Η Σομαλία εξέδωσε αυστηρή προειδοποίηση, τονίζοντας ότι η επικράτειά της δεν θα χρησιμοποιηθεί ως αφετηρία για στρατιωτικές επιχειρήσεις, μετά από δημοσιεύματα περί ισραηλινών σχεδίων για εγκατάσταση στρατιωτικής βάσης στην αποσχισθείσα περιοχή της Σομαλιλάνδης, απέναντι από τον Κόλπο του Άντεν και την Υεμένη.
«Η Σομαλία δεν επιθυμεί να δει την επικράτειά της να εμπλέκεται σε εξωτερικές συγκρούσεις ή να χρησιμοποιείται με τρόπους που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω μια ήδη ευαίσθητη περιοχή», δήλωσε ο Άλι Όμαρ, υφυπουργός Εξωτερικών της Σομαλίας, σε συνέντευξή του στο Al Jazeera την Πέμπτη.
Η προειδοποίηση από τη Μογκαντίσου έρχεται μετά από αναφορές από το αμερικανικό πρακτορείο Bloomberg και το σουηδικό δημόσιο ραδιόφωνο Ekot, οι οποίες έκαναν λόγο για ισραηλινά σχέδια για στρατιωτική εγκατάσταση κοντά στη στρατηγικής σημασίας λιμενική πόλη Μπερμπέρα στον Κόλπο του Άντεν.
Τα δημοσιεύματα αυτά συμπίπτουν χρονικά με την κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, ο οποίος πλησιάζει τη δεύτερη εβδομάδα του. Στο μεταξύ, το Στενό του Ορμούζ έχει ουσιαστικά κλείσει, ενώ οι Χούθι της Υεμένης έχουν προειδοποιήσει ότι είναι έτοιμοι να εισέλθουν στη σύγκρουση.
Σε δηλώσεις του στο Bloomberg, ο υπουργός Προεδρίας της Σομαλιλάνδης, Χαντάρ Αμπντί, ανέφερε ότι η Σομαλιλάνδη επιδιώκει μια «στρατηγική σχέση» με το Ισραήλ που «περιλαμβάνει πολλά πράγματα». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η πιθανότητα για μια ισραηλινή βάση δεν έχει ακόμη συζητηθεί, αλλά «θα αναλυθεί κάποια στιγμή».
Ο κ. Όμαρ τόνισε ότι «η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση είναι η μόνη αρχή που έχει την εξουσία να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες ασφάλειας ή στρατιωτικές ρυθμίσεις εξ ονόματος της χώρας». «Οποιεσδήποτε συζητήσεις για ξένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε σομαλικό έδαφος, που λαμβάνουν χώρα εκτός αυτού του πλαισίου, απλώς δεν έχουν νομική ισχύ», διευκρίνισε.
Η Σομαλιλάνδη κήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Σομαλία το 1991, αλλά δεν είχε λάβει αναγνώριση από κανένα κράτος μέλος του ΟΗΕ μέχρι την απόφαση του Ισραήλ να αναγνωρίσει την αποσχισθείσα περιοχή τον Δεκέμβριο. Η Σομαλία, από την πλευρά της, συνεχίζει να διεκδικεί τη Σομαλιλάνδη, η οποία διακυβερνάται ανεξάρτητα για περισσότερες από τρεις δεκαετίες.
Εκπρόσωποι της Σομαλιλάνδης δεν έχουν αποκαλύψει τι συμφωνήθηκε με το Ισραήλ κατά τη δημιουργία πλήρων διπλωματικών σχέσεων τον Δεκέμβριο. Στις 1η Ιανουαρίου, το Υπουργείο Εξωτερικών της κατηγορηματικά διέψευσε τους ισχυρισμούς της σομαλικής κυβέρνησης περί συζητήσεων για στρατιωτικές συμφωνίες με το Ισραήλ, επιμένοντας ότι η εμπλοκή της με το Ισραήλ ήταν «αποκλειστικά διπλωματική». Λίγο αργότερα, αξιωματούχος του υπουργείου ανέφερε στο Channel 12 του Ισραήλ ότι μια βάση «ήταν στο τραπέζι και συζητούνταν».
