Η πρόσφατη προκλητική δήλωση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν «έτοιμες και φορτωμένες» σε περίπτωση που οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωναν ειρηνικούς διαδηλωτές, έλαβε μια άμεση και δραματική απάντηση. Λιγότερο από 24 ώρες αργότερα, οι ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ επιτέθηκαν στην Καράκας, απήγαγαν τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από την κατοικία του και τον μετέφεραν στη Νέα Υόρκη για να δικαστεί για «ναρκοτρομοκρατία».
Ενώ η επιχείρηση στη Βενεζουέλα αποδεικνύει την ικανότητα της κυβέρνησης Τραμπ να υλοποιεί απειλές, η σύγκριση με το Ιράν είναι αβάσιμη. Το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα και ό,τι συνέβη στην Καράκας δεν μπορεί να επαναληφθεί στην Τεχεράνη.
**Στερεή στρατιωτική υποδομή**
Οι πραγματικότητες που επέτρεψαν την εισβολή στη Βενεζουέλα καταδεικνύουν γιατί μια παρόμοια επέμβαση στο Ιράν είναι εκτός συζήτησης για τις ΗΠΑ. Η CIA επιχειρούσε στην Καράκας για μισό χρόνο, προετοιμάζοντας την επιχείρηση, με έναν πράκτορα κοντά στον Μαδούρο να συμβάλλει στον εντοπισμό του. Οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές σε στρατιωτικούς στόχους και η επακόλουθη απαγωγή του Μαδούρο κατέστησαν δυνατές λόγω της διάλυσης του βενεζουελάνικου στρατού και της εγκατάλειψης του προέδρου από τους συμμάχους του, Ρωσία και Κίνα.
Αντίθετα, το Ιράν έχει αποδείξει ότι δεν είναι εύκολος στόχος για αλλαγή καθεστώτος. Κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης με το Ισραήλ τον Ιούνιο, παρόλο που αποκαλύφθηκαν αδυναμίες, η ανθεκτικότητά του ήταν εμφανής. Παρά τις ισραηλινές επιθέσεις που εξολόθρευσαν ηγετικά στελέχη της Φρουράς της Επανάστασης και πυρηνικούς επιστήμονες, καθώς και τις προσπάθειες εκφοβισμού υψηλόβαθμων αξιωματούχων, η Ισλαμική Δημοκρατία δεν υποχώρησε. Ακόμη και οι αμερικανικές επιθέσεις σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν την κλόνισαν, με το ιρανικό στρατιωτικό να απαντά με εκατοντάδες πυραύλους που διέτρησαν την “Σιδηρούν Τρούλο” του Ισραήλ.
Αυτή η ανθεκτικότητα πηγάζει από την απομόνωση του καθεστώτος από εξωτερικούς κραδασμούς. Η τεράστια επιχειρηματική αυτοκρατορία της Φρουράς της Επανάστασης, που εκτιμάται σε δισεκατομμύρια δολάρια, διασφαλίζει στα ανώτερα στελέχη της ένα απτό προσωπικό συμφέρον στην επιβίωση του καθεστώτος. Το Ιράν διαθέτει τον μεγαλύτερο στρατό στην περιοχή, με ένα εκατομμύριο ενεργούς και εφέδρους στρατιώτες, καθώς και την πολιτοφυλακή Basij. Μια εισβολή στο Ιράν θα ήταν απείρως πιο δύσκολη από ό,τι στη Βενεζουέλα ή ακόμη και στο Ιράκ, λόγω του ορεινού εδάφους και των εκτεταμένων αστικών περιοχών. Επιπλέον, οι Κινέζοι και οι Ρώσοι είναι απίθανο να εγκαταλείψουν το Ιράν, παρέχοντας προηγμένη πληροφόρηση, οπλισμό και πολιτική υποστήριξη.
**Κοινωνική αναταραχή**
Παρόλο που το Ιράν βιώνει μαζικές διαδηλώσεις λόγω οικονομικών δυσχερειών, αυτό δεν αποτελεί ευκαιρία για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Οι πρόσφατες απώλειες διαδηλωτών, αν και δυσανάλογες, δεν έχουν προκαλέσει ορατές ρωγμές στο καθεστώς, ούτε έχουν σημειωθεί αποστασίες που θα μπορούσαν να το αποσταθεροποιήσουν. Η ιστορία άλλωστε αποδεικνύει ότι η εξωτερική επιθετικότητα τείνει να ενοποιεί τις κοινωνίες.
Παρά τις καταπιεστικές τακτικές, οι αρχές της Τεχεράνης έχουν αναγνωρίσει τις ανησυχίες των διαδηλωτών, με τον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ να αναγνωρίζει την «έγκυρη» διαμαρτυρία των «bazaaris» και να δεσμεύεται για επίλυση του προβλήματος.
Οι κρίσεις στο Ιράν είναι πραγματικές: η σοβαρή οικονομική ύφεση, οι διαμάχες για το πυρηνικό πρόγραμμα και η αβεβαιότητα για τη διαδοχή. Ωστόσο, πρόκειται για μακροπρόθεσμες κρίσεις, όχι για τα ευάλωτα σημεία που εκμεταλλεύτηκαν στην Βενεζουέλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει επιβιώσει για τέσσερις δεκαετίες κυρώσεων, συγκρούσεων και εσωτερικών αναταραχών χάρη στις σταθερές θεσμικές της δομές.
Η παρέμβαση στη Βενεζουέλα αποδεικνύει τα όρια της αμερικανικής ισχύος, όχι ένα μοντέλο για άλλες χώρες όπως το Ιράν. Ο Τραμπ μπορεί να απομονώσει και να αφαιρέσει μεμονωμένους ηγέτες σε κράτη που είναι ήδη «άδεια κελύφη». Ωστόσο, η προσπάθεια ελέγχου και μετασχηματισμού μιας σύνθετης χώρας όπως το Ιράν θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε χάος και αιματοχυσία στην περιοχή, πολύ πιο έντονη και παρατεταμένη από ό,τι στο Ιράκ.
