Η σιωπή ενός στενού σοκακιού στη Σριναγκάρ, την κύρια πόλη του ινδικού Κασμίρ, διακόπτεται από τις επαναλαμβανόμενες φωνές πλανόδιων πωλητών και τις ανήσυχες κραυγές δύο μικρών παιδιών. “Θεια, σε παρακαλώ πήγαινε με στη μαμά μου. Η αστυνομία την πήρε”, φωνάζει ο τριών ετών Χουσεΐν, καθώς αυτός και η αδελφή του, η Νοορι, ένα χρόνο μικρότερη, αγκαλιάζουν το παράθυρο του μονοδωμάτιου σπιτιού τους, με τα πρόσωπά τους κολλημένα στα σκουριασμένα σιδερένια κάγκελα. Ο πατέρας τους, ο Ματζίντ, λέει ότι τα δύο παιδιά φωνάζουν έτσι σχεδόν σε κάθε περαστικό από τότε που η μητέρα τους, η Σαμίνα, πακιστανή υπήκοος, απομακρύνθηκε βίαια από τις ινδικές αρχές και απελάθηκε πριν από επτά μήνες.
Η οδύσσεια της οικογένειας ξεκίνησε μία εβδομάδα αφότου έξι οπλισμένοι άνδρες, κάποιοι εκ των οποίων φέρονται να ήταν πακιστανοί υπήκοοι, εισέβαλαν σε ένα γραφικό τουριστικό σημείο στην περιοχή Παχαλγκάμ του ινδικού Κασμίρ, σκοτώνοντας 26 άτομα στις 22 Απριλίου 2025, σε μία από τις χειρότερες επιθέσεις στην αμφισβητούμενη περιοχή. Το Κασμίρ, μια μουσουλμανική περιοχή, διαιρείται μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, αν και οι πυρηνικές γειτονικές δυνάμεις διεκδικούν ολόκληρη την περιοχή, ενώ η περιφερειακή υπερδύναμη Κίνα ελέγχει επίσης ένα τμήμα της. Από την ανεξαρτησία της Ινδίας από τον βρετανικό ζυγό και τη διαίρεσή της για τη δημιουργία του κράτους του Πακιστάν το 1947, οι δύο χώρες έχουν διεξαγάγει δύο από τους τρεις πλήρους κλίμακας πολέμους τους για το Κασμίρ.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ξέσπασε μια ένοπλη εξέγερση εναντίον της κυριαρχίας του Νέο Δελχί στην ινδική πλευρά, η οποία έχει έκτοτε προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες θανάτους, κυρίως αμάχων. Η εξέγερση οδήγησε στην ανάπτυξη σχεδόν ενός εκατομμυρίου ινδών στρατιωτών, καθιστώντας την μια από τις πιο στρατιωτικοποιημένες περιοχές του κόσμου. Οι αντάρτες στοχεύουν είτε στην απόσπαση ενός ανεξάρτητου έθνους από το Κασμίρ, είτε στην ένταξη της περιοχής στο μουσουλμανικό Πακιστάν.
Τα αντιανδικά αισθήματα στο Κασμίρ εντάθηκαν το 2019, όταν η ινδουιστική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι κατήργησε έναν νόμο που χορηγούσε στην περιοχή μερική αυτονομία σε θέματα γαιοκτησίας και βιοπορισμού, και τη χώρισε σε δύο “ενωσιακές επικράτειες” υπό την άμεση διακυβέρνηση του Νέο Δελχί. Από τότε, ύποπτοι Κασμίριοι αντάρτες έχουν εξαπολύσει πολλές επιθέσεις εναντίον ινδικών δυνάμεων ασφαλείας και κυβερνητικών υπαλλήλων. Η Ινδία κατηγορεί το Πακιστάν για εκπαίδευση και χρηματοδότηση των ανταρτών, αλλά το Ισλαμπαμπάντ απορρίπτει την κατηγορία, ισχυριζόμενο ότι παρέχει μόνο διπλωματική υποστήριξη στον αγώνα του Κασμίρ.
