπικές ένοπλες ομάδες που αναζητούν πηγή χρημάτων. Και υπάρχει, φυσικά, η κατοχή και οι σύμμαχοί της που θέλουν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την πείνα ως εργαλείο πολιτικής πίεσης. Όλοι αυτοί επωφελούνται από τον πόνο των απλών Παλαιστινίων.
Το πρόβλημα εδώ είναι ότι η προσοχή σε ό,τι συμβαίνει στη Γάζα έχει μειωθεί από την κατάπαυση του πυρός. Το παγκόσμιο κοινό αισθάνεται καθησυχασμένο ότι η γενοκτονία έχει τελειώσει και δεν ρωτά πλέον γιατί η βοήθεια δεν φτάνει στον παλαιστινιακό λαό. Εν τω μεταξύ, εντός των πολιτικών και διπλωματικών κύκλων, η εξαφάνιση της βοήθειας κανονικοποιείται, σαν να ήταν φυσική συνέπεια της σύγκρουσης. Όμως δεν είναι· είναι μια κατασκευασμένη κρίση που προορίζεται ως ένα ακόμα είδος συλλογικής τιμωρίας για τον παλαιστινιακό λαό. Καθώς ο κόσμος επιλέγει για άλλη μια φορά να γυρίσει την πλάτη, δεν είναι μόνο τα φορτηγά που εξαφανίζονται στο «τρίγωνο των Βερμούδων» της Γάζας, αλλά και η δύναμη των Παλαιστινίων να συνεχίσουν.
