Ο Τζίμι Λάι, ο 78χρονος ιδρυτής της πλέον ανενεργής εφημερίδας Apple Daily, αναμένεται να καταδικαστεί σήμερα για αδικήματα εθνικής ασφάλειας που μπορεί να του επιφέρουν ισόβια κάθειρξη. Η απόφαση, η οποία θα ανακοινωθεί σε ακροαματική διαδικασία ενώπιον τριών δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου, σηματοδοτεί μια κρίσιμη στιγμή για την ελευθερία του Τύπου στο Χονγκ Κονγκ. Ο Λάι βρίσκεται ήδη υπό κράτηση για περισσότερο από πέντε χρόνια, καθώς η δίκη του βρίσκεται σε εξέλιξη.
Τον Δεκέμβριο, ο Λάι κρίθηκε ένοχος για δύο κατηγορίες για συνεργασία με ξένες δυνάμεις, σύμφωνα με τον αυστηρό νόμο εθνικής ασφάλειας που επέβαλε το Πεκίνο, καθώς και για μια κατηγορία υποκίνησης βίας μέσω δημοσιεύματος. Το δικαστήριο αναμένεται να κρίνει αρχικά εάν οι πράξεις του Λάι για συνεργασία με ξένες δυνάμεις είναι “σοβαρής φύσης”, οπότε και η ποινή φυλάκισης μπορεί να κυμαίνεται από 10 έτη έως και ισόβια. Η κατηγορία της υποκίνησης βίας, ένα αδίκημα που χρονολογείται από την αποικιακή εποχή, τιμωρείται με μέγιστη ποινή φυλάκισης δύο ετών.
Η υπόθεση του Λάι έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις διεθνώς. Ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε ότι έθεσε το θέμα κατά τη συνάντησή του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, ενώ και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ζητήσει την απελευθέρωσή του. Ο Λάι είναι Βρετανός υπήκοος.
Οργανώσεις όπως το “Committee to Protect Journalists” (Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων) χαρακτήρισαν τη δίκη “φάρσα” και απόδειξη “απόλυτης περιφρόνησης” για τους νόμους που υποτίθεται ότι προστατεύουν την ελευθερία του Τύπου στο Χονγκ Κονγκ. Οι “Reporters Without Borders” (Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα) προειδοποίησαν ότι η καταδίκη θα έχει “ευρύτερες επιπτώσεις” και θα στείλει ένα “αποφασιστικό μήνυμα” για το μέλλον της ελευθερίας του Τύπου στην περιοχή. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, απορρίπτει αυτές τις κριτικές ως απόπειρες δυσφήμισης του δικαστικού συστήματος του Χονγκ Κονγκ, ενώ οι τοπικές αρχές επιμένουν ότι η υπόθεση “δεν έχει καμία σχέση με την ελευθερία του λόγου και του Τύπου”.
Ενόψει της καταδίκης, έξω από το δικαστήριο του West Kowloon έχουν αναπτυχθεί αστυνομικές δυνάμεις και ένα τεθωρακισμένο όχημα, ενώ δεκάδες άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων, έχουν συγκεντρωθεί. Αναφορές κάνουν λόγο για προσαγωγές ατόμων, όπως μια γυναίκα που βρέθηκε να κρατά ένα μπρελόκ της Apple Daily.
Η οικογένεια, ο δικηγόρος, οι υποστηρικτές και οι πρώην συνάδελφοι του Λάι έχουν εκφράσει ανησυχία για την υγεία του, καθώς υποφέρει από παθήσεις όπως παλμική ταχυκαρδία και υπέρταση, και φοβούνται ότι μπορεί να πεθάνει στη φυλακή.
Εκτός από τον Λάι, αναμένεται να καταδικαστούν και έξι πρώην ανώτατα στελέχη της Apple Daily, ένας ακτιβιστής και ένας νομικός βοηθός. Η καταδίκη έρχεται σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων περιορισμών στην ελευθεροτυπία του Χονγκ Κονγκ. Η Ένωση Δημοσιογράφων του Χονγκ Κονγκ ανέφερε το 2024 ότι δεκάδες δημοσιογράφοι υπέστησαν “συστηματική και οργανωμένη” παρενόχληση και εκφοβισμό, συμπεριλαμβανομένης της αποκάλυψης προσωπικών πληροφοριών και απειλών θανάτου. Σύμφωνα με τους “Reporters Without Borders”, τουλάχιστον 900 δημοσιογράφοι έχασαν τη δουλειά τους στα τέσσερα χρόνια μετά την επιβολή του νόμου εθνικής ασφάλειας.
