Ακόμα και αν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν ανακοίνωναν αύριο μια συμφωνία ειρήνης και τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν ξανά, ο πόλεμος δεν θα είχε τελειώσει. Οι πολεμικές συρράξεις δεν λήγουν όταν σταματούν οι πύραυλοι, αλλά όταν οι δομικές ζημιές που επιφέρουν στο παγκόσμιο εμπόριο απορροφηθούν πλήρως από τις τιμές, τα συμβόλαια και τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Όπως απέδειξε ο πόλεμος του Κόλπου το 1990 και ο πρόσφατος πόλεμος στην Ουκρανία, οι συνέπειες διαρκούν δεκαετίες.
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν μόλις ξεκίνησε να δείχνει το πραγματικό του κόστος, το οποίο θα επωμιστούν χώρες που δεν είχαν κανένα ρόλο στην έναρξή του. Οι επιπτώσεις θα εκδηλωθούν σε τέσσερα κύματα:
Το πρώτο κύμα είναι η ενεργειακή κρίση, με την άνοδο των τιμών στο αργό πετρέλαιο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Όμως, αυτό είναι μόνο η αρχή. Η ενέργεια αποτελεί βασικό στοιχείο παραγωγής σχεδόν όλων των αγαθών. Καθώς ο Κόλπος αποτελεί κομβικό σημείο για τις εξαγωγές λιπασμάτων (περίπου 30% των παγκόσμιων εξαγωγών αμμωνίας), η διαταραχή θα επηρεάσει αναπόφευκτα την παγκόσμια γεωργία. Μέσα σε λίγους μήνες, οι τιμές των τροφίμων θα ακολουθήσουν την ανοδική πορεία του κόστους των λιπασμάτων.
Το δεύτερο κύμα αφορά τη δομική ζημιά στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα. Όπως φάνηκε στην Ερυθρά Θάλασσα, όταν οι διαδρομές αλλάζουν λόγω ανασφάλειας, το εμπόριο δεν επανέρχεται εύκολα στα προηγούμενα επίπεδα, καθώς οι εταιρείες έχουν ήδη απορροφήσει τα σταθερά κόστη των νέων, μακρύτερων διαδρομών.
Το τρίτο κύμα στοχεύει τον Παγκόσμιο Νότο. Ενώ οι αναπτυγμένες οικονομίες διαθέτουν δημοσιονομικά «μαξιλάρια», οι αναπτυσσόμενες χώρες πλήττονται από τον πληθωρισμό, την υποτίμηση των νομισμάτων και τον κίνδυνο της πείνας, αφού τα τρόφιμα αποτελούν μεγάλο μέρος των οικογενειακών τους εξόδων.
Το τέταρτο και τελικό κύμα είναι η πολιτική αποσταθεροποίηση. Το κόστος του πολέμου θα πλήξει κυβερνήσεις που ήδη λειτουργούν με περιορισμένα περιθώρια, οδηγώντας ενδεχομένως σε κοινωνικές εκρήξεις, όπως συνέβη ιστορικά με την Αραβική Άνοιξη ή τις κρίσεις στη Σρι Λάνκα και το Πακιστάν.
Η μόνη ελπίδα για τον μετριασμό αυτής της κατάστασης έγκειται σε δομικές μεταρρυθμίσεις από οργανισμούς όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF), ώστε να αντιμετωπίζονται οι εξωγενείς πολεμικές κρίσεις με όρους ρευστότητας και όχι ως αποτυχίες πολιτικής των κρατών. Δυστυχώς, προς το παρόν, τέτοια μέτρα δεν βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
