Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η χώρα του είναι πλέον έτοιμη να εγκαταλείψει την επιδίωξη ένταξης στο ΝΑΤΟ, εφόσον λάβει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τις δυτικές χώρες. Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική καμπή για την Ουκρανία, η οποία τα τελευταία χρόνια είχε καταβάλει έντονες προσπάθειες για να ενταχθεί στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
Οι δηλώσεις του Ζελένσκι έρχονται σε μια περίοδο εντατικών διαπραγματεύσεων με εκπροσώπους των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία. Σημειώνεται ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει εκφράσει την αντίθεσή του στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, ασκεί πιέσεις στο Κίεβο για την επίτευξη συμφωνίας με τη Ρωσία, σε όρους που, σύμφωνα με αναλυτές, ευνοούν τη Μόσχα.
Ο πρόεδρος Ζελένσκι περιέγραψε τη νέα αυτή πρόταση ως παραχώρηση από πλευράς του Κιέβου, μετά από χρόνια διεκδίκησης της ένταξης στο ΝΑΤΟ ως της ισχυρότερης αποτροπής για μελλοντικές ρωσικές επιθέσεις. “Από την αρχή, η επιθυμία της Ουκρανίας ήταν να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, για πραγματικές εγγυήσεις ασφαλείας. Κάποιοι εταίροι από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη δεν στήριξαν αυτή την κατεύθυνση”, δήλωσε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας ότι “διμερείς εγγυήσεις ασφαλείας μεταξύ της Ουκρανίας και των ΗΠΑ, εγγυήσεις τύπου Άρθρου 5 από τις ΗΠΑ, και εγγυήσεις ασφαλείας από Ευρωπαίους συναδέλφους, καθώς και άλλες χώρες – Καναδά, Ιαπωνίας – είναι μια ευκαιρία να αποτραπεί μια νέα ρωσική εισβολή”.
Η Ρωσία, δια στόματος του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, έχει επανειλημμένα εκφράσει την άποψη ότι οι φιλοδοξίες της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ αποτελούν απειλή για την εθνική της ασφάλεια. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ εξετάζουν ένα “σχέδιο 28 σημείων” που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι το Κίεβο δεν διεξάγει απευθείας συνομιλίες με τη Ρωσία.
Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε ότι “έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος” κατά τη συνάντησή του με τον γαμπρό του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, και τον Ζελένσκι στην γερμανική πρωτεύουσα, Βερολίνο, την Κυριακή. Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε επίσης ότι οι νέες εγγυήσεις ασφαλείας πρέπει να είναι νομικά δεσμευτικές και να εγκριθούν από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας που βρίσκονται υπό συζήτηση θα υπολείπονται του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, που προβλέπει συλλογική άμυνα. Αντί να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, η Ουκρανία θα λάβει ειδικές εγγυήσεις από τις ΗΠΑ και βασικές ευρωπαϊκές δυνάμεις, οι οποίες θα αποτυπωθούν σε διμερείς ή πολυμερείς συνθήκες. Αυτές οι εγγυήσεις πιθανότατα θα δεσμεύουν τους εταίρους σε ταχεία και ουσιαστική υποστήριξη σε περίπτωση νέας επίθεσης στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης στρατιωτικής βοήθειας, ανταλλαγής πληροφοριών, προμήθειας όπλων, επιβολής κυρώσεων και οικονομικής βοήθειας.
Παρά τις εξελίξεις, πολλοί Ουκρανοί παραμένουν επιφυλακτικοί. Επί μήνες, η Ουάσινγκτον προσπαθεί να ισορροπήσει τις αντικρουόμενες απαιτήσεις της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Ο Τραμπ πιέζει έντονα για την ολοκλήρωση του πολέμου και, σύμφωνα με πληροφορίες, απογοητεύεται όλο και περισσότερο από τις καθυστερήσεις.
Στο μέτωπο των μαχών, το Σαββατοκύριακο, η ουκρανική αεροπορία ανακοίνωσε ότι η Ρωσία εξαπέλυσε βαλλιστικούς πυραύλους και 138 επιθετικά drones, εκ των οποίων 110 αναχαιτίστηκαν. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες παραμένουν χωρίς ηλεκτρικό, ενώ οι αρχές εργάζονται για την αποκατάσταση της παροχής μετά από μεγάλη επίθεση.
