Σε μια κρίσιμη καμπή για το Ιράν, μια τριμελής ενδιάμεση ηγετική επιτροπή έχει αναλάβει προσωρινά τα κυβερνητικά καθήκοντα, μετά τη συγκλονιστική απώλεια του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Η επιτροπή αυτή, η οποία θα διαχειρίζεται τις υποθέσεις της χώρας έως ότου εκλεγεί διάδοχος, αποτελείται από τον Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, τον επικεφαλής της Ανώτατης Δικαστικής Αρχής, Γκολαμ-Χοσεΐν Μοχσενί-Ετζεΐ, και έναν εκπρόσωπο του Συμβουλίου των Φυλάκων, τον Αγιατολάχ Αλιρεζά Αραφί.
Η τραγική εξέλιξη έρχεται μετά από εικαζόμενες επιθέσεις από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ένα γεγονός που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την ιρανική κυβέρνηση, η οποία δεσμεύτηκε για εκδίκηση. Τεχεράνη έχει ήδη προχωρήσει σε στοχευμένες επιθέσεις εναντίον ισραηλινών και αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων σε χώρες του Κόλπου, στο πλαίσιο των ανταποδοτικών μέτρων.
Σύμφωνα με το Άρθρο 111 του Συντάγματος του Ιράν, η προσωρινή ηγετική επιτροπή έχει τη συνταγματική εξουσιοδότηση να αναλάβει τα καθήκοντα του ανώτατου ηγέτη, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της διακυβέρνησης.
Ο Αγιατολάχ Αλιρεζά Αραφί, μέλος του Συμβουλίου των Φυλάκων από το 2019, κατέχει μια θέση κλειδί, καθώς το συμβούλιο αυτό είναι υπεύθυνο για την επαλήθευση της νομιμότητας των νόμων και των πολιτικών σύμφωνα με τις ισλαμικές αρχές. Εγκρίνει υποψηφίους για εκλογές, διαθέτει βέτο σε νομοθετικές προτάσεις και εποπτεύει τις εκλογικές διαδικασίες. Επιπλέον, ο Αραφί είναι αναπληρωτής πρόεδρος της Συνέλευσης των Ειδημόνων, του σώματος που επιλέγει τον ανώτατο ηγέτη.
Ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, 71 ετών, είναι μια μεταρρυθμιστική πολιτική φυσιογνωμία και καρδιοχειρουργός, ο οποίος έχει υπηρετήσει στον στρατό κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ. Εκλέχθηκε πρόεδρος το 2024, έχοντας προηγουμένως διατελέσει υπουργός Υγείας και μέλος του κοινοβουλίου. Η εκστρατεία του επικεντρώθηκε στην οικονομική σταθεροποίηση, την άρση κοινωνικών περιορισμών και την προώθηση εποικοδομητικού διαλόγου διεθνώς, ενώ παράλληλα διαβεβαίωσε την αφοσίωσή του στο συνταγματικό πλαίσιο της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι το Ιράν θεωρεί “νόμιμο καθήκον και δικαίωμά του να εκδικηθεί τους δράστες και τους σχεδιαστές αυτού του ιστορικού εγκλήματος”.
Τέλος, ο Γκολαμ-Χοσεΐν Μοχσενί-Ετζεΐ, ανώτερος θρησκευτικός ηγέτης, είναι επικεφαλής του δικαστικού σώματος από τον Ιούλιο του 2021, όταν τον διόρισε ο Χαμενεΐ. Έχει διατελέσει υπουργός Πληροφοριών, εισαγγελέας και πρώτος αναπληρωτής αρχηγός της δικαιοσύνης. Θεωρείται σκληροπυρηνική προσωπικότητα, ευθυγραμμισμένη με τη συντηρητική πτέρυγα της κυβέρνησης. Τον Ιανουάριο, κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων που προκλήθηκαν από την υποτίμηση του ριάλ, ο Μοχσενί-Ετζεΐ είχε υποσχεθεί “καμία επιείκεια” προς τους διαδηλωτές, ενώ είχε κατηγορήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για ανοιχτή υποστήριξη των ταραχών.
