Ο Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΛΔ Κονγκό), Felix Tshisekedi, κατήγγειλε τη Ρουάντα για παραβίαση της πρόσφατα υπογεγραμμένης συμφωνίας ειρήνης, η οποία τελούσε υπό την αιγίδα των ΗΠΑ. Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται καθώς η υποστηριζόμενη από την Κιγκάλι ένοπλη ομάδα M23 συνέχισε την ταχεία προέλασή της προς μια πόλη κοντά στα σύνορα με το Μπουρούντι.
Ο κ. Tshisekedi δήλωσε την Δευτέρα στους νομοθέτες ότι οι ρουανδικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιθέσεις σε διάφορες τοποθεσίες της επαρχίας Νότιο Κίβου, λίγες ημέρες μετά την υπογραφή μιας συμφωνίας ειρήνης στην Ουάσινγκτον, DC, στις 4 Δεκεμβρίου, από τον ίδιο και τον Ρουανδό ομόλογό του, Paul Kagame, η οποία αποσκοπούσε στον τερματισμό ετών συγκρούσεων.
«Παρά την καλή μας πίστη και την πρόσφατα επικυρωμένη συμφωνία, είναι σαφές ότι η Ρουάντα παραβιάζει ήδη τις δεσμεύσεις της», δήλωσε ο κ. Tshisekedi, ισχυριζόμενος ότι ο ρουανδικός στρατός είχε πραγματοποιήσει και υποστηρίξει επιθέσεις με βαρύ οπλισμό «την αμέσως επόμενη ημέρα της υπογραφής».
Δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από τη Ρουάντα. Το πρακτορείο ειδήσεων Anadolu ανέφερε τον Υπουργό Εξωτερικών της Ρουάντα, Olivier Nduhungirehe, να χαρακτηρίζει παρόμοιες κατηγορίες εναντίον του ρουανδικού στρατού ως «γελοίες» και ως μια προσπάθεια μετατόπισης των ευθυνών. Η Ρουάντα αρνείται την υποστήριξη στην M23, αλλά δηλώνει ότι αντιμετωπίζει απειλή από ένοπλες ομάδες που συνδέονται με τη γενοκτονία της Ρουάντα του 1994 και εδρεύουν στην ανατολική ΛΔ Κονγκό.
Η υπογραφή της συμφωνίας την Πέμπτη, κατά την οποία και οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους σε μια συμφωνία που διαμεσολαβήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Κατάρ και επιτεύχθηκε τον Ιούνιο, χαιρετίστηκε από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump, ως ένα νέο κεφάλαιο για την περιοχή, παρά το γεγονός ότι οι συγκρούσεις συνεχίζονταν. «Είναι μια καταπληκτική ημέρα: Μεγάλη μέρα για την Αφρική, μεγάλη μέρα για τον κόσμο και για αυτές τις δύο χώρες», είχε δηλώσει τότε ο κ. Trump.
Στην ανατολική ΛΔ Κονγκό, η οργάνωση M23 προελαύνει προς την πόλη Uvira, κοντά στα σύνορα με το Μπουρούντι, το τελευταίο μεγάλο αστικό κέντρο στην επαρχία Νότιο Κίβου που δεν έχει πέσει στα χέρια της ομάδας, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων AFP. Το πρακτορείο, επικαλούμενο τοπικές και στρατιωτικές πηγές, ανέφερε ότι εκατοντάδες Κονγκολέζοι και συμμαχικοί Μπουρουντιανοί στρατιώτες είχαν ζητήσει άσυλο στο Μπουρούντι εν μέσω της προέλασης της ομάδας. Αναφορές για πρόσφατες συγκρούσεις υπήρξαν επίσης κοντά στην Luvungi, έναν οικισμό περίπου 60 χιλιόμετρα βόρεια της Uvira. Το πρακτορείο Reuters, επικαλούμενο κατοίκους, ανέφερε ότι μαχητές της M23 είχαν καταλάβει το χωριό. Συγκρούσεις αναφέρθηκαν επίσης στην κοντινή πόλη Sange, που βρίσκεται ανάμεσα στην Uvira και την Luvungi, με το Reuters να αναφέρει ότι έως και 36 άτομα σκοτώθηκαν σε φερόμενες βομβιστικές ή χειροβομβιστικές επιθέσεις.
Τη Δευτέρα, το Υπουργείο Εξωτερικών του Μπουρούντι καταδίκασε αυτό που χαρακτήρισε ως επίθεση της Ρουάντα στο έδαφός του κοντά στην Cibitoke, μια πόλη που συνορεύει με τη Ρουάντα και τη ΛΔ Κονγκό, η οποία είχε τραυματίσει δύο άτομα, εκ των οποίων ένα 12χρονο παιδί.
Από την Goma, τη μεγαλύτερη πόλη στην ανατολική ΛΔ Κονγκό, ο ανταποκριτής του Al Jazeera, Alain Uaykani, δήλωσε ότι οι εντάσεις ήταν υψηλές καθώς η M23 προελαύνει προς την Uvira. Είπε ότι η ΛΔ Κονγκό είχε συγκεντρώσει στρατιωτικούς πόρους στην περιοχή τους προηγούμενους μήνες για να προσπαθήσει να αποτρέψει οποιαδήποτε προέλαση. «Αλλά αυτό δεν μπόρεσε να σταματήσει την προέλαση της M23», είπε, προσθέτοντας ότι η «αποδιοργάνωση» μεταξύ του στρατού της ΛΔ Κονγκό και των συμμάχων της προσθέτει στις προκλήσεις υπεράσπισης εναντίον της ομάδας.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι ήταν «βαθιά ανήσυχο για τη συνεχιζόμενη βία στην ανατολική ΛΔ Κονγκό». «Η Ρουάντα, η οποία συνεχίζει να παρέχει υποστήριξη στην M23, πρέπει να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση», δήλωσε ένας εκπρόσωπος. Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της κυβέρνησης Trump δήλωσε στο Reuters ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν την κατάσταση «συμπεριλαμβανομένων των περιοχών όπου οι ενέργειες στο πεδίο της μάχης δεν ευθυγραμμίζονται ακόμη με τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί». Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι η κυβέρνηση συνεργάζεται και με τις δύο πλευρές και ότι ο Trump κατέστησε σαφές ότι «αναμένει άμεσα αποτελέσματα».
Ενώ ο Trump χαιρέτισε τη συμφωνία «θαύμα» που υπογράφηκε την Πέμπτη, η οποία περιλαμβάνει ένα οικονομικό σκέλος που αποσκοπεί στην εξασφάλιση προμηθειών κρίσιμων ορυκτών από τις ΗΠΑ, οι παρατηρητές ήταν επιφυλακτικοί ότι θα έφερνε ειρήνη. Μια σειρά συμφωνιών κατάπαυσης του πυρός απέτυχαν να τερματίσουν τις μάχες στο ταραγμένο ανατολικό τμήμα της χώρας τα τελευταία χρόνια.