Τον Φεβρουάριο, ο Χαντάρ Χουσεΐν Αμπντί, υπουργός Προεδρίας της Σομαλιλάνδης, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων AFP ότι «δεν μπορούσε να αποκλείσει» το ενδεχόμενο να επιτραπεί στο Ισραήλ να εγκαταστήσει στρατιωτική παρουσία.
Το Ισραήλ αναγνώρισε τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητο κράτος στις 26 Δεκεμβρίου, όντας η πρώτη χώρα που το έκανε μετά από περισσότερες από τρεις δεκαετίες αποτυχημένων προσπαθειών της αποσχισθείσας περιοχής.
Οι δηλώσεις του Σομαλού υπουργού έρχονται σε μια περίοδο κλιμάκωσης του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν. Το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει ουσιαστικά κλείσει λόγω ιρανικών απειλών για επιθέσεις σε πλοία.
Σε άλλα σημεία της περιοχής, το Ισραήλ έχει εντείνει τις επιθέσεις κατά του Λιβάνου, σκοτώνοντας τουλάχιστον 687 άτομα και τραυματίζοντας περισσότερους από 1.500, σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές. Οι επιθέσεις αυτές ξεκίνησαν τη Δευτέρα, μετά την εκτόξευση ρουκετών από την λιβανική ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ, στενή σύμμαχο του Ιράν, ως αντίποινα για τη δολοφονία του πρώην Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Οι Χούθι της Υεμένης, άλλοι βασικοί σύμμαχοι της Τεχεράνης, δεν έχουν εμπλακεί άμεσα στον πόλεμο μέχρι στιγμής, αλλά έχουν δηλώσει την ετοιμότητά τους να συμμετάσχουν στη σύγκρουση. Η οργάνωση, που ελέγχει τη βόρεια, δυτική και κεντρική Υεμένη, έχει προηγουμένως προειδοποιήσει κατά μιας ισραηλινής παρουσίας στη Σομαλιλάνδη, χαρακτηρίζοντάς την «εχθρική στάση» και «νόμιμο στόχο».
Με το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις θαλάσσιες οδούς στη Μέση Ανατολή, η προσοχή έχει στραφεί και στο Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, μια στενή θαλάσσια δίοδο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου. Οι Χούθι της Υεμένης έχουν προηγουμένως επιβάλει αποκλεισμό σε πλοία που συνδέονται με το Ισραήλ στην περιοχή, σε υποστήριξη των Παλαιστινίων στη Γάζα κατά τη διάρκεια του «γενοκτονικού πολέμου» του Ισραήλ.
Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Τζιμπουτί επανέλαβε την εβδομάδα αυτή προειδοποίηση προς τους Αμερικανούς πολίτες να αποφεύγουν την περιοχή γύρω από την Camp Lemmonier, τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στην Αφρική, κάτι που υποδηλώνει ανησυχία ότι η σύγκρουση μπορεί να επεκταθεί.
«Η Ερυθρά Θάλασσα και ο Κόλπος του Άντεν είναι κρίσιμες διάδρομοι για το παγκόσμιο εμπόριο και την περιφερειακή ασφάλεια, και η αστάθεια εκεί επηρεάζει ολόκληρο το Κέρας της Αφρικής», δήλωσε ο κ. Όμαρ στο Al Jazeera. «Όταν αυξάνονται οι περιφερειακές εντάσεις, οι άμαχοι πληθυσμοί είναι πάντα οι πιο ευάλωτοι», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι «βήματα που θα μπορούσαν να εκθέσουν τις σομαλικές κοινότητες σε περιττούς κινδύνους ή να τις εμπλέξουν σε ευρύτερες γεωπολιτικές συγκρούσεις δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα του λαού μας».
