Δύο χρόνια και μισό έντονων επιθέσεων εναντίον γειτονικών χωρών και της πολιορκημένης Λωρίδας της Γάζας έχουν μεταμορφώσει ριζικά την πολιτική, την οικονομία και την κοινωνία του Ισραήλ, σύμφωνα με αναλυτές. Τώρα, καθώς το Ισραήλ εμπλέκεται σε αυτό που πολλοί εντός της χώρας έχουν επανειλημμένα χαρακτηρίσει ως «υπαρξιακή μάχη» με τον περιφερειακό του αντίπαλο, το Ιράν, το μέλλον του Ισραήλ παραμένει αβέβαιο. Το τελικό τέλος της σύγκρουσης πιθανότατα θα καθοριστεί από τους νομοθέτες στην Ουάσινγκτον παρά από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στο Ισραήλ.
Ακόμη και πριν τον πόλεμο κατά του Ιράν, ο «γενοκτονικός πόλεμος» κατά της Γάζας είχε αντίκτυπο στη θέση και τη χρηματοδότηση της χώρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας του Ισραήλ, οι πόλεμοι της χώρας κατά της Γάζας, των Χούθι, του Λιβάνου και του Ιράν από τον Οκτώβριο του 2023 έχουν ήδη κοστίσει 352 δισεκατομμύρια σέκελ (112 δισ. δολάρια), με μέσο ημερήσιο κόστος περίπου 300 εκατομμύρια σέκελ (96 εκατ. δολάρια). Στο Διεθνές Δικαστήριο της Δικαιοσύνης, το Ισραήλ αντιμετωπίζει κατηγορίες για γενοκτονία, ενώ τόσο ο πρωθυπουργός του όσο και ο πρώην υπουργός Άμυνας είναι αντικείμενο ενταλμάτων σύλληψης για εγκλήματα πολέμου, που εκδόθηκαν από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο τον Νοέμβριο του 2024. Τώρα, οικονομικά, η χώρα προετοιμάζεται για τις πιθανές καταστροφικές οικονομικές συνέπειες του πολέμου με το Ιράν, με κανένα σαφές τέλος να διαφαίνεται.
Οι δηλωμένοι στόχοι πολέμου του Ισραήλ, δηλαδή η αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν και η δημιουργία συνθηκών για εξέγερση του λαού εναντίον της κυβέρνησης, μοιάζουν κάπως μακρινοί. Μετά από τέσσερις εβδομάδες συνεχών βομβαρδισμών, δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις δημόσιας ανησυχίας στο Ιράν ή προκλήσεις προς την κυβέρνηση. Παρά τους δημόσιους ισχυρισμούς αξιωματούχων των ΗΠΑ ότι έχουν ουσιαστικά «απενεργοποιήσει» στρατιωτικά το Ιράν, το Reuters ανέφερε στις 27 Μαρτίου ότι μόνο το ένα τρίτο των πυραυλικών αποθεμάτων της Τεχεράνης είχε καταστραφεί, επικαλούμενο πέντε πηγές εντός της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών. Εν τω μεταξύ, ο ισραηλινός λαός αντιμετωπίζει ακανόνιστες αλλά συχνές προειδοποιήσεις αεροπορικών επιδρομών, που σηματοδοτούν άλλη μια υποχώρηση στα καταφύγια και συνθλίβουν κάθε ψευδαίσθηση κανονικότητας.
Υπάρχει ένα παράδοξο. Στο εσωτερικό, τα έκτακτα μέτρα, όπως το κλείσιμο σχολείων ενώ οι γονείς αναμένεται να συνεχίσουν να εργάζονται, έχουν αυξήσει την πίεση στις οικογένειες. Ωστόσο, αναλυτές εντός του Ισραήλ λένε ότι αυτές οι ίδιες οικογένειες εξακολουθούν να θεωρούν τον πόλεμο ως αναπόφευκτο. «Έχει πέσει ένα βάρος στους ανθρώπους, ένα είδος πέπλoυ», δήλωσε η πολιτική σύμβουλος και δημοσκόπος Dahlia Scheindlin στο Al Jazeera. Περιέγραψε μια σχεδόν ζοφερή δημόσια αποφασιστικότητα μεταξύ των Εβραίων Ισραηλινών να συνεχίσουν τον πόλεμο προς το παρόν, αν και ένα 78% υποστήριζε τη συνέχισή του στα τέλη Μαρτίου, σύμφωνα με το Israel Democracy Institute. Σημαντικό, ωστόσο, είναι ότι η πλειοψηφία πιστεύει ότι οι υπεύθυνοι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν υποτιμήσει τις ικανότητες της Τεχεράνης. Το πόσο καιρό θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν τη σύγκρουση, παραμένει άγνωστο. «Δεν είναι σαν τον 12ήμερο πόλεμο [μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον Ιούνιο του 2025] επειδή αυτό έχει διαρκέσει πολύ περισσότερο. Και δεν είναι σαν την προηγούμενη εκτόξευση ρουκετών από τη Χαμάς. Το Ιράν εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους, που σημαίνει ότι όλοι πρέπει να καταφύγουν κάθε φορά. Έχει επίσης διαρκέσει πολύ περισσότερο, και πόσο θα συνεχιστεί, δεν γνωρίζουμε», είπε. «Για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω πώς θα βγούμε από αυτό. Κανείς δεν ξέρει. Είμαστε ακόμα στη μέση όλων αυτών.»