Η Ινδία απέδωσε επίσης στο Πακιστάν την ευθύνη για την επίθεση στο Παχαλγκάμ, και προχώρησε γρήγορα στην υποβάθμιση όλων των διπλωματικών σχέσεων, ανέστειλε το διμερές εμπόριο και έθεσε σε εκκρεμότητα μια βασική συνθήκη ύδρευσης. Δύο εβδομάδες μετά τις δολοφονίες, στις αρχές Μαΐου, η Ινδία και το Πακιστάν ενεπλάκησαν σε έναν έντονο αεροπορικό πόλεμο τεσσάρων ημερών, χτυπώντας ο ένας τη στρατιωτική βάση του άλλου. Δεκάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν και στις δύο πλευρές – η Ινδία επιμένει ότι χτύπησε μόνο “τρομοκράτες” στο Πακιστάν, ενώ το Ισλαμπαμπάντ δήλωσε ότι κυρίως άμαχοι ήταν τα θύματα – πριν οι γειτονικές χώρες συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός.
Ωστόσο, επτά μήνες αργότερα, η παύση στις μάχες σήμαινε ελάχιστα για εκατοντάδες οικογένειες, όπως του Ματζίντ και της Σαμίνα, που διαλύθηκαν από μία από τις κινήσεις της Ινδίας. Μετά την επίθεση στο Παχαλγκάμ, η Ινδία ανακάλεσε όλα τα βίζες που είχαν εκδοθεί σε πακιστανούς πολίτες που διέμεναν στην Ινδία, συμπεριλαμβανομένων ιατρικών και διπλωματικών βίζων, δίνοντάς τους προθεσμία έως τις 29 Απριλίου 2025 να εγκαταλείψουν τη χώρα, και κλείνοντας τα σύνορα Ατάρι-Βαγκά στην επαρχία Αμριτσάρ στις 1 Μαΐου. Περίπου 800 Πακιστανοί – πολλοί από τους οποίους παντρεμένοι με ινδούς υπηκόους στο Κασμίρ και άλλα μέρη της Ινδίας – απελάθηκαν. Με τις αρχές να μην παρέχουν καμία διευκρίνιση σχετικά με το εάν αυτές οι οικογένειες θα επανενωθούν ποτέ, η αναμονή συνεχίζεται για συγγενείς και στις δύο πλευρές των συνόρων.
«Σκέφτομαι να βάλω τέλος στη ζωή μου» Ο Ματζίντ παντρεύτηκε τη Σαμίνα, την 38χρονη πακιστανή ξαδέλφη του, το 2018. Παρά τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ των χωρών τους, ο γάμος τους δεν ήταν ιδιαίτερα σπάνιος. Όταν εκατομμύρια Μουσουλμάνοι μετακινήθηκαν στο νεοσύστατο Πακιστάν το 1947 – όπως και οι Ινδουιστές στην Ινδία – πολλοί άφησαν πίσω συγγενείς και στις δύο πλευρές των συνόρων. Με την πάροδο των ετών, αυτοί οι δεσμοί αίματος οδήγησαν σε διασυνοριακούς γάμους μεταξύ πολιτών των δύο χωρών.
Όμως, στις 28 Απριλίου, η Σαμίνα κλήθηκε στην τοπική αστυνομική διεύθυνση στην περιοχή Νταλγκέιτ της Σριναγκάρ. Η Νοορι και ο Χουσεΐν κοιμόντουσαν στην αγκαλιά τους όταν το ζευγάρι συναντήθηκε με τον αστυνομικό. Όταν τα παιδιά ξύπνησαν, συνειδητοποίησαν ότι ο πατέρας τους τα είχε φέρει σπίτι, και η μητέρα τους είχε φύγει. Η Σαμίνα κρατήθηκε στο αστυνομικό τμήμα και ενημερώθηκε ότι θα απελαθεί στο Πακιστάν – είναι από τη Λαχώρη – την επόμενη μέρα.
Καθισμένος ήσυχα σε ένα αμυδρά φωτισμένο δωμάτιο που χρησίμευε ως υπνοδωμάτιο και κουζίνα, ο Ματζίντ είπε ότι ακόμα δυσκολεύεται να επεξεργαστεί τα γεγονότα που ανέτρεψαν τη ζωή του. Παλαιότερα εργαζόταν ως σερβιτόρος σε ένα τοπικό εστιατόριο και κέρδιζε περίπου 70 δολάρια το μήνα. Όμως, από τότε που η γυναίκα του έφυγε, δεν μπόρεσε να αφήσει τα μικρά του παιδιά μόνα τους. Τώρα είναι άνεργος. «Δεν έχω κοιμηθεί σωστά εδώ και έξι μήνες. Όλος ο χρόνος μου αφιερώνεται στην φροντίδα των παιδιών. Δεν μπορώ να σκεφτώ να κάνω τίποτα άλλο», δήλωσε στο Al Jazeera.
