Την Κυριακή, σε όλη τη Συρία, οι πολίτες θα τιμήσουν την 15η επέτειο της εξέγερσης που, στα τέλη του 2024, έθεσε τέλος στη διακυβέρνηση του Προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ. Η 15η Μαρτίου 2011 σηματοδότησε την έναρξη μιας πορείας που άλλαξε την ιστορία της χώρας, με αντικυβερνητικούς διαδηλωτές να κατεβαίνουν στους δρόμους της Ντέιρα, της Δαμασκού και του Χαλεπίου, στο πλαίσιο του “Αραβικού Πρίσματος”.
Οι αρχικές διαδηλώσεις πυροδοτήθηκαν από είδηση της σύλληψης και των βασανιστηρίων εφήβων αγοριών από την Ντέιρα, στη νοτιοδυτική Συρία, οι οποίοι είχαν συλληφθεί για τη δημιουργία αντι-Άσαντ γκράφιτι. Καθώς οι διαμαρτυρίες κλιμακώνονταν, ζητώντας δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, ο Άσαντ και οι δυνάμεις του αντέδρασαν με ωμή βία. Μέχρι τον Ιούλιο του 2011, λιποτάκτες του συριακού στρατού ανακοίνωσαν τη δημιουργία του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, ενώ και άλλες ένοπλες ομάδες, καθώς και διάφορες χώρες και περιφερειακές ομάδες ανταρτών, ενεπλάκησαν, οδηγώντας τη χώρα σε έναν σφοδρό πόλεμο που στοίχισε εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και εκτόπισε εκατομμύρια ανθρώπους.
Ωστόσο, τον Δεκέμβριο του 2024, μια ταχύτατη επίθεση από την ομάδα Hayat Tahrir al-Sham (HTS) οδήγησε στην εκθρόνιση του Άσαντ, ο οποίος κατέφυγε στη Ρωσία. Ο ηγέτης της πλέον διαλυθείσας HTS, Αχμάντ αλ-Σαράα, ανέλαβε την προεδρία της χώρας και ηγήθηκε των προσπαθειών για την ανασυγκρότηση του κατεστραμμένου κράτους, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας.
Σύροι πολίτες μιλούν στην Al Jazeera, εκφράζοντας την περηφάνια τους για την εκθρόνιση της δυναστείας των Άσαντ, η οποία κυβερνούσε τη χώρα για πάνω από 50 χρόνια. Η περυσινή επέτειος γιορτάστηκε με την πρωτεύουσα γεμάτη τριαντάφυλλα, την πρώτη επέτειο της επανάστασης χωρίς τον Άσαντ ως ηγέτη. Φέτος, η επέτειος συμπίπτει με το ιερό μήνα του Ραμαζανιού, και οι αρχές έχουν προγραμματίσει ένα μεγάλο iftar στην Κατάνα, νότια της Δαμασκού, με τις οικογένειες των θυμάτων, καθώς και μια συγκέντρωση νέων επαναστατών και ακτιβιστών στη Μπαρζέχ. “Με τη βοήθεια του Θεού, θα γιορτάσουμε”, δήλωσε ο Μπάσεμ Χλίλ, υπάλληλος του Υπουργείου Πληροφοριών.
Όταν ο αλ-Σαράα ανέλαβε την εξουσία, υπήρχαν ερωτήματα σχετικά με την ικανότητά του να αντιμετωπίσει τις μεγάλες προκλήσεις, όπως οι αυστηρές διεθνείς κυρώσεις. Ωστόσο, ο αλ-Σαράα γρήγορα απέκτησε διεθνή νομιμοποίηση, χτίζοντας καλές σχέσεις με διάφορες περιφερειακές χώρες, καθώς και με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό την προεδρία του Donald Trump. “Ο αλ-Σαράα έχει επιτύχει ένα επίπεδο διεθνούς νομιμοποίησης που κανένας άλλος Σύρος πρόεδρος δεν είχε φτάσει πριν από αυτόν”, έγραψε ο Όμερ Οζκιζιλτσίκ, ερευνητής στο Atlantic Council’s Syria Project, σε έκθεση του Δεκεμβρίου 2025.
