Το Περού βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με μια κομβική εκλογική αναμέτρηση, καθώς οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν τον 10ο πρόεδρο της χώρας μέσα σε μόλις μία δεκαετία. Την Κυριακή διεξάγεται ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών, σε μια χώρα που έχει χαρακτηριστεί από έντονη πολιτική αστάθεια και διαρκή αναταραχή. Η ελπίδα είναι μία: η έξοδος από τον κυκεώνα των γεγονότων που έχουν διαμορφώσει την πορεία του Περού τα τελευταία χρόνια.
Στην πρώτη αυτή φάση, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε δεύτερο γύρο, οι δεξιοί υποψήφιοι, όπως η Keiko Fujimori, φαίνεται να προηγούνται στις δημοσκοπήσεις έναντι των αριστερών τους αντιπάλων. Ωστόσο, το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο. Η φετινή προεδρική κούρσα στο Περού έχει συγκεντρώσει αριθμό ρεκόρ υποψηφίων, αντικατοπτρίζοντας τις βαθιές ρήξεις και τις συγκρούσεις εντός του πολιτικού συστήματος. Αυτή η πολυδιάσπαση οδηγεί σε ένα κατακερματισμένο εκλογικό σώμα, με τους ψηφοφόρους να βρίσκονται διχασμένοι ανάμεσα σε δεκάδες διαφορετικές επιλογές. Κανένας υποψήφιος δεν έχει καταφέρει να αποσπάσει σαφές προβάδισμα. Ταυτόχρονα, ένα σημαντικό ποσοστό ψηφοφόρων παραμένει αναποφάσιστο, ενώ η εγκληματικότητα και η διαφθορά βρίσκονται στο επίκεντρο της προεκλογικής ατζέντας.
Οι πρώτες κάλπες θα στηθούν στις 12 Απριλίου, με τους πολίτες να διεκδικούν την προεδρία και όλες τις έδρες του Κογκρέσου του Περού. Σε περίπτωση που κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία άνω του 50%, ο δεύτερος γύρος θα διεξαχθεί στις 7 Ιουνίου, αντιπαραθέτοντας τους δύο κορυφαίους υποψηφίους.
Μια σημαντική αλλαγή φέτος είναι η επαναφορά του διθάλαμου νομοθετικού σώματος, μετά από εκλογική μεταρρύθμιση που ψηφίστηκε το 2024. Οι ψηφοφόροι θα επιλέξουν για πρώτη φορά από το 1992 υποψηφίους για τη συγκρότηση της Γερουσίας. Το διθάλαμο σύστημα είχε καταργηθεί από τον αείμνηστο Alberto Fujimori, ο οποίος είχε διαλύσει το Κογκρέσο και το Ανώτατο Δικαστήριο, μετατρέποντας την περίοδο διακυβέρνησής του σε στρατιωτική δικτατορία. Η κόρη του, Keiko Fujimori, μια από τις επικρατέστερες υποψηφίους, υπηρέτησε ως πρώτη κυρία του πατέρα της από το 1994 έως το 2000.
Ο αριθμός των προεδρικών υποψηφίων είναι πρωτοφανής. Αρχικά, 36 άτομα είχαν δηλώσει την πρόθεσή τους να διεκδικήσουν την προεδρία. Ένας εξ αυτών, ο Napoleon Becerra, απεβίωσε πρόσφατα σε τροχαίο, μειώνοντας τον αριθμό σε 35, παραμένοντας όμως αριθμός ρεκόρ. Το ευρύ πεδίο των υποψηφίων θεωρείται ένδειξη της διασπασμένης πολιτικής σκηνής, καθώς καμία παράταξη ή υποψήφιος δεν έχει καταφέρει να σχηματίσει έναν ευρύ συνασπισμό που να ενώσει τους ψηφοφόρους.
Μεταξύ των κορυφαίων υποψηφίων ξεχωρίζει η Keiko Fujimori, η οποία διανύει την τέταρτη προσπάθειά της για την προεδρία, έχοντας φτάσει και στις τρεις προηγούμενες στον δεύτερο γύρο. Εκπροσωπώντας το δεξιό κόμμα Fuerza Popular, η Fujimori έχει υιοθετήσει την κληρονομιά του πατέρα της και υποστηρίζει αμνηστία για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη θητεία του. Στο πρόγραμμά της, υπό τον τίτλο «Τάξη για το Περού», περιλαμβάνεται η εφαρμογή έκτακτου διατάγματος 60 ημερών για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας.