Περιορισμένος στο δωμάτιό του, ο Ματζίντ λέει ότι δεν μπορεί καν να βγει για να αγοράσει τρόφιμα. «Μερικές φορές, σκέφτομαι να βάλω τέλος στη ζωή μου», είπε. «Αλλά σταματώ τον εαυτό μου, αναρωτώμενος ποιος θα φροντίσει αυτά τα παιδιά όταν εγώ φύγω». Τα παιδιά του Ματζίντ, ο Χουσεΐν και η Νοορι, δεν γνωρίζουν επίσης πότε θα μπορέσουν να δουν τη μητέρα τους. «Ο ξαφνικός αποχωρισμός από τη Σαμίνα τους έχει τραυματίσει. Φωνάζουν τη μητέρα τους στον ύπνο τους», είπε ο Ματζίντ στο Al Jazeera, ενώ έκανε μια μάταιη προσπάθεια να αποσπάσει την προσοχή των παιδιών του δείχνοντάς τους κινούμενα σχέδια στο κινητό του τηλέφωνο. «Το μόνο που ξέρουν είναι ότι η αστυνομία την πήρε. Κάθε φορά που βλέπουν κάποιον αστυνομικό ή στρατιωτικό, τους ζητούν να φέρουν πίσω τη μητέρα τους».
Εν τω μεταξύ, αναγκαστικά χωρισμένη από τα παιδιά της, η Σαμίνα δυσκολεύεται με προβλήματα υγείας στο Πακιστάν. Η αρτηριακή της πίεση είναι ασταθής λόγω του στρες. «Νοσηλεύεται κατά διαστήματα. Η πίεσή της δεν σταθεροποιείται», είπε ο Ματζίντ.
Ερωτηθείσα σχετικά με τις απελάσεις, η Σαζία Ίλμι, εκπρόσωπος του κυβερνώντος Κόμματος Μπαρατίγια Τζανάτα (BJP) της Ινδίας, πρότεινε ότι οι κινήσεις αυτές καθοδηγήθηκαν από ανησυχίες εθνικής ασφάλειας. Οι απελαθέντες ήταν πακιστανοί υπήκοοι, τόνισε, και συχνά «παντρεμένοι με άτομα που έχουν βρεθεί αναμεμειγμένα σε τρομοκρατία και αντεθνικές δραστηριότητες», δήλωσε στο Al Jazeera. «Έτσι, αυτό δεν μπορεί να γίνει τρόπος για τους πακιστανούς υπηκόους να παντρευτούν στην Ινδία και να υποστηρίξουν τέτοιες δραστηριότητες. Γιατί να έχει η Ινδία πακιστανούς υπηκόους;» είπε. Όταν πιέστηκε να παρουσιάσει στοιχεία υπέρ του ισχυρισμού της ότι οι απελαθέντες ήταν συχνά παντρεμένοι με άτομα που εμπλέκονταν σε «τρομοκρατία», η Ίλμι κατηγόρησε το Al Jazeera ότι έχει «αμφίβολη ατζέντα». «Νομίζω ότι έχετε μια κακεντρέχεια να βρίσκετε πράγματα εναντίον της Ινδίας και της ινδικής κυβέρνησης, και αυτό δεν θα λειτουργήσει», είπε.
Επανενώθηκαν μετά από χρόνια, χωρίστηκαν ξανά σε 12 ημέρες Ο Μουχάμαντ Σέχμπαζ είναι 32 ετών κάτοικος Νταρυαγκάντζ, μιας πυκνοκατοικημένης γειτονιάς της λεγόμενης Παλιάς Δελχί. Το 2014, παντρεύτηκε την ξαδέλφη της μητέρας του από το Πακιστάν, την 27χρονη Ερούμ. Από τότε, η Ερούμ ζούσε στην Ινδία με μακροχρόνια βίζα μέχρι που ταξίδεψε στο Πακιστάν για να συστήσει τον τριών ετών γιο τους, τον Αλμίρ, στην οικογένειά της. Αυτό συνέβη τον Μάρτιο του 2020 – μόλις 10 ημέρες πριν επιβληθεί lockdown και περιορισμοί στις μετακινήσεις λόγω της πανδημίας του κορονοϊού. Η Ερούμ αναγκάστηκε να παρατείνει τη διαμονή της στο Πακιστάν, κατά τη διάρκεια της οποίας έληξε η ινδική βίζα της.
