Ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών-Ισραήλ και Ιράν, ο οποίος βρίσκεται ήδη στην όγδοη ημέρα του, ενδέχεται να αφήσει τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις παγκοσμίως αντιμέτωπους με εβδομάδες ή μήνες υψηλότερων τιμών καυσίμων, ακόμη και αν η σύγκρουση λήξει σύντομα. Αυτό οφείλεται στην προσπάθεια των προμηθευτών να αντιμετωπίσουν τις ζημιές σε εγκαταστάσεις, τις διαταραχθείσες εφοδιαστικές αλυσίδες και τους αυξημένους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί μια παγκόσμια οικονομική απειλή και μια πολιτική αδυναμία για τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, καθώς οι ψηφοφόροι είναι ευαίσθητοι στους λογαριασμούς ενέργειας και δυσμενείς προς τις ξένες εμπλοκές.
Οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 25% από την έναρξη του πολέμου, οδηγώντας σε άνοδο των τιμών των καυσίμων για τους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο. Ο εθνικός μέσος όρος τιμής βενζίνης έφτασε τα 3,41 δολάρια ανά γαλόνι (0,9 δολάρια ανά λίτρο) το Σάββατο, σύμφωνα με την American Automobile Association (AAA), σημειώνοντας αύξηση 0,43 δολαρίων την προηγούμενη εβδομάδα. Η Goldman Sachs προειδοποίησε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι εάν οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα συνεχιστούν.
Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο έκλεισε την Παρασκευή λίγο κάτω από τα 91 δολάρια το βαρέλι – η μεγαλύτερη εβδομαδιαία του κέρδος σε δεδομένα που χρονολογούνται από το 1983, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι τιμές ενδέχεται να συνεχίσουν να αυξάνονται. “Η αγορά μετατοπίζεται από την τιμολόγηση καθαρού γεωπολιτικού κινδύνου στην αντιμετώπιση απτών λειτουργικών διαταραχών, καθώς οι διακοπές διυλιστηρίων και οι περιορισμοί εξαγωγών αρχίζουν να επηρεάζουν την επεξεργασία αργού και τις περιφερειακές ροές εφοδιασμού”, δήλωσαν αναλυτές της JP Morgan νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.
Η σύγκρουση έχει ήδη οδηγήσει στην αναστολή περίπου του ενός πέμπτου της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς η Τεχεράνη στοχεύει πλοία στον ζωτικής σημασίας Στενό του Ορμούζ μεταξύ των ακτών της και του Ομάν, και επιτίθεται σε ενεργειακές υποδομές σε όλη την περιοχή.
Η σχεδόν πλήρης διακοπή της διόδου του στενού σημαίνει ότι οι κορυφαίοι παραγωγοί πετρελαίου της περιοχής – η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ και το Κουβέιτ – αναγκάστηκαν να αναστείλουν αποστολές έως και 140 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου – ίσο με περίπου 1,4 ημέρες παγκόσμιας ζήτησης – προς τα παγκόσμια διυλιστήρια.
Περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου πραγματοποιείται δια θαλάσσης, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, πράγμα που σημαίνει ότι οι διαταραχές στη θαλάσσια οδό θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος μεταφοράς και να καθυστερήσουν τις παραδόσεις αγαθών.
Οι αποθήκες στον Κόλπο γεμίζουν
Ως αποτέλεσμα, οι αποθηκεύσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου σε εγκαταστάσεις στον Κόλπο γεμίζουν ταχύτατα, αναγκάζοντας τα κοιτάσματα πετρελαίου στο Ιράκ και το Κουβέιτ να μειώσουν την παραγωγή πετρελαίου, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να αναμένεται να ακολουθήσουν, σύμφωνα με αναλυτές, εμπόρους και πηγές που μίλησαν στο Reuters.
“Σε κάποιο σημείο σύντομα, όλοι θα σταματήσουν αν δεν έρθουν πλοία”, δήλωσε στο Reuters μια πηγή από κρατική εταιρεία πετρελαίου της περιοχής, η οποία ζήτησε να μην κατονομαστεί.
Τα κοιτάσματα πετρελαίου που αναγκάζονται να κλείσουν σε όλη τη Μέση Ανατολή ως αποτέλεσμα των διαταραχών στη ναυσιπλοΐα ενδέχεται να χρειαστούν χρόνο για να επιστρέψουν στην κανονικότητα, δήλωσε ο Amir Zaman, επικεφαλής της εμπορικής ομάδας Αμερικής στην Rystad Energy.
“Η σύγκρουση μπορεί να τελειώσει, αλλά μπορεί να χρειαστούν ημέρες ή εβδομάδες ή μήνες, ανάλογα με τους τύπους των κοιτασμάτων, την ηλικία τους, τον τύπο του κλεισίματος που έπρεπε να κάνουν πριν μπορέσετε να επανέλθετε στην παραγωγή όσο ήταν κάποτε”, ανέφερε.
Οι ιρανικές δυνάμεις, εν τω μεταξύ, στοχεύουν τις περιφερειακές ενεργειακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και τερματικών σταθμών, αναγκάζοντάς τους να κλείσουν επίσης, με ορισμένες από αυτές τις λειτουργίες να έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές από επιθέσεις και να χρειάζονται επισκευές.
Το Κατάρ κήρυξε ανωτέρα βία για τους τεράστιους όγκους εξαγωγών αερίου την Τετάρτη, μετά από επιθέσεις ιρανικών drone, και μπορεί να χρειαστεί τουλάχιστον ένας μήνας για να επιστρέψει στα φυσιολογικά επίπεδα παραγωγής, δήλωσαν πηγές στο Reuters. Το Κατάρ προμηθεύει το 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Το τεράστιο διυλιστήριο και ο τερματικός σταθμός εξαγωγών αργού πετρελαίου της Saudi Aramco, εν τω μεταξύ, έκλεισε επίσης λόγω επιθέσεων, χωρίς λεπτομέρειες για τις ζημιές.
Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η κατάσταση θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν συνδυασμό υψηλότερων τιμών και βραδύτερης ανάπτυξης.
