Ο Γερμανός Καγκελάριος Friedrich Merz και ο Γάλλος Πρόεδρος Emmanuel Macron αναμένεται να εκφωνήσουν ομιλίες την πρώτη ημέρα της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου (MSC), με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα και εν μέσω τεταμένων σχέσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης. Ο Merz θα εγκαινιάσει τη διάσκεψη στις 13:45 τοπική ώρα, ενώ ο Γάλλος ομόλογός του θα κλείσει το επίσημο πρόγραμμα της Παρασκευής με ομιλία στις 19:00.
Στη συνάντηση θα συμμετάσχουν επίσης η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική Kaja Kallas, ο Φινλανδός Πρόεδρος Alexander Stubb και η Βρετανίδα Υπουργός Εξωτερικών Yvette Cooper. Αυτοί περιλαμβάνονται στους περισσότερους από 60 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων και περίπου 100 υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας που έχουν κατακλύσει τη βαυαρική πόλη, υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, με περίπου 5.000 αστυνομικούς να έχουν διατεθεί για το γεγονός.
Η φετινή διάσκεψη διεξάγεται σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, των παραδοσιακών συμμάχων και εγγυητών της ασφάλειας της Ευρώπης για δεκαετίες, βρίσκονται υπό τεράστια πίεση. Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πέρυσι, ο Αμερικανός Πρόεδρος Donald Trump έχει συχνά επικρίνει τις ευρωπαϊκές χώρες για μη καταμερισμό επαρκούς βάρους στην κοινή άμυνα. Οι σχέσεις επιδεινώθηκαν περαιτέρω τον προηγούμενο μήνα, όταν ο Trump κλιμάκωσε τις απειλές του για προσάρτηση της Γροιλανδίας, ενός αυτόνομου εδάφους του ΝΑΤΟ, αναγκάζοντας τις ευρωπαϊκές χώρες να αντιδράσουν σταθερά διαμαρτυρόμενες, μια σπάνια και συντονισμένη δημόσια αποδοκιμασία της Ουάσινγκτον.
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκονται θέματα στα οποία οι ΗΠΑ έχουν ηγηθεί διπλωματικών προσπαθειών: όχι μόνο ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και ο πόλεμος στη Γάζα, σύμφωνα με τον ανταποκριτή του Al Jazeera στο Μόναχο, James Bays. Η ατμόσφαιρα πριν από τη διάσκεψη είναι “πολύ διαφορετική από τα προηγούμενα χρόνια”, δήλωσε ο Bays. “Διπλωμάτες με τους οποίους μίλησα από τότε που βρέθηκα στο Μόναχο πριν από ένα χρόνο, κάνουν λόγο για τη ‘στιγμή του Μονάχου’, όταν ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance χρησιμοποίησε την ευκαιρία για να επικρίνει τις ευρωπαϊκές πολιτικές για τη μετανάστευση και την ελευθερία του λόγου, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η συμπεριφορά του ήταν “τέτοια αντίθεση με το παρελθόν, όταν αυτή ήταν μια αρκετά ζεστή συγκέντρωση, γιορτάζοντας την υπερατλαντική συμμαχία.”
Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio, “αναμφίβολα μια ελαφρώς πιο διπλωματική φιγούρα” από τον Vance, έφτασε στο Μόναχο την Παρασκευή και αναμένεται να μιλήσει στη διάσκεψη το Σάββατο, σύμφωνα με τον Bays. Πριν αναχωρήσει για τη Γερμανία, ο Rubio δήλωσε ότι οι υπερατλαντικές σχέσεις αντιμετωπίζουν μια “καθοριστική στιγμή” σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο. “Ο Παλαιός Κόσμος έχει φύγει, ειλικρινά, ο κόσμος στον οποίο μεγάλωσα, και ζούμε σε μια νέα εποχή γεωπολιτικής, και αυτό θα απαιτήσει από όλους μας να επανεξετάσουμε πώς μοιάζει και ποιος θα είναι ο ρόλος μας”, είπε. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Volodymyr Zelenskyy έφτασε επίσης την Παρασκευή και θα μιλήσει στην ετήσια συγκέντρωση το Σάββατο, όπως ανακοίνωσαν οι διοργανωτές. Ο Zelenskyy αναμένεται να συζητήσει θέματα ασφαλείας με μια σειρά ευρωπαίων συμμάχων, συμπεριλαμβανομένων των Rubio και Merz, ενόψει του επόμενου γύρου συνομιλιών με τη Ρωσία, που θα διεξαχθούν υπό την αιγίδα των ΗΠΑ και, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, θα επανεκκινήσουν την επόμενη εβδομάδα.