Μετά την άρση του lockdown, ο Σέχμπαζ προσπάθησε σκληρά να εξασφαλίσει μια νέα ινδική βίζα, ώστε η Ερούμ να μπορέσει να επιστρέψει. Μετά από πέντε χρόνια συνεχών απορρίψεων, της χορηγήθηκε τελικά μία τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους. Μετά από περισσότερα από πέντε χρόνια χωρισμού, ένας ευτυχισμένος Σέχμπαζ θα επανενωνόταν επιτέλους με την οικογένειά του. Η Ερούμ έφτασε στο Νέο Δελχί στις 17 Απριλίου. Δώδεκα ημέρες αργότερα, συνέβη η επίθεση στο Παχαλγκάμ. Απελάθηκε πίσω στο Πακιστάν στις 29 Απριλίου. «Μετά από τόσα χρόνια χωρισμού, σκληρής δουλειάς και λαχτάρας, είχε επιτέλους έρθει στο σπίτι. Ο κόσμος μου είχε φωτιστεί, και είχα ξεχάσει τα πάντα. Και μετά, στο λεπτό, όλα κατέρρευσαν ξανά. Την πήραν, αφήνοντάς με ευάλωτο και πνιγμένο στην απελπισία», δήλωσε ο Σέχμπαζ στο Al Jazeera. «Όταν η αστυνομία ήρθε στο σπίτι μας και μας ενημέρωσε για την απέλαση της Ερούμ, πάγωσα. Ο γιος μου έκλαιγε ασταμάτητα. Οι αγώνες που αντιμετώπισα όλα αυτά τα χρόνια για να επανενώσω την οικογένειά μου είναι πέρα από λόγια. Και τώρα, νιώθω σαν όλα να πήγαν χαμένα».
Ο Αλμίρ, πλέον εννέα ετών, μεγάλωσε πρώτα για χρόνια χωρίς τον πατέρα του και τώρα έχει αποκοπεί από τη μητέρα του. Ο Σέχμπαζ, ο οποίος διατηρεί μια μικρή επιχείρηση κοσμημάτων, ανησυχεί για το μέλλον του. «Έχει γίνει αδύνατος και σιωπηλός, δεν εκφράζει πολλά, αλλά βλέπω ότι είναι συντετριμμένος εσωτερικά», δήλωσε ο Σέχμπαζ στο Al Jazeera. «Παγιδευμένοι στην εχθρότητα μεταξύ των δύο χωρών, γιατί οι απλοί πολίτες ωθούνται στο περιθώριο; Τι φταίμε εμείς;»
Η Παρβίνα δεν είχε πάει στο Πακιστάν για 40 χρόνια Πίσω στο ινδικό Κασμίρ, ο Φαζλ-ου-Ρεχμάν, 62 ετών, δεν ξέρει αν θα μπορέσει να δει τη γυναίκα του, την Παρβίνα, η οποία απελάθηκε τον Απρίλιο στο Πακιστάν, μια χώρα που δεν είχε δει για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες. Η Παρβίνα, 65 ετών, γεννήθηκε στην πόλη Καράτσι του Πακιστάν. Όμως, δεν επέστρεψε ποτέ μετά τον γάμο της με τον Ρεχμάν το 1982, καθώς έχτισε μια ζωή με τον σύζυγό της και τα παιδιά τους στην περιοχή Μπαραμούλα. Ο Ρεχμάν τώρα φοβάται ότι μπορεί να πεθάνει χωρίς να τη δει. «Το σπίτι μας έχει χωριστεί. Όλα είναι ερείπια. Δεν ξέρω πόσα χρόνια ακόμα θα ζήσω», δήλωσε στο Al Jazeera, με τη φωνή του να τρέμει.
Η Σολίχα Παρβίν δείχνει μια φωτογραφία της μητέρας της, Παρβίνας, στο κινητό της τηλέφωνο [Arjumand Shaheen/Al Jazeera] Ο Ρεχμάν και η Παρβίνα έχουν δύο κόρες – η μεγαλύτερη, η Αφρίν, είναι παντρεμένη, ενώ η Σολίχα, 27 ετών, είναι στο σπίτι, φροντίζοντας τους γηράσκοντες γονείς της, ενώ παράλληλα συνεχίζει μεταπτυχιακές σπουδές στην πολιτική επιστήμη. «Έχασα τις ενδιάμεσες εξετάσεις του δεύτερου εξαμήνου τον Ιούλιο, ενώ διαχειριζόμουν τις οικιακές υποχρεώσεις μόνη μου», δήλωσε στο Al Jazeera. «Πρέπει να τα κάνω όλα μόνη μου – να παίρνω φάρμακα, τρόφιμα και άλλες δουλειές του σπιτιού. Χωρίς άλλη επιλογή, έπρεπε να θυσιάσω την εκπαίδευσή μου».