Ο Carlos Alvarez, γνωστός κωμικός, κατεβαίνει με το δεξιό κόμμα País por Todos, αυτοπροσδιοριζόμενος ως πολιτικός ξένος στην κούρσα. Στόχος του είναι η ενοποίηση της χώρας, με έμφαση στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, την επιτάχυνση των δικαστικών διαδικασιών και τη μεταρρύθμιση της αστυνομίας.
Ο Rafael Lopez Aliaga, γνωστός ως “Porky”, ένας ισχυρός επιχειρηματίας που διετέλεσε δήμαρχος Λίμα από το 2023 έως το 2025, εκπροσωπεί το ακροδεξιό κόμμα Renovación Popular. Με ορίζοντα την προάσπιση των συντηρητικών αξιών και την καταπολέμηση του εγκλήματος, έχει εκφράσει ακόμη και την πρόθεση να υποστηρίξει ξένη επέμβαση, παρόμοια με την επιχείρηση των ΗΠΑ για την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο.
Ο Roberto Sanchez Palomino, ψυχολόγος και βουλευτής, κατεβαίνει με το κόμμα Juntos por el Perú. Υπηρέτησε ως υπουργός Εμπορίου και Τουρισμού υπό τον πρώην πρόεδρο Pedro Castillo, ο οποίος καθαιρέθηκε λόγω απόπειρας αυτο-πραξικοπήματος. Ο Castillo, που εκτίει ποινή φυλάκισης, έχει υποστηρίξει τον Sanchez ως διάδοχο του αριστερού κινήματός του. Στο πρόγραμμά του δεσμεύεται για επέκταση των δημόσιων υπηρεσιών, αντιμετώπιση της κοινωνικής ανισότητας και σύνταξη νέου Συντάγματος.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η Keiko Fujimori διατηρεί ένα σημαντικό προβάδισμα, αν και το ποσοστό αποδοχής της κυμαίνεται γύρω στο 15%, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ανατροπών. Η Ipsos, για παράδειγμα, καταγράφει σταθερή άνοδο της Fujimori από τον Ιανουάριο. Στην τελευταία της δημοσκόπηση, η Fujimori προηγείται, αφήνοντας πίσω τον Rafael Lopez Aliaga, η δημοτικότητα του οποίου έχει μειωθεί. Ο Carlos Alvarez βρίσκεται στη δεύτερη θέση, ενώ ο Ricardo Belmont ακολουθεί. Δύο αριστεροί υποψήφιοι βρίσκονται στην πέμπτη θέση.
Η πολυαριθμία των υποψηφίων αναμένεται να διασπάσει σημαντικά την ψήφο, καθιστώντας πιθανό οι δύο υποψήφιοι που θα προκριθούν στον επόμενο γύρο να έχουν σχετικά χαμηλή λαϊκή υποστήριξη.
Τα κυριότερα ζητήματα που απασχολούν τους ψηφοφόρους είναι η εγκληματικότητα και η διαφθορά, καθώς και η συνεχιζόμενη πολιτική κρίση. Η αύξηση των ανθρωποκτονιών τα τελευταία χρόνια έχει ωθήσει πολλούς υποψηφίους να υιοθετήσουν αυστηρές πολιτικές, προτείνοντας τη δημιουργία υπερ-φυλακών και την ενίσχυση των δυνάμεων ασφαλείας. Σύμφωνα με έρευνα της Ipsos, η ανασφάλεια κατατάσσεται ως η κορυφαία ανησυχία για το 68% των Περούβιανών, ακολουθούμενη από τη διαφθορά (67%) και την πολιτική αστάθεια (36%). Το Περού έχει δει εννέα προέδρους τα τελευταία 10 χρόνια, με τον τρέχοντα πρόεδρο, Jose Maria Balcazar, να έχει οριστεί από το Κογκρέσο μετά την καθαίρεση του προκατόχου του, Jose Jeri, λόγω κατηγοριών διαφθοράς.
