Το Πακιστάν στοχεύει σε ρεαλιστικά, αν και μετριοπαθή, αποτελέσματα από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, που ξεκινούν σήμερα, 10 Απριλίου 2026, στο Ισλαμαμπάντ. Ο κύριος στόχος είναι οι δύο πλευρές να βρουν κοινό έδαφος για να συνεχίσουν τις συνομιλίες, παρά τις διαφαινόμενες βαθιές διαφορές στις θέσεις τους.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Vance, αναχώρησε χθες από την Ουάσινγκτον για το Ισλαμαμπάντ, επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας, η οποία περιλαμβάνει επίσης τον επικεφαλής διαπραγματευτή του Προέδρου Donald Trump, Steve Witkoff, και τον γαμπρό του, Jared Kushner. Αν και το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα τους εκπροσώπους του, αναμένεται να ηγηθούν ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi και ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf.
Αυτές οι υψηλού επιπέδου συνομιλίες λαμβάνουν χώρα λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία για κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων, με διαμεσολάβηση του Πακιστάν, και έξι εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, με τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei στις 28 Φεβρουαρίου.
Ειδικοί και πηγές κοντά στην προσπάθεια διαμεσολάβησης, εκφράζουν χαμηλές προσδοκίες για σημαντικές εξελίξεις σήμερα. Ωστόσο, θέτοντας έναν πιο ρεαλιστικό στόχο – τη συμφωνία για συνέχιση βαθύτερων διαπραγματεύσεων με σκοπό την επίτευξη μιας μόνιμης ειρήνης – το Πακιστάν ελπίζει να συμβάλει στην ενίσχυση της ανακωχής, η οποία έχει ήδη προκαλέσει ανακούφιση παγκοσμίως. “Το Πακιστάν πέτυχε να τις φέρει κοντά. Τις βγάλαμε στο τραπέζι. Τώρα εναπόκειται στα μέρη να αποφασίσουν αν είναι διατεθειμένα να κάνουν τις απαραίτητες θυσίες για να επιτύχουν μια τελική λύση,” δήλωσε στο Al Jazeera ο Zamir Akram, πρώην πρεσβευτής του Πακιστάν στον ΟΗΕ.
Η μορφή των διαπραγματεύσεων θα είναι “proximity format”. Οι αντιπροσωπείες θα βρίσκονται στο ίδιο ξενοδοχείο, αλλά οι συνομιλίες θα διεξάγονται σε ξεχωριστά δωμάτια, με πακιστανικούς αξιωματούχους να μεταφέρουν μηνύματα. Αυτή η μέθοδος, γνωστή ως “proximity talks”, έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν, όπως στη Γενεύη το 1988 κατά τις διαπραγματεύσεις για την αποχώρηση των Σοβιετικών από το Αφγανιστάν.
Η διπλωματική κινητοποίηση είναι εντυπωσιακή. Μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός, παγκόσμιοι ηγέτες εξέφρασαν την υποστήριξή τους, με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Antonio Guterres, να επαινεί τον ρόλο του Πακιστάν. Πρόεδροι και πρωθυπουργοί από Γαλλία, Τουρκία, Καζακστάν, Ρουμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Λίβανο, Μπαχρέιν, Γερμανία και Αυστρία επικοινώνησαν με τον Πρωθυπουργό Shehbaz Sharif, στέλνοντας μηνύματα διεθνούς στήριξης.
Ωστόσο, υπάρχουν και σοβαρά εμπόδια. Το Ιράν θεωρεί τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο ως άμεση πρόκληση στην κατάπαυση του πυρός, με τον υπουργό Εξωτερικών Abbas Araghchi να προειδοποιεί ότι η Τεχεράνη μπορεί να αποσυρθεί από την ανακωχή αν συνεχιστούν. Η Ουάσινγκτον, αντίθετα, έχει διαφορετική θέση, θεωρώντας ότι ο Λίβανος δεν καλύπτεται από την ανακωχή.
Πέρα από τον Λίβανο, οι ΗΠΑ αναμένεται να πιέσουν για επαληθεύσιμους περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη απαιτεί πλήρη άρση των κυρώσεων. Ο Στενός του Ορμούζ παραμένει κρίσιμο σημείο πίεσης.
Παρά τις δυσκολίες, υπάρχουν και σημάδια αποκλιμάκωσης. Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, δήλωσε ετοιμότητα για απευθείας διαπραγματεύσεις με τον Λίβανο. Ο αντιπρόεδρος Vance εξέφρασε αισιοδοξία για τις διαπραγματεύσεις, τονίζοντας την προθυμία των ΗΠΑ για διαπραγματεύσεις “με καλή πίστη”.
Το Πακιστάν, σύμφωνα με ακαδημαϊκούς, αναμένει “χώρο για ανάσα, μια ευκαιρία για ειρήνη”, αναγνωρίζοντας ότι η επίτευξη ενός τέτοιου στόχου θα είναι δύσκολη.
