Ναυτικές δυνάμεις από την Κίνα, τη Ρωσία και το Ιράν έχουν φθάσει στα ύδατα της Νότιας Αφρικής για κοινές ναυτικές ασκήσεις που θα διαρκέσουν μία εβδομάδα. Η εξέλιξη αυτή λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εντάσεων, εξαιτίας της στρατιωτικής επέμβασης των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα και των κατασχέσεων διαφόρων πετρελαιοφόρων.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Άμυνας την Παρασκευή, οι ασκήσεις, η έναρξη των οποίων προβλέπεται με τελετή το Σάββατο, έχουν ως στόχο “κοινές επιχειρήσεις για την προστασία ζωτικών θαλάσσιων οδών και οικονομικών δραστηριοτήτων”. Το πρόγραμμα των ασκήσεων περιλαμβάνει πλήγματα σε θαλάσσιους στόχους και επιχειρήσεις “αντιτρομοκρατίας”, όπως αναφέρεται.
Πλοία από την Κίνα, τη Ρωσία και το Ιράν εντοπίστηκαν να κινούνται εντός και εκτός του λιμανιού που φιλοξενεί την κύρια ναυτική βάση της Νότιας Αφρικής στο Simon’s Town, νότια του Κέιπ Τάουν, στο σημείο όπου ο Ινδικός Ωκεανός συναντά τον Ατλαντικό Ωκεανό. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν άλλες χώρες της ομάδας BRICS, στην οποία ανήκουν επίσης η Βραζιλία, η Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεταξύ άλλων, θα συμμετάσχουν στις ασκήσεις.
Εκπρόσωπος των νοτιοαφρικανικών ενόπλων δυνάμεων δήλωσε ότι δεν είναι ακόμη σε θέση να επιβεβαιώσει όλες τις συμμετέχουσες χώρες στις ασκήσεις, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν την επόμενη Παρασκευή. Η νοτιοαφρικανική αμυντική δύναμη ανέφερε ότι η εκδήλωση θα επιτρέψει στα ναυτικά “να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές και να βελτιώσουν τις κοινές επιχειρησιακές δυνατότητες, συμβάλλοντας στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και στη συνολική περιφερειακή ναυτική σταθερότητα”.
Οι ασκήσεις διεξάγονται εν μέσω αυξημένων εντάσεων, μετά την αεροπορική επιδρομή των αμερικανικών δυνάμεων στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, Καράκας, το Σάββατο, και την απαγωγή του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο. Η κυβέρνηση Τραμπ προχωρά επίσης στην κατάσχεση πετρελαιοφόρων που συνδέονται με τη Βενεζουέλα σε διεθνή ύδατα, συμπεριλαμβανομένου ενός πλοίου με ρωσική σημαία στον Βόρειο Ατλαντικό, το οποίο, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, παραβίασε τις κυρώσεις των ΗΠΑ. Η κατάσχεση αυτή προκάλεσε έντονη αντίδραση από τη Μόσχα, με τις ρωσικές αρχές να χαρακτηρίζουν το περιστατικό ως παραβίαση του διεθνούς ναυτικού δικαίου.
Ωστόσο, ο Τραμπ απέρριψε το διεθνές δίκαιο σε συνέντευξή του στους New York Times την Πέμπτη, δηλώνοντας ότι μόνο η “δική του ηθική” μπορεί να περιορίσει τις επιθετικές πολιτικές της κυβέρνησής του. Η Ουάσινγκτον έχει επίσης απειλήσει να λάβει μέτρα κατά της Τεχεράνης λόγω της πρόσφατης καταστολής των μαζικών διαδηλώσεων στη χώρα από τις ιρανικές αρχές.
Οι κοινές ναυτικές ασκήσεις των BRICS αναμένεται να επιδεινώσουν περαιτέρω τις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Νότιας Αφρικής, η οποία έχει γίνει στόχος ειδικής κριτικής από την κυβέρνηση Τραμπ. Οι ασκήσεις είχαν αρχικά προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, αλλά αναβλήθηκαν λόγω σύγκρουσης προγράμματος με τη σύνοδο κορυφής της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Ερωτηθείς σχετικά με την χρονική στιγμή της εκδήλωσης, ο Αναπληρωτής Υπουργός Άμυνας της Νότιας Αφρικής, Bantu Holomisa, δήλωσε ότι “σχεδιάστηκε πολύ πριν από τις εντάσεις που βλέπουμε σήμερα”. “Ας μην πατήσουμε κουμπιά πανικού επειδή οι ΗΠΑ έχουν πρόβλημα με χώρες”, δήλωσε ο Holomisa. “Αυτοί δεν είναι εχθροί μας”.
Η προθυμία της Νότιας Αφρικής να φιλοξενήσει ρωσικά και ιρανικά πολεμικά πλοία έχει επίσης δεχθεί κριτική εντός της χώρας, με το Δημοκρατικό Κόμμα – το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στην κυβέρνηση συνασπισμού – να εκφράζει την αντίθεσή του. “Το να ονομάζονται αυτές οι ασκήσεις ‘συνεργασία BRICS’ είναι ένα πολιτικό τέχνασμα για να αμβλυνθεί αυτό που πραγματικά συμβαίνει: η κυβέρνηση επιλέγει στενότερους στρατιωτικούς δεσμούς με απείθαρχα και κυρωμένα κράτη όπως η Ρωσία και το Ιράν”, δήλωσε το κόμμα.
