Σοβαρές καταγγελίες για συγκάλυψη πιθανών εγκλημάτων πολέμου στο Αφγανιστάν από ανώτατους αξιωματικούς των βρετανικών ειδικών δυνάμεων, φέρνει στο φως δημόσια έρευνα. Ένας πρώην υψηλόβαθμος αξιωματικός, ο οποίος κατέθεσε ως μάρτυρας (N1466), ισχυρίστηκε ότι δύο πρώην διευθυντές των βρετανικών ειδικών δυνάμεων δεν προχώρησαν σε ενέργειες παρά τους ισχυρισμούς ότι στρατιώτες είχαν διαπράξει παράνομες εκτελέσεις αμάχων κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων στο Αφγανιστάν, πάνω από δέκα χρόνια νωρίτερα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, οι ισχυρισμοί του μάρτυρα υποδεικνύουν ότι οι διοικητές σε ανώτατο επίπεδο γνώριζαν για ύποπτες εκτελέσεις από το 2011, αλλά επέλεξαν να “θάψουν” τις καταγγελίες αντί να τις αναφέρουν στην στρατιωτική αστυνομία. Η αδράνεια αυτή, όπως υποστηρίζεται, επέτρεψε στις δολοφονίες να συνεχιστούν για τουλάχιστον δύο ακόμη χρόνια, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την λογοδοσία εντός μιας από τις πιο εκπαιδευμένες και θανατηφόρες στρατιωτικές μονάδες παγκοσμίως.
Ο μάρτυρας, του οποίου η ταυτότητα προστατεύεται, δήλωσε ότι παρέδωσε “εκρηκτικά” στοιχεία που υποδείκνυαν εγκληματική συμπεριφορά από στρατιώτες της Special Air Service (SAS) κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων στη χώρα. Ο N1466 ανέφερε ότι ανησύχησε αρχικά στις αρχές του 2011, όταν μελέτησε αναφορές από το Αφγανιστάν που παρουσίαζαν ένα ανησυχητικό μοτίβο. Κατά τη διάρκεια μιας επιδρομής, σκοτώθηκαν εννέα Αφγανοί άνδρες, αν και ανακτήθηκαν μόνο τρία όπλα. Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι στρατιώτες επιδείκνυαν υπερηφάνεια κατά την εκπαίδευση για τη θανάτωση όλων των ανδρών μαχητικής ηλικίας κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως απειλής που αποτελούσαν.
Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι διαβίβασε τα ευρήματά του στον διευθυντή των ειδικών δυνάμεων, επισημαίνοντας σαφώς την ισχυρή πιθανότητα εγκληματικής συμπεριφοράς. Αντί να ενημερώσει τους ανακριτές, ο διευθυντής διέταξε μια εσωτερική ανασκόπηση των τακτικών, την οποία ο N1466 χαρακτήρισε ως “μια μικρή ψεύτικη άσκηση”, σχεδιασμένη για να δώσει την εντύπωση δράσης, ενώ στην πραγματικότητα συνέβαλε στη συγκάλυψη της αλήθειας. Όταν ένας δεύτερος διευθυντής ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2012, η θανατηφόρα συμπεριφορά δεν περιορίστηκε. Την ίδια χρονιά, δύο νεαροί γονείς σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια νυχτερινής επιδρομής στην επαρχία Nimruz, ενώ το βρέφος τους, που κοιμόταν δίπλα τους, τραυματίστηκε σοβαρά. Το περιστατικό δεν αναφέρθηκε στην αστυνομία.
Ο N1466 δήλωσε ότι τελικά απευθύνθηκε ο ίδιος στη στρατιωτική αστυνομία το 2015, εκφράζοντας βαθιά λύπη που δεν είχε ενεργήσει νωρίτερα. “Αυτοί οι άνθρωποι που πέθαναν άσκοπα από εκείνο το σημείο και μετά, και τα δύο νήπια που πυροβολήθηκαν στο κρεβάτι τους δίπλα στους γονείς τους, όλα αυτά θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί”, δήλωσε.
Η έρευνα εξετάζει αν περίπου 80 Αφγανοί πολίτες σκοτώθηκαν παράνομα από βρετανικές δυνάμεις μεταξύ 2010 και 2013. Η έρευνα ξεκίνησε το 2023, μετά από ένα ντοκιμαντέρ του BBC που αποκάλυψε ότι μία μοίρα της SAS είχε σκοτώσει 54 άτομα υπό ύποπτες συνθήκες μέσα σε μόλις έξι μήνες. Ο Johnny Mercer, πρώην υπουργός Βετεράνων του Ηνωμένου Βασιλείου, δήλωσε ότι η διαδικασία μέσω της οποίας αποκαλύπτονται αυτές οι πληροφορίες “πρέπει να γίνει δίκαια”. “Δεν πρόκειται να φτάσουμε εκεί επιλεκτικά δημοσιεύοντας κομμάτια σχολίων που ταιριάζουν σε μια συγκεκριμένη αφήγηση”, είπε. Παρά τις προηγούμενες έρευνες της στρατιωτικής αστυνομίας, δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες. Η έρευνα συνεχίζεται.
