Στη Βενεζουέλα, μετά την απαγωγή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικά στρατεύματα, ένας άνδρας ξεχώρισε ανάμεσα στους χιλιάδες υποστηρικτές του, φορώντας ένα μπλε καπέλο με το σύνθημα “Το να αμφιβάλεις είναι προδοσία”. Ο λόγος για τον Υπουργό Εσωτερικών, Δικαιοσύνης και Ειρήνης, Ντιόσντο Καμπέγιο, ο οποίος συμμετείχε σε δημόσια διαμαρτυρία στο Καράκας και εκφώνησε ομιλία μπροστά σε ένα γιγαντιαίο πορτρέτο του Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, στις 6 Ιανουαρίου 2026.
Ο Καμπέγιο, πιστός σύμμαχος του Μαδούρο και του προκατόχου του Ούγκο Τσάβες, έχει αναδειχθεί σε κομβικό πρόσωπο της ηγεσίας της χώρας. Ορισμένοι αναλυτές τον θεωρούν πλέον ως το πιο ισχυρό πρόσωπο στη Βενεζουέλα, παρά το γεγονός ότι η αναπληρώτρια του Μαδούρο, Ντέλσι Ροδρίγκεζ, ανέλαβε επίσημα τη θέση της μεταβατικής προέδρου. Ο Καμπέγιο έχει κατηγορηθεί για καταστολή διαδηλώσεων και κριτικής δημοσιογραφίας κατά της κυβέρνησης Μαδούρο, σύμφωνα με ανεξάρτητη αποστολή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2024.
Ποιος είναι ο Ντιόσντο Καμπέγιο;
Γεννημένος στο Ελ Φουριάλ της Πολιτείας Μόναγκας, στα βορειοανατολικά της Βενεζουέλας, ο Καμπέγιο διαθέτει υπόβαθρο στη μηχανική, έχοντας μεταπτυχιακό από το Πανεπιστήμιο Αντρές Μπέγιο. Υπηρέτησε σε διάφορες θέσεις υπό τον Τσάβες, ο οποίος βρισκόταν στην εξουσία από το 1999 έως τον θάνατό του το 2013, συμπεριλαμβανομένων των θέσεων του αρχηγού του επιτελείου του και υπουργού Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, Υποδομών και Δημοσίων Έργων.
Ως μέλος των ενόπλων δυνάμεων, ο Καμπέγιο συμμετείχε στην απόπειρα πραξικοπήματος του Τσάβες κατά του Προέδρου Κάρλος Αντρές Πέρεζ τον Φεβρουάριο του 1992 και φυλακίστηκε για δύο χρόνια μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος. Μετά την άνοδο του Τσάβες στην εξουσία, ο Καμπέγιο συνέβαλε στη δημιουργία των υποστηρικτών του Τσάβες, των λεγόμενων “Μπολιβαριανών Κύκλων”, με στόχο την ενδυνάμωση των εργαζομένων και των φτωχών.
Στις 13 Απριλίου 2002, κατά τη διάρκεια ενός διήμερου πραξικοπήματος κατά του Τσάβες, ο Καμπέγιο ανέλαβε τα καθήκοντα της προεδρίας, αντιμετωπίζοντας τον Πέδρο Καρμόνα, επικεφαλής της Βενεζουελανικής Ομοσπονδίας Εμπορικών Επιμελητηρίων, ο οποίος είχε οριστεί πρόεδρος από τους ηγέτες του πραξικοπήματος. Η πρώτη εντολή του Καμπέγιο ήταν να στείλει ελίτ ναυτικές δυνάμεις για να διασώσουν τον Τσάβες, ο οποίος κρατούνταν αιχμάλωτος σε μια βάση σε μια καραϊβική νήσο. Ο Τσάβες επέστρεψε στην εξουσία λίγες ώρες αργότερα.
Κατά την εποχή του Τσάβες, ο Καμπέγιο επικρίθηκε για τα επιχειρηματικά του συμφέροντα από την αντιπολίτευση, η οποία τον χαρακτήρισε μέρος της “Μπολιμπουρζουαζίας”, δηλαδή αξιωματούχων που είχαν πλουτίσει. Υπηρέτησε ως πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης όταν ο Τσάβες πέθανε το 2013, καθιστώντας τον επόμενο στη σειρά για να υπηρετήσει ως μεταβατικός πρόεδρος, σύμφωνα με το Σύνταγμα της Βενεζουέλας. Ο ρόλος αυτός πήγε στον Μαδούρο, ο οποίος παρέμεινε στην εξουσία για πάνω από μια δεκαετία. Ο Καμπέγιο ανέβηκε για να γίνει “τσάρος ασφαλείας”, ηγούμενος του εσωτερικού μηχανισμού ασφαλείας και ασκώντας εξουσία επί οπλισμένων πολιτών γνωστών ως “colectivos”.
Γιατί είναι ισχυρός ο Καμπέγιο;
Η φαινομενική ευκολία με την οποία αμερικανικές ειδικές δυνάμεις κατάφεραν να προσγειωθούν στο Καράκας, να απαγάγουν τους Μαδούρο και Φλόρες και να φύγουν από τη Βενεζουέλα, υπογράμμισε το τεράστιο χάσμα στις στρατιωτικές δυνατότητες μεταξύ των δύο αντιπάλων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στην ιστορία με 1,33 εκατομμύρια ενεργούς στρατιώτες, πέραν του πιο καταστροφικού εύρους βομβών, πυραύλων, αεροσκαφών και άλλων όπλων που έχουν γνωρίσει ποτέ. Αντίθετα, η Βενεζουέλα διαθέτει 109.000 ενεργούς στρατιωτικούς και 31 στρατιωτικά αεροσκάφη. Οι ΗΠΑ διαθέτουν 13.043.
Εάν οι ΗΠΑ ξεκινούσαν μια χερσαία εισβολή ή προσπαθούσαν να διατηρήσουν στρατιωτικό προγεφύρωμα στη Βενεζουέλα, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν προκλήσεις – με τη μορφή παραστρατιωτικών δυνάμεων πιστών στο Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας του Μαδούρο και του στρατού. Η Βενεζουέλα διαθέτει 220.000 παραστρατιωτικούς, περισσότερο από διπλάσιο τον επίσημο στρατιωτικό της αριθμό. Και ο Καμπέγιο, ως υπουργός Εσωτερικών, είναι υπεύθυνος για αυτές τις ομάδες.
Ποιες είναι οι παραστρατιωτικές ομάδες της Βενεζουέλας;
Ο κύριος όγκος των παραστρατιωτικών μαχητών ανήκει στην Μπολιβαριανή Πολιτοφυλακή, μια ομάδα που ίδρυσε ο Τσάβες και οι επικριτές του την περιέγραψαν ως τον ιδιωτικό του στρατό. Στη συνέχεια, υπάρχουν οι “colectivos”, ομάδες οπλισμένων, μασκοφόρων, μοτοσικλετιστών μαχητών που για χρόνια κυριαρχούν σε αστικές γειτονιές, επιβάλλοντας την θέληση των κυβερνήσεων Τσάβες και Μαδούρο. Οι “colectivos” συχνά συνεργάζονται και με τον στρατό σε ένα μοντέλο που ο Μαδούρο αποκαλούσε “Στρατιωτική-Πολιτική Ένωση”.
Γιατί είναι αμφιλεγόμενος ο Καμπέγιο;
Σύμφωνα με ανεξάρτητη αποστολή του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο Καμπέγιο διέταξε την καταστολή αντιπάλων της κυβέρνησης Μαδούρο, συμπεριλαμβανομένης της Επιχείρησης “Τουν Τουν” το 2017, η οποία πήρε το όνομά της από τον ήχο που έκαναν οι αστυνομικοί όταν χτυπούσαν την πόρτα κάποιου πριν τη σύλληψη. Τον Αύγουστο του 2024, όταν ήταν μέλος της Εθνοσυνέλευσης, ο Καμπέγιο προειδοποίησε δημοσιογράφους που δημοσίευαν πληροφορίες σχετικά με το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών, οι οποίες δεν ευθυγραμμίζονταν με την κυβέρνηση Μαδούρο, ότι θα συλλαμβάνονταν στο πλαίσιο της Επιχείρησης “Τουν Τουν”, όπως διαπίστωσε η αποστολή του ΟΗΕ.
Η έκθεση της αποστολής ανέφερε επίσης ότι οι “colectivos” δρούσαν σε συντονισμό με τις δυνάμεις ασφαλείας για την καταστολή διαδηλώσεων, μεταξύ άλλων ρίχνοντας προειδοποιητικά πυρά “χωρίς να εμποδίζονται από τις δυνάμεις ασφαλείας, ακόμη και όταν βρίσκονταν μόλις μέτρα μακριά”. Μαζί με τον Μαδούρο και τον πρώην Υπουργό Εσωτερικών Ραμόν Ροδρίγκεζ Τσασίν, ο Καμπέγιο αντιμετωπίζει κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών που απαγγέλθηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, λόγω αυτού που οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν ως δεκαετή ρόλο της Βενεζουέλας στο εμπόριο κοκαΐνης. Ωστόσο, ο Μαδούρο και οι σύμμαχοί του κατηγόρησαν τις ΗΠΑ ότι χρησιμοποιούν τις κατηγορίες για ναρκωτικά ως κάλυψη για μια “ιμπεριαλιστική απειλή” που, όπως δήλωσαν, στοχεύει στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας.
