Η πρόσφατη εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, που αφορά τη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, ανέδειξε μια κρίσιμη εξέλιξη: την αυξανόμενη ενεργειακή εξάρτηση γειτονικών αραβικών χωρών από το Ισραήλ. Συγκεκριμένα, αναφορές κάνουν λόγο για διακοπή των προμηθειών φυσικού αερίου προς τη Συρία από Ιορδανία και Αίγυπτο, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία των ισραηλινών εξαγωγών ενέργειας και την πιθανή επέκτασή τους σε Συρία και Λίβανο.
Αυτές οι, φαινομενικά δευτερεύουσες, εξελίξεις αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού αναδιαμόρφωσης της περιοχής, όπου οι μη στρατιωτικές διαδικασίες αποκτούν πρωταρχικό ρόλο. Η εξάρτηση αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για την προώθηση της επεκτατικής ατζέντας του Ισραήλ.
**Προέλευση του Φυσικού Αερίου:**
Ενώ η Αίγυπτος αποτελεί παραγωγό χώρα, η εγχώρια παραγωγή της μειώθηκε στα χαμηλότερα επίπεδα έξι ετών το 2024, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι εισαγωγές. Σημαντικό μέρος αυτών των εισαγωγών, περίπου 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, προέρχεται από το Ισραήλ. Η Αίγυπτος μάλιστα έχει υπογράψει συμφωνία αξίας 35 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εισαγωγή ισραηλινού φυσικού αερίου έως το 2040. Παρόλο που η Αίγυπτος είναι εισαγωγέας, εξακολουθεί να εξάγει αέριο. Ωστόσο, οι αναφορές για την προέλευση του αερίου που διοχετεύεται στη Συρία είναι αντικρουόμενες: κάποιες υποστηρίζουν ότι είναι ισραηλινής προέλευσης, ενώ άλλες ότι πρόκειται για υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) που προοριζόταν για την Αίγυπτο και επανεπεξεργάζεται στο λιμάνι της Άκαμπα στην Ιορδανία.
Η Ιορδανία, από την πλευρά της, δεν είναι μεγάλη παραγωγός φυσικού αερίου και καλύπτει τις ανάγκες της μέσω εισαγωγών, κυρίως από το Ισραήλ. Όταν τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με την πηγή του αερίου που πωλείται στη Συρία, αρμόδιος αξιωματούχος απάντησε ότι δεν ήταν ιορδανικής προέλευσης, αλλά LNG από παγκόσμιες αγορές.
**Ένα Περιφερειακό Σύστημα Φυσικού Αερίου με Κέντρο το Ισραήλ:**
Ο Αραβικός Αγωγός Φυσικού Αερίου, άλλοτε σύμβολο κοινών αραβικών αναπτυξιακών έργων, έχει μετατραπεί σε κύρια οδό εξαγωγής ισραηλινού φυσικού αερίου προς την Ιορδανία και την Αίγυπτο. Οι αγωγοί που μεταφέρουν αέριο από το κοίτασμα Leviathan συνδέονται με το δίκτυο στην Ιορδανία και στη συνέχεια προς την Αίγυπτο. Οποιαδήποτε ανεξάρτητη αποστολή LNG με πλοίο στο τερματικό της Άκαμπα ενσωματώνεται στο σύστημα του Αραβικού Αγωγού, αναμιγνύεται αναπόφευκτα με το ήδη υπάρχον ισραηλινό αέριο.
Αυτό δημιουργεί ένα κοινό “μείγμα αερίου” που διανέμεται στις συνδεδεμένες χώρες, με το ισραηλινό αέριο να αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της μακροπρόθεσμης τροφοδοσίας. Αυτή η διάρθρωση υποδεικνύει τη λειτουργία ενός περιφερειακού μηχανισμού εκκαθάρισης. Για παράδειγμα, το LNG που εισάγεται μέσω της Άκαμπα μπορεί να δρομολογηθεί προς την Αίγυπτο, ενώ ισοδύναμη ποσότητα ισραηλινού αερίου που εισέρχεται στο σύστημα μπορεί να κατευθυνθεί προς τη Συρία.
**Η Διακοπή της Παραγωγής του Ισραήλ Σταματά το Δίκτυο:**
Η διακοπή της παραγωγής του Ισραήλ από το κοίτασμα Leviathan οδήγησε σε άμεση διακοπή των ροών φυσικού αερίου προς την Ιορδανία και την Αίγυπτο, βυθίζοντας τις χώρες αυτές σε κρίση και αναγκάζοντάς τις να ενεργοποιήσουν σχέδια έκτακτης ανάγκης. Αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά, καθώς παρόμοια διακοπή είχε συμβεί και στο παρελθόν.
Το γεγονός αυτό κατέδειξε ότι, στην πραγματικότητα, το αέριο που φτάνει στη Συρία και, στο μέλλον, στον Λίβανο, είναι κατά βάση ισραηλινό. Ακόμη και όταν το Ισραήλ δεν είναι ο άμεσος προμηθευτής, το ίδιο το σύστημα εξαρτάται δομικά από το ισραηλινό αέριο.
**Η Εξάρτηση ως Εργαλείο Ελέγχου:**
Η ύπαρξη του Ισραήλ στο επίκεντρο του αναδυόμενου περιφερειακού συστήματος φυσικού αερίου του προσδίδει σημαντική πολιτική μόχλευση. Η ενεργειακή τροφοδοσία έχει ήδη χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό όργανο, όπως στην περίπτωση απειλών για επανεξέταση συμφωνιών με την Αίγυπτο. Το Ισραήλ έχει επίσης επιδείξει την προθυμία του να “οπλοποιήσει” βασικές υποδομές και κοινωφελείς υπηρεσίες, όπως φάνηκε κατά τη διάρκεια των γεγονότων στη Γάζα, όπου ο ηλεκτρισμός, η ενέργεια και το νερό στοχεύτηκαν συστηματικά.
**Το Δίλημμα της Λεπάνου και της Συρίας:**
Ο Λίβανος και η Συρία αντιμετωπίζουν άμεση ανάγκη για ηλεκτρική ενέργεια, και αυτή η επείγουσα ανάγκη δικαιολογεί την ενσωμάτωσή τους σε ένα ενεργειακό δίκτυο με κέντρο το Ισραήλ. Υπό αυτές τις συνθήκες, ερωτήματα σχετικά με την προέλευση του αερίου είναι πιθανό να παρακαμφθούν, και η δομική κεντρικότητα του Ισραήλ στην περιφερειακή ενεργειακή τάξη να αγνοηθεί.
Το αποτέλεσμα θα είναι ένα σύστημα που θα εγκλωβίζει τις δύο χώρες, μαζί με την Αίγυπτο και την Ιορδανία, σε μια υποδομή όπου οι διακοπές τροφοδοσίας είναι πιθανές ανά πάσα στιγμή και όπου ο αποφασιστικός μοχλός ελέγχου βρίσκεται στα χέρια του Ισραήλ. Αυτό αποτελεί σαφές παράδειγμα επέκτασης του σιωνιστικού αποικιακού έργου, όχι μόνο μέσω στρατιωτικής βίας, αλλά και μέσω οικονομικής ισχύος και ενεργειακών δικτύων.
**Η Εναλλακτική των Εγχώριων Πόρων:**
Η Συρία και ο Λίβανος διαθέτουν εναλλακτικές: την ανάπτυξη των δικών τους ενεργειακών αποθεμάτων. Τα χερσαία αποθέματα φυσικού αερίου της Συρίας υπολογίζονται σε 280 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ τα υποθαλάσσια μπορεί να φτάνουν τα 250 δισεκατομμύρια. Ο Λίβανος, από την πλευρά του, μπορεί να διαθέτει έως και 700 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε υποθαλάσσια αποθέματα.
Η αξιοποίηση αυτών των πόρων απαιτεί όχι μόνο χρόνο και σημαντική χρηματοδότηση, αλλά και ισχυρή πολιτική βούληση για αντίσταση στην πολιτική πίεση, ιδίως από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, που ωθεί προς την εξάρτηση από το ισραηλινό αέριο. Η υπόσχεση της άμεσης οικονομικής ασφάλειας μπορεί να είναι δελεαστική, αλλά η ουσιαστική ασφάλεια θα είναι ψευδαισθητική, καθώς ο τελικός έλεγχος θα παραμένει στα χέρια ενός κράτους με αποδεδειγμένη ικανότητα να χρησιμοποιεί τη διακοπή παροχής ως εργαλείο καταστροφής, πολιτικής πίεσης και αποικιακής επέκτασης.