Η Σολίχα δήλωσε ότι η μητέρα της υποβάλλεται σε θεραπεία για καρδιακή νόσο στο Κασμίρ. Αλλά δεν έχει κανένα μέσο να συνεχίσει τη θεραπεία της στο Πακιστάν, όπου δεν έχει άμεσους συγγενείς ή οικονομική υποστήριξη. Είπε ότι η μητέρα της ζει στο Καράτσι με έναν μακρινό συγγενή, ο οποίος είναι παράλυτος. «Δεν υπάρχει κανείς να τη φροντίζει. Αν συμβεί κάτι στη μητέρα μου εκεί, η ινδική κυβέρνηση θα είναι υπεύθυνη», είπε. «Αν κάποιος άλλος διέπραξε το έγκλημα, γιατί εμείς τιμωρούμαστε γι’ αυτό; Η εκπαίδευσή μου και η καριέρα μου κινδυνεύουν. Αντιμετωπίζω προβλήματα ψυχικής υγείας λόγω της απέλασης της μητέρας μου».
Ο πατέρας της, ο Ρεχμάν, παρενέβη. «Υπάρχουν 700.000 έως 800.000 ένοπλοι στρατιώτες στο Κασμίρ. Αν δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν την επίθεση [στο Παχαλγκάμ], πώς ευθύνονται οι πολίτες γι’ αυτήν;» ρώτησε οργισμένα. Η Παρβίν προέτρεψε την κυβέρνηση να «σταματήσει να τιμωρεί τους δικούς της πολίτες» και ζήτησε την επιστροφή των αγαπημένων τους.
«Ποτέ δεν ένιωσα τόσο ανίσχυρος στη ζωή μου» Ο Αμπντουλάχ λέει ότι αναγκάστηκε να ξαναχτίσει τη ζωή του που κατέρρευσε μετά την απέλαση της συζύγου του, της Ταμάρα, 25 ετών, στις 29 Απριλίου. Λέει ότι οι δίδυμοι μικροί γιοι του – ο Άγιαν και ο Ατίφ, μόλις 18 μηνών – δεν παίζουν, δεν γελούν, ούτε τρώνε πια όπως παλιά. Ένας από τους διδύμους θήλαζε ακόμα όταν απελάθηκε η Ταμάρα.
Ο Αμπντουλάχ, 38 ετών, τραπεζικός υπάλληλος στην Κουπτβάρα του Κασμίρ, παντρεύτηκε την Ταμάρα το 2018. Καθώς οδηγούνταν στα σύνορα Ατάρι-Βαγκά για απέλαση, ο Αμπντουλάχ πήρε τα παιδιά του και ακολούθησε το περιπολικό της αστυνομίας με το αυτοκίνητό του από την Κουπτβάρα μέχρι την Αμριτσάρ, μια απόσταση άνω των 500 χιλιομέτρων. «Έκλαιγα καθ’ οδόν, παρακαλώντας ανίσχυρος την αστυνομία να αφήσει τουλάχιστον τα παιδιά να δουν τη μητέρα τους μια τελευταία φορά», δήλωσε στο Al Jazeera. «Αλλά ούτε καν μας επέτρεψαν έναν σωστό αποχαιρετισμό».
Οι πρώτοι δύο μήνες ήταν «τιποτα λιγότερο από κόλαση» για τα παιδιά. «Μετά τον ξαφνικό αποχωρισμό από τη μητέρα τους, η υγεία τους άρχισε να επιδεινώνεται. Έπαθαν συχνές πυρετούς και εμετούς», είπε, προσθέτοντας ότι μετά βίας έχει πάει στη δουλειά τους τελευταίους έξι μήνες, με τον ένα ή τον άλλο γιο να χρειάζεται νοσηλεία. «Τα πάντα έχουν διαταραχθεί. Η ζωή έχει ανατραπεί. Ποτέ δεν ένιωσα τόσο ανίσχυρος στη ζωή μου», είπε.
