Η Ρωσία προχώρησε στο μπλοκάρισμα της δημοφιλούς εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων WhatsApp, επικαλούμενη φερόμενες παραβιάσεις νόμων. Οι αρχές καλούν τους χρήστες να μεταβούν σε μια εναλλακτική λύση που υποστηρίζεται από το κράτος, κίνηση που ερμηνεύεται ευρέως ως προσπάθεια περιορισμού της ελευθερίας του λόγου, στο πλαίσιο του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ανακοίνωσε την απόφαση την Πέμπτη, αποδίδοντάς την στην «άρνηση της WhatsApp να συμμορφωθεί με τους κανόνες και το γράμμα του ρωσικού νόμου». Συνέστησε στους Ρώσους να στραφούν στην MAX, μια κρατικά υποστηριζόμενη πλατφόρμα που παρουσιάζεται ως ολοκληρωμένη λύση για μηνύματα, κρατικές ηλεκτρονικές υπηρεσίες, καθώς και για πληρωμές.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η MAX, η οποία δηλώνει ανοιχτά ότι θα μοιράζεται δεδομένα χρηστών με τις αρχές κατόπιν αιτήματος, δεν χρησιμοποιεί την κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο, η οποία διασφαλίζει την ιδιωτικότητα των μηνυμάτων σε δημοφιλείς υπηρεσίες όπως το WhatsApp. Αυτό αφήνει τους χρήστες ευάλωτους στην κρατική παρακολούθηση.
Πέρυσι, η Ρωσία είχε αρχίσει να περιορίζει ορισμένες κλήσεις στο WhatsApp, ιδιοκτησίας της αμερικανικής Meta, και στο Telegram, κατηγορώντας τις ξένες πλατφόρμες ότι αρνούνταν να μοιραστούν πληροφορίες με τις αρχές επιβολής του νόμου σε υποθέσεις απάτης και «τρομοκρατίας».
Ωστόσο, υποστηρικτές των δικαιωμάτων, όπως η Διεθνής Αμνηστία, καταγγέλλουν ότι οι περιορισμοί στις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων αποτελούν μια σαφή προσπάθεια ενίσχυσης του ελέγχου και της παρακολούθησης. «Όπως πάντα, οι ρωσικές αρχές καταφεύγουν στο πιο ωμό εργαλείο της ψηφιακής τους καταστολής: λογοκρισία και παρεμπόδιση υπό το πρόσχημα της προστασίας των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των πολιτών», ανέφερε η οργάνωση σε δήλωσή της την Τρίτη.
Εκπρόσωπος της WhatsApp δήλωσε την Τετάρτη ότι η εταιρεία «κάνει ό,τι είναι δυνατόν» για να διατηρήσει τους χρήστες συνδεδεμένους. «Η προσπάθεια απομόνωσης πάνω από 100 εκατομμυρίων ανθρώπων από ιδιωτική και ασφαλή επικοινωνία είναι ένα πισωγύρισμα και μπορεί μόνο να οδηγήσει σε λιγότερη ασφάλεια για τους ανθρώπους στη Ρωσία», ανέφερε ο εκπρόσωπος.
Από τον Δεκέμβριο, πολλοί Ρώσοι έχουν πρόσβαση στο WhatsApp μόνο μέσω εικονικού ιδιωτικού δικτύου (VPN), σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, ο κρατικός ρυθμιστικός φορέας επικοινωνιών Roskomnadzor ανακοίνωσε ότι θα εισαγάγει νέους περιορισμούς στο Telegram, που χρησιμοποιείται ευρέως από ρωσικά στρατεύματα που πολεμούν στην Ουκρανία, αφού το κατηγόρησε ότι αρνείται να συμμορφωθεί με τον νόμο. Πέρα από το κλείσιμο εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων, η ρωσική κυβέρνηση έχει επίσης μπλοκάρει μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το Twitter, το Facebook και το Instagram, ενώ αυξάνει τους περιορισμούς σε υπηρεσίες όπως το YouTube. Τον Δεκέμβριο, επέβαλε περιορισμούς στην υπηρεσία βιντεοκλήσεων FaceTime της Apple.