Παρόλα αυτά, τα εμπόδια παραμένουν. Πολλοί Σύροι δηλώνουν ότι δεν ανησυχούν πλέον για συλλήψεις ή βασανιστήρια από τις δυνάμεις ασφαλείας του Άσαντ, αλλά η ασφάλεια της χώρας παραμένει ασταθής. “Για μένα, είναι ασφαλέστερα την ημέρα”, δήλωσε ο Αχμάντ Χαλάκ από την Ίντλιμπ. “Υπάρχουν ακόμα πολλά όπλα στα χέρια αγνώστων ή δραστών”. Ανέφερε ότι ορισμένες περιοχές είναι ασφαλέστερες από άλλες, αλλά οι ανησυχίες για την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας μαχητών του ISIL (ISIS) σε ορισμένα μέρη της χώρας, εξακολουθούν να υφίστανται. Επίσης, αναφέρθηκε ότι το μικροέγκλημα, όπως οι ληστείες, παραμένει πρόβλημα.
Η συριακή κυβέρνηση υπό τον αλ-Σαράα εργάζεται για την εδραίωση του ελέγχου στο κράτος μετά από περίπου 14 χρόνια πολέμου. Αυτό περιλάμβανε την επιβολή ελέγχου στην ακτή, όπου μάχες τον Μάρτιο του 2025 οδήγησαν σε βίαια επεισόδια, με τη συμμετοχή και μελών των συριακών δυνάμεων ασφαλείας, καθώς και προσπάθειες επέκτασης του κυβερνητικού ελέγχου στη Σουέιντα, στο νότο, όπου η βία κλιμακώθηκε το περασμένο καλοκαίρι. Οι συριακές δυνάμεις ασφαλείας έχουν προσλάβει μεγάλο αριθμό μελών σε σύντομο χρονικό διάστημα, αλλά οι παρατηρητές λένε ότι εξακολουθούν να χρειάζονται περισσότερες προσλήψεις. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένες περιφερειακές περιοχές δεν απολαμβάνουν την ίδια παρουσία ασφαλείας με τη Δαμασκό, για παράδειγμα.
Η κυβέρνηση ανέλαβε επίσης διαπραγματεύσεις για την ενσωμάτωση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) που καθοδηγούνται από τους Κούρδους στον συριακό στρατό. Οι SDF ήλεγχαν μεγάλο μέρος του βορειοανατολικού τμήματος της Συρίας, αλλά μια επίθεση τον Ιανουάριο από την κυβέρνηση ανέκτησε μεγάλες εκτάσεις της περιοχής. Τον Νοέμβριο, η δολοφονία ενός ζευγαριού στην Χομς απείλησε να προκαλέσει θρησκευτική βία, αλλά η κυβέρνηση και οι φυλετικοί ηγέτες παρενέβησαν για να ηρεμήσουν τις εντάσεις.
“[Το Υπουργείο Εσωτερικών έχει κινηθεί για να ενισχύσει τα εσωτερικά του συστήματα και να διεκδικήσει μεγαλύτερη ευθύνη για τους πολυάριθμους φορείς ασφαλείας της χώρας]”, έγραψε ο Julien Barnes-Dacey σε πρόσφατη έκθεση για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. “Σε ορισμένες περιοχές, όπως η Χομς, όπου οι τοπικές εντάσεις παραμένουν υψηλές, οι επαγγελματικές αντιδράσεις των κυβερνητικών δυνάμεων σε περιστατικά ασφαλείας απέτρεψαν νέους κύκλους κλιμάκωσης. Και μετά τη βία τον περασμένο Μάρτιο, κατά την οποία δολοφονήθηκαν πάνω από 1.400 Αλαουίτες [μια σιιτική μειονότητα], οι κοινοτικές σχέσεις φαίνεται να βελτιώνονται αργά στο έδαφος – αν και οι μειονοτικές ομάδες εξακολουθούν να έχουν βαθιές ανησυχίες για την κατάστασή τους στη νέα, σουνιτοκρατούμενη χώρα και αντιμετωπίζουν συνεχιζόμενες απειλές για την ασφάλειά τους”, έγραψε.