Η πολιτική κατάσταση χαρακτηρίζεται από μια τάση προς τα δεξιά, με μορφές όπως ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Itamar Ben-Gvir και ο υπουργός Οικονομικών Bezalel Smotrich, υπέρμαχος των εποικισμών, να παίζουν κεντρικούς ρόλους στην κυβέρνηση, με διακομματική και δημόσια υποστήριξη. Η πρόσφατη ψήφιση νόμου για την επιβολή της θανατικής ποινής για τους Παλαιστίνιους, που σχεδιάστηκε ειδικά για αυτούς, χαιρετίστηκε με πανηγυρισμούς. Επιπλέον, ένα ρεκόρ προϋπολογισμού 271 δισ. δολαρίων, που ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο, κατευθύνει εκατομμύρια σέκελ σε υπερορθόδοξες και σκληροπυρηνικές ομάδες εποίκων, ως κίνηση για την ενίσχυση της υποστήριξης προς την κυβέρνηση του Νετανιάχου. «Όποιος ψηφίζει κατά του προϋπολογισμού, ψηφίζει κατά της ασφάλειας του Ισραήλ», δήλωσε ο Smotrich. Η Aida Touma-Sliman του αριστερού κόμματος Hadash σημείωσε: «Όλος ο κόσμος παρακολούθησε και βρήκε δικαιολογίες για αυτούς ενώ διέπραξαν γενοκτονία [στη Γάζα]. Φυσικά, πιστεύουν ότι αυτό που κάνουν τώρα είναι αποδεκτό. Ολόκληρος ο κόσμος το είπε.»
Ωστόσο, η διάρκεια της όλο και πιο ακραίας δεξιάς πολιτικής του Ισραήλ παραμένει αβέβαιη, ειδικά καθώς ο λαός θα αρχίσει να αισθάνεται το οικονομικό βάρος των ατελείωτων περιφερειακών πολέμων. Παρά την αρχική υποστήριξη (ή τουλάχιστον την απουσία ουσιαστικής αντίρρησης) κατά τη διάρκεια της «γενοκτονικής εκστρατείας» στη Γάζα, ο ΟΗΕ, η ΕΕ και άλλες δυτικές χώρες έχουν καταδικάσει την ψήφιση του νόμου περί θανατικής ποινής κατά των Παλαιστινίων. Το Ισραήλ, αν και προς το παρόν προστατευμένο από τις άμεσες συνέπειες, δεν είναι άτρωτο από τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του πολέμου, προειδοποιούν οι αναλυτές. Η σύγκρουση με το Ιράν έχει ήδη επιφέρει σημαντικά κόστη μέσω αυξημένων αμυντικών δαπανών, χαμένης παραγωγικότητας και μειωμένης καταναλωτικής δραστηριότητας. Αν και οι μειώσεις φόρων έχουν προστατεύσει τους Ισραηλινούς καταναλωτές από την αύξηση των τιμών καυσίμων λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, οι αναλυτές, όπως ο πολιτικός οικονομολόγος Shir Hever, προειδοποιούν ότι πρόκειται για προσωρινή ανακούφιση, καθώς το Ισραήλ είναι εισαγωγέας καυσίμων. Ο Hever παρατηρεί ότι η οικονομία της χώρας μοιάζει όλο και περισσότερο με αυτή ενός ολοκληρωτικού κράτους, όπου οι στρατιωτικές δαπάνες πραγματοποιούνται αυθαίρετα. Τελικά, ο τρόπος και ο χρόνος λήξης του πολέμου είναι πιθανότερο να εξαρτηθούν από τον ολοένα και πιο ασταθή πρόεδρο των ΗΠΑ, παρά από το ίδιο το Ισραήλ. Όταν ρωτήθηκε από το Newsmax πόσο μακριά πιστεύει ότι είχε φτάσει το Ισραήλ στην επίτευξη των στόχων του, ο Νετανιάχου απάντησε «στο μισό».
