Η πρόσφατη επιχείρηση του Ισραήλ για την ανάκτηση της σορού του Ran Gvili, ενός Ισραηλινού που σκοτώθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2023, από ένα παλαιστινιακό νεκροταφείο στη βόρεια Λωρίδα της Γάζας, προκάλεσε πανηγυρισμούς στην ισραηλινή πλευρά, με τον πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu να την χαρακτηρίζει «εξαιρετικό επίτευγμα». Τα ισραηλινά τηλεοπτικά δίκτυα έδειξαν στρατιώτες να τραγουδούν στο σημείο, ενώ τα δυτικά μέσα ενημέρωσης μίλησαν για «στιγμή εθνικής θεραπείας».
Εντελώς αντίθετη εικόνα επικρατεί εδώ στη Γάζα, όπου η ισραηλινή επιχείρηση έσπειρε φόβο, πόνο και θάνατο. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, Ισραηλινοί στρατιώτες σκότωσαν τέσσερις Παλαιστίνιους κοντά στο νεκροταφείο και βεβήλωσαν εκατοντάδες παλαιστινιακούς τάφους. Χιλιάδες παλαιστινιακές οικογένειες αναγκάζονται πλέον να ψάχνουν και να συγκεντρώνουν τα λείψανα των αγαπημένων τους, ενώ τέσσερις οικογένειες χρειάστηκε να σκάψουν νέους τάφους.
Αυτό που παρουσιάστηκε στον υπόλοιπο κόσμο ως «τυπική στρατιωτική επιχείρηση» ήταν στην πραγματικότητα σοβαρό έγκλημα βάσει του διεθνούς δικαίου. Η βεβήλωση τάφων αποτελεί παραβίαση βασικής διάταξης της Σύμβασης της Γενεύης, η οποία ορίζει ότι τα νεκρά σώματα και οι τάφοι πρέπει να γίνονται σεβαστά. Στο παλαιστινιακό πλαίσιο, η επίθεση σε νεκροταφεία συνιστά μια ακόμη μορφή συλλογικής τιμωρίας, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ότι ο παλαιστινιακός λαός θα στερείται αξιοπρέπειας ακόμη και μετά θάνατον.
Αυτή, φυσικά, δεν είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ διαπράττει εγκλήματα εναντίον των Παλαιστινίων νεκρών. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, το Ισραήλ έχει επιτεθεί, έχει ισοπεδώσει και έχει ανασκάψει νεκροταφεία σε όλη τη Λωρίδα της Γάζας. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2024, τουλάχιστον 16 παλαιστινιακά νεκροταφεία στη Γάζα είχαν βεβηλωθεί, σύμφωνα με το CNN. Το Ισραήλ δικαιολόγησε τις ενέργειές του ισχυριζόμενο ότι η Χαμάς χρησιμοποιούσε τα νεκροταφεία για «στρατιωτικούς σκοπούς». Ωστόσο, δορυφορικές εικόνες και βίντεο αποκάλυψαν ότι ολόκληρα νεκροταφεία ισοπεδώθηκαν, με ισραηλινά στρατεύματα να μετατρέπουν ορισμένα σε στρατιωτικές θέσεις.
Η δικαιολογία ότι τα παλαιστινιακά νεκροταφεία βεβηλώνονται μόνο για στρατιωτική αναγκαιότητα, δεν ευσταθεί. Παλαιστινιακοί χώροι ταφής στη κατεχόμενη Δυτική Όχθη δέχονται επίσης τακτικές επιθέσεις. Μόλις στις αρχές του τρέχοντος μήνα, Ισραηλινοί πολίτες εισέβαλαν σε ένα μουσουλμανικό νεκροταφείο στην Ιερουσαλήμ και κατέστρεψαν τάφους. Τον Ιανουάριο του 2023, ένα χριστιανικό νεκροταφείο, όπου είχαν ταφεί πολλοί ανώτεροι χριστιανοί ηγέτες, βεβηλώθηκε επίσης στην Ιερουσαλήμ.
Και δεν είναι μόνο οι τόποι ανάπαυσης των νεκρών που καταστρέφει το Ισραήλ. Ακόμη και τα παλαιστινιακά νεκρά σώματα αποτελούν στόχο. Πέρυσι, ο ισραηλινός στρατός επέστρεψε εκατοντάδες σώματα Παλαιστινίων στη Γάζα. Πολλά από αυτά έφεραν σαφή σημάδια βασανιστηρίων, ενώ άλλα ήταν τόσο ακρωτηριασμένα που δεν μπορούσαν να αναγνωριστούν, αναγκάζοντας τις τοπικές αρχές να τα θάψουν σε ομαδικούς τάφους. Σε άλλες περιπτώσεις, οι ισραηλινές αρχές κρατούν τα παλαιστινιακά νεκρά σώματα από τις οικογένειές τους ως μια ακόμη μορφή συλλογικής τιμωρίας. Επί του παρόντος, το Ισραήλ κρατά σώματα Παλαιστινίων που πέθαναν από τον πόλεμο του 1967. Το 2019, το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ επέτρεψε επίσημα στο ισραηλινό κράτος να κρατά σώματα για σκοπούς «διαπραγματεύσεων».
Όλα αυτά – η βεβήλωση, η εκταφή, ο ακρωτηριασμός, η κράτηση Παλαιστινίων νεκρών και η νομιμοποίησή τους – αποσκοπούν στο να σβήσουν τη μνήμη των νεκρών και να αποτρέψουν τους οικείους τους από το να θρηνήσουν και να βρουν κάθαρση. Στοχεύουν στην τιμωρία, στοχεύουν στην ταπείνωση. Ακόμη και μετά θάνατον, οι Παλαιστίνιοι δεν μπορούν να απολαύσουν ασφάλεια και ειρήνη.
Όλα αυτά τα εγκλήματα κατά των Παλαιστινίων νεκρών δεν έχουν λάβει ούτε ένα κλάσμα της δημοσιότητας που έλαβε η ταφή των Ισραηλινών αιχμαλώτων που απελευθερώθηκαν από τη Γάζα. Οι ανθρωποκεντρικές ιστορίες, οι εκτεταμένες φωτογραφήσεις, οι αναφορές σε επίσημες τελετές δεν διατέθηκαν στα παλαιστινιακά θύματα, των οποίων τα σώματα το Ισραήλ έχει ξεθάψει και βεβηλώσει. Δεν υπήρξαν αναφορές για τις παλαιστινιακές οικογένειες που πήγαν στο νεκροταφείο και βίωσαν τη φρίκη να βλέπουν τα υπολείμματα των τάφων των αγαπημένων τους σκορπισμένα. Δεν υπήρξε παγκόσμια συμπάθεια για την οδύνη και τον πόνο τους.
Μέχρι τώρα, έχουμε δει και βιώσει όλα τα είδη ανείπωτων εγκλημάτων που διαπράττει το Ισραήλ. Αυτό που τα έχει κάνει ακόμη χειρότερα είναι η παγκόσμια σιωπή απέναντί τους. Είναι τραγικό να πρέπει να υπενθυμίζουμε στον κόσμο ότι οι τάφοι είναι ιεροί και προστατευμένοι χώροι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων και των παλαιστινιακών.