Ο Αμπντουλάχ δήλωσε ότι ακόμη και οι δικηγόροι αρνήθηκαν να αναλάβουν την υπόθεση των παιδιών του, που χωρίστηκαν από τη μητέρα τους. Είπε ότι οι δικηγόροι ανέφεραν ότι καμία νομική ενέργεια δεν μπορούσε να προχωρήσει χωρίς άδεια από το ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών. Σε απόγνωση, ο Αμπντουλάχ δήλωσε ότι έγραψε στον πρωθυπουργό Μόντι και άλλες αρχές στο Νέο Δελχί και στο Κασμίρ, αλλά δεν έλαβε καμία απάντηση.
«Επειδή είναι Πακιστανοί και Μουσουλμάνοι» Υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων λένε ότι δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την τιμωρία αθώων πολιτών λόγω των εντάσεων μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν. «Οι απλοί άνθρωποι δεν έχουν εχθρότητα μεταξύ τους. Γιατί πρέπει να υποφέρουν λόγω πολιτικών ή διπλωματικών συγκρούσεων;» δήλωσε η Σαμπνάμ Χασμί, ακτιβίστρια με έδρα το Νέο Δελχί. «Σε οποιαδήποτε σύγκρουση, οι άμαχοι δεν πρέπει ποτέ να είναι τα θύματα. Ο αποχωρισμός ενός παιδιού από τη μητέρα του είναι σκληρός, τραυματικός και απόλυτα απάνθρωπος – σαφής παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Ο Ουαχίντ Πάρα, βουλευτής του Κασμίρ από το Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα, δήλωσε ότι η απέλαση Πακιστανών υπηκόων είναι άδικη και ατυχής. «Μετά τη μετατροπή του Κασμίρ σε ενωσιακή επικράτεια, η ικανότητά μας να επηρεάζουμε ή να επιλύουμε τέτοια θέματα έχει περιοριστεί σοβαρά. Μπορούμε να υψώσουμε τη φωνή μας και να προσπαθήσουμε να παρέμβουμε, αλλά παραμένουμε σε μεγάλο βαθμό ανίσχυροι απέναντι σε αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού», δήλωσε στο Al Jazeera, αναφερόμενος στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση στο Νέο Δελχί. «Σε περιπτώσεις διασυνοριακών βομβαρδισμών, άμαχοι χάνουν ζωές και σπίτια. Δυστυχώς, αθώοι πολίτες, παιδιά και γυναίκες συνεχίζουν να είναι τα θύματα ενός γεωπολιτικού ζητήματος μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν», πρόσθεσε ο Πάρα.
Το Al Jazeera επικοινώνησε με το Υπουργείο Εσωτερικών για να λάβει απάντηση, αλλά δεν έλαβε καμία. Ο Κόλιν Γκόνσαλβες, δικηγόρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου και ακτιβιστής δικαιωμάτων, δήλωσε ότι η απέλαση Πακιστανών υπηκόων δεν έχει καμία νόμιμη σύνδεση με την επίθεση στο Παχαλγκάμ. «Η σύνδεσή τους με το Παχαλγκάμ είναι απλώς μια δικαιολογία και βαθιά εσφαλμένη… Η κυβέρνηση μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι μια επίπτωση του Παχαλγκάμ, αλλά αυτός ο ισχυρισμός δεν είναι μόνο παραπλανητικός, είναι επικίνδυνος», δήλωσε στο Al Jazeera. «Απελάθηκαν απλώς επειδή είναι Πακιστανοί και Μουσουλμάνοι – μια σαφής αντανάκλαση προκατάληψης εναντίον και των δύο».
Πίσω στην Κουπτβάρα, ο Αμπντουλάχ σκουπίζει τα δάκρυα που κυλούν στα μάγουλά του, δυσκολευόμενος να μιλήσει καθώς ανακαλεί τους μήνες από την απέλαση της συζύγου του Ταμάρα. «Αυτό που έκανε η ινδική κυβέρνηση σε εμάς δεν διαφέρει από αυτό που έκαναν οι επιτιθέμενοι στο Παχαλγκάμ. Κατέστρεψαν τις οικογένειές μας και τα σπίτια μας επίσης», είπε. «Γιατί τιμωρούνται τα αθώα παιδιά μας; Τι έκαναν;»
*Τα ονόματα άλλαξαν για την προστασία της ταυτότητάς τους λόγω φόβου κυβερνητικής ρεβάνς.
