Το Ιράν αναμένει σύντομα εξελίξεις στο πλαίσιο της επανέναρξης των πυρηνικών διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες κάνουν λόγο για διάταξη του προέδρου της χώρας να αναβιώσει τις συνομιλίες. Χθες, Δευτέρα, η Τεχεράνη δήλωσε ότι εξετάζει πολλαπλές διπλωματικές διαδικασίες που προτάθηκαν από χώρες της περιοχής για την άρση των εντάσεων με την Ουάσινγκτον, προσδοκώντας την επίσημη διαμόρφωση ενός πλαισίου για κατ’ ιδίαν συζητήσεις τις επόμενες ημέρες.
Η ανακοίνωση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που τόσο η Τεχεράνη όσο και η Ουάσινγκτον φαίνεται να απομακρύνονται από την απειλή στρατιωτικής σύγκρουσης. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump είχε στείλει πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή μετά την κατάπνιξη βίαιων διαδηλώσεων στο Ιράν τον Ιανουάριο, ωστόσο στη συνέχεια κάλεσε την Τεχεράνη να προχωρήσει σε συμφωνία για την επανάληψη των διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, οι οποίες είχαν διακοπεί τον Ιούνιο, μετά από επίθεση στο Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Την Κυριακή, ο Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε διάλογο με το Ιράν. Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Τεχεράνης, Esmaeil Baghaei, επιβεβαίωσε χθες τη διεξαγωγή έμμεσων διαπραγματεύσεων. “Χώρες της περιοχής λειτουργούν ως μεσολαβητές στην ανταλλαγή μηνυμάτων,” δήλωσε, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων. “Έχουν αντιμετωπιστεί πολλά ζητήματα, και εξετάζουμε και οριστικοποιούμε τις λεπτομέρειες κάθε σταδίου της διπλωματικής διαδικασίας, την οποία ελπίζουμε να ολοκληρώσουμε τις επόμενες ημέρες.”
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, ο Υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο και την Τουρκία για να συζητήσουν τις τελευταίες εξελίξεις. Αργότερα, το πρακτορείο Fars επικαλέστηκε ανώνυμη πηγή, η οποία ανέφερε ότι ο Pezeshkian είχε διατάξει την επανέναρξη των πυρηνικών συνομιλιών. “Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν συνομιλίες για το πυρηνικό ζήτημα,” ανέφερε το Fars, χωρίς να προσδιορίζει ημερομηνία. Η είδηση αυτή αναπαράχθηκε και από την κυβερνητική εφημερίδα Iran και την μεταρρυθμιστική Shargh. Το πρακτορείο Tasnim μετέδωσε επίσης ότι ο Araghchi αναμένεται να συναντηθεί με τον απεσταλμένο των ΗΠΑ Steve Witkoff για διαπραγματεύσεις. Ούτε η Τεχεράνη ούτε η Ουάσινγκτον έχουν επιβεβαιώσει τη διοργάνωση συνάντησης.
Οι αναφορές από την Τεχεράνη έρχονται εν μέσω ανησυχίας στην περιοχή για πιθανή αμερικανική επίθεση, καθώς ένα αεροπλανοφόρο και μαχητικά αεροσκάφη βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής στον Ινδικό Ωκεανό. Ο Trump είχε απειλήσει το Ιράν μετά από μαζικές διαδηλώσεις τον Ιανουάριο, στις οποίες έχασαν τη ζωή τους χιλιάδες άνθρωποι. Οι διαδηλώσεις, που προκλήθηκαν από οικονομική δυσπραγία και την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος, εξελίχθηκαν σε άμεση πρόκληση προς την κυβέρνηση. Ωστόσο, η προσέγγιση του Trump έχει πλέον μετατραπεί σε απαίτηση για πυρηνική συμφωνία, καθώς οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση ανησυχούν ότι το Ιράν επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται, δηλώνοντας ότι το πρόγραμμά της είναι αποκλειστικά πολιτικό.
Ενώ το Ιράν υποδηλώνει ότι πλησιάζει σε συμφωνία για επαναλειτουργία των διαπραγματεύσεων, είναι κατανοητό ότι οι ΗΠΑ έχουν θέσει ορισμένες προϋποθέσεις. Ιρανικές πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι για να επαναληφθούν οι συνομιλίες, ο Trump απαιτεί από το Ιράν να συμφωνήσει στην παύση του εμπλουτισμού ουρανίου, τον περιορισμό του πυραυλικού του προγράμματος και τη διακοπή της υποστήριξης προς το δίκτυο συμμαχικών ένοπλων ομάδων στην περιοχή. Στο παρελθόν, το Ιράν έχει δείξει ευελιξία στη συζήτηση του πυρηνικού ζητήματος, αλλά οι πύραυλοι και οι περιφερειακοί σύμμαχοι αντιμετωπίζονται εδώ και καιρό ως μη διαπραγματεύσιμα. Δεν είναι σαφές εάν το Ιράν θα αλλάξει τη θέση του τώρα που η χώρα χρειάζεται επειγόντως άρση των κυρώσεων για να βελτιώσει την οικονομία της και να αποφύγει μελλοντικές αναταραχές.
Τον Ιούνιο, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις στο Ομάν, αλλά η διαδικασία σταμάτησε μετά από επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν και στη συνέχεια βομβαρδισμό ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων από τις ΗΠΑ. Την Κυριακή, ο Trump δήλωσε ότι το Ιράν “συνομιλεί σοβαρά” με τις ΗΠΑ, αλλά επέμεινε: “Έχουμε πολύ μεγάλα, ισχυρά πλοία που κατευθύνονται προς τα εκεί.” Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Ali Khamenei, διατήρησε επίσης ένα αμυντικό τόνο, προειδοποιώντας την Κυριακή ότι οποιαδήποτε επίθεση θα οδηγούσε σε “περιφερειακό πόλεμο”. Καθώς οι αξιωματούχοι στην περιοχή προετοίμαζαν τη διπλωματία τους για να αποφύγουν μια νέα αντιπαράθεση, η ΕΕ την περασμένη εβδομάδα χαρακτήρισε το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ως “τρομοκρατική οργάνωση”. Τη Δευτέρα, το Ιράν δήλωσε ότι κάλεσε όλους τους πρεσβευτές της ΕΕ τις τελευταίες ημέρες σχετικά με την κίνηση αυτή, προσθέτοντας ότι εξετάζει “αντίμετρα”.
