Η σύνοδος κορυφής για το κλίμα που διεξάγεται στη Βραζιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διττό ζήτημα: την τεχνητή νοημοσύνη. Η τελευταία, αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος και συζητήσεων, παρουσιάζεται άλλοτε ως “σύμμαχος” ικανός να προσφέρει λύσεις, άλλοτε ως “εχθρός” που χρήζει αυστηρούς ελέγχους, λόγω των εκτεταμένων περιβαλλοντικών της επιπτώσεων.
Κατά την πρώτη εβδομάδα του συνεδρίου, πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον 24 συνεδριάσεις αφιερωμένες στην τεχνητή νοημοσύνη, εστιάζοντας στις χρήσεις της στον περιβαλλοντικό και κλιματικό τομέα. Όπως δήλωσε ο Μιχάλ Νάχνεμανι, ιδρυτής της Climate Policy Radar, “υπάρχει απίστευτο ενδιαφέρον” για την τεχνητή νοημοσύνη στη COP30, καθώς “οι δυνατότητες είναι τεράστιες, αλλά και οι κίνδυνοι σοβαροί”.
Οι εταιρείες τεχνολογίας και πολλές συμμετέχουσες χώρες προωθούν τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης στην αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην καύση ορυκτών καυσίμων. Υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία αυτή μπορεί να βελτιώσει την αποδοτικότητα των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, να βοηθήσει τους αγρότες στην πρόβλεψη καιρικών φαινομένων, να παρακολουθεί θαλάσσια είδη και να σχεδιάζει υποδομές ανθεκτικές σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον αυξανόμενο περιβαλλοντικό αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης, δεδομένων των μεγάλων απαιτήσεων σε ηλεκτρική ενέργεια και νερό για τη λειτουργία των κέντρων δεδομένων και των υπολογιστικών διεργασιών. Επισημαίνουν ότι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να απομακρύνει τον κόσμο από τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού.
Η Τζέιν Σου, διευθύντρια ενεργειακής δικαιοσύνης στο Center for Biological Diversity, δήλωσε χαρακτηριστικά: “Η τεχνητή νοημοσύνη αυτή τη στιγμή είναι ένα εντελώς ανεξέλεγκτο θηρίο παγκοσμίως”. Αντίθετα, ο Άνταμ Έλμαν, διευθυντής βιωσιμότητας της Google, θεωρεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι “πραγματικός μοχλός” που ήδη επιφέρει αλλαγές.
Ο Νίτιν Αρόρα, επικεφαλής του Global Innovation Hub του UNFCCC, σημείωσε ότι η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης έχει γίνει πολύ πιο συχνό θέμα συζήτησης στον ΟΗΕ σε σχέση με μερικά χρόνια πριν. Το εν λόγω κέντρο, που ιδρύθηκε στη COP26, στοχεύει στην προώθηση εφαρμόσιμων λύσεων, με την τεχνητή νοημοσύνη να κυριαρχεί στις ιδέες που παρουσιάζονται.
Ο Γιοχάνες Γιακόμπ, επιστήμονας δεδομένων της γερμανικής αντιπροσωπείας, ανέφερε ότι ένα παράδειγμα εφαρμογής που αναπτύσσει, θα μπορούσε να βοηθήσει χώρες με λιγότερες αντιπροσωπείες να επεξεργαστούν χιλιάδες επίσημα έγγραφα της COP.
Εκπρόσωποι κολοσσών της τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Google και η Nvidia, παρουσίασαν πώς η τεχνητή νοημοσύνη συμβάλλει στην επίλυση προβλημάτων στον τομέα της ενέργειας. Ο Τζος Πάρκερ, επικεφαλής βιωσιμότητας στην Nvidia, δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι “ο καλύτερος πόρος που θα μπορούσε να έχει ο καθένας μας”, επιταχύνοντας την επίλυση προκλήσεων στη βιωσιμότητα.
Ο Μπιόρν Σόριν Γκίγκελερ, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη “θεωρείται συχνά δίκοπο μαχαίρι”, με τεράστιες ευκαιρίες αλλά και ηθικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες.
**Περιβαλλοντικές ανησυχίες:**
Η εκπαίδευση και η ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης βασίζονται σε κέντρα δεδομένων που καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, συμβάλλοντας στις εκπομπές ρύπων. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) έχει καταγράψει αλματώδη αύξηση στην κατανάλωση ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέχρι το 2024, τα κέντρα δεδομένων αντιπροσώπευαν περίπου το 1,5% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, με αύξηση περίπου 12% ετησίως από το 2017.
Εκτιμάται ότι ο τομέας της πληροφορικής, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, θα μπορούσε να καταναλώνει έως και 7% έως 10% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2030, εάν συνεχιστεί η τρέχουσα ανάπτυξη. Αν η ενέργεια αυτή προέρχεται από άνθρακα, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις θα είναι καταστροφικές.
Μια μελέτη αποκάλυψε ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης προκαλούν ετήσιες εκπομπές άνω των 102 εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα. Επιπλέον, η ίδια μελέτη εκτιμά ότι η παγκόσμια κατανάλωση νερού από την τεχνητή νοημοσύνη θα φτάσει τα 4,2 με 6,6 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2027, υπερβαίνοντας 4 έως 6 φορές την ετήσια κατανάλωση νερού της Δανίας.
Περιβαλλοντικές ομάδες που συμμετέχουν στη COP30 στο Μπελέμ της Βραζιλίας επιδιώκουν τη θέσπιση κανονισμών για τον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της τεχνητής νοημοσύνης, όπως η υποχρέωση για διενέργεια δοκιμών δημόσιου συμφέροντος και η χρήση 100% ανανεώσιμης ενέργειας στις εγκαταστάσεις των κέντρων δεδομένων.
Η Τζέιν Σου τόνισε: “Η COP δεν μπορεί απλώς να βλέπει την τεχνητή νοημοσύνη ως ένα είδος τεχνολογικής λύσης, αλλά πρέπει επίσης να κατανοήσει τις βαθιές κλιματικές συνέπειες.”
