Ο πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν αποτελεί, σε εξίσου μεγάλο βαθμό, σύγκρουση ανταγωνιστικών θρησκευτικών ιδεολογιών και σύγκρουση στρατηγικών συμφερόντων. Η κατανόησή του αποκλειστικά μέσω ενός κοσμικού ρεαλιστικού πρίσματος παραβλέπει σημαντικές πτυχές.
Μετά την ενημέρωση του Πενταγώνου στις 2 Μαρτίου, ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Pete Hegseth, δήλωσε ότι «τρελά καθεστώτα σαν το Ιράν, που είναι αποφασισμένα για προφητικές ισλαμιστικές αυταπάτες, δεν μπορούν να κατέχουν πυρηνικά όπλα». Σε ξεχωριστή δήλωσή του, ο Υπουργός Εξωτερικών, Marco Rubio, περιέγραψε τους ηγέτες του Ιράν ως «θρησκευτικά φανατικούς τρελούς».
Για να κατανοήσουμε τη σημασία αυτών των δηλώσεων και γιατί ο πόλεμος αυτός δεν μπορεί να αναλυθεί μόνο στρατηγικά, είναι απαραίτητο να εξετάσουμε τι συμβαίνει στις δυτικές χριστιανικές κοινωνίες.
Για δεκαετίες, τα δυτικά συστήματα λειτουργούσαν με κοσμική θεμελίωση: η θρησκεία ανήκει αυστηρά στην ιδιωτική σφαίρα και το κράτος είναι ουδέτερο. Ενώ οι Μουσουλμάνοι διατηρούν σε μεγάλο βαθμό τη θρησκεία ως οργανωτική αρχή της οικογένειας, του νόμου και των δημόσιων υποθέσεων, σημαντικά τμήματα της χριστιανικής Δύσης είτε έχουν εγκαταλείψει τη θρησκευτική πρακτική είτε την έχουν περιορίσει στις παρυφές της ιδιωτικής ευλάβειας.
Οι συνέπειες, σύμφωνα με τους συντηρητικούς Χριστιανούς, υπήρξαν σοβαρές: η διάβρωση της παραδοσιακής οικογένειας, οι μειούμενες γεννήσεις, η πρόοδος της υπερ-φιλελεύθερης σεξουαλικής πολιτικής και η γενική υποχώρηση της πίστης από τη δημόσια και ηθική ζωή. Αυτά, αξιοσημείωτα, είναι ακριβώς οι τομείς όπου οι συντηρητικοί Χριστιανοί και οι Μουσουλμάνοι πιθανόν να βρουν κοινό έδαφος.
Ωστόσο, εντός του συντηρητικού συνασπισμού υπάρχει ένα σκληρότερο, πιο ανησυχητικό ρεύμα. Ο χριστιανικός εθνικισμός, σε αντίθεση με τον κυρίαρχο θρησκευτικό συντηρητισμό, επιδιώκει την υποταγή όλων των άλλων θρησκειών και πολιτιστικών συστημάτων στην χριστιανική υπεροχή σε κάθε τομέα της πολιτικής, νομικής και κοινωνικής ύπαρξης. Αυτή η ιδεολογία συσχετίζεται ισχυρά με τον λευκό εθνικισμό, τον ρατσισμό, τον αντισημιτισμό και την ισλαμοφοβία.
Ο Pete Hegseth αποτελεί παράδειγμα αυτού του σκληροπυρηνικού ρεύματος. Συνδεδεμένος με τον Χριστιανικό Ανασυγκροτητισμό, ένα κίνημα που απορρίπτει τον κοσμικό διαχωρισμό εκκλησίας και κράτους, αντιμετωπίζει το Πεντάγωνο ως όργανο ιερού πολέμου. Έχει περιγράψει τα τατουάζ του, τον Ιεροσολυμικό Σταυρό και το Deus Vult («Ο Θεός το θέλει»), ως εμβλήματα της «σύγχρονης αμερικανικής χριστιανικής σταυροφορίας». Φέρει επίσης την αραβική λέξη kafir («άπιστος») – μια σκόπιμη αντι-μουσουλμανική πρόκληση.
Χάρη σε αυτόν, αυτή η πλαισίωση των Σταυροφόρων έχει μεταναστεύσει από τις περιθωριακές φωνές στην επιχειρησιακή στρατιωτική κουλτούρα.
Το Military Religious Freedom Foundation αναφέρει ότι έχει λάβει περισσότερες από 110 καταγγελίες από Αμερικανούς στρατιωτικούς που σταθμεύουν στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου ενός υπαξιωματικού που ανέφερε ότι ο διοικητής του είπε στα στρατεύματα ότι αυτός ο πόλεμος ήταν «όλα μέρος του θείου σχεδίου του Θεού», επικαλούμενος την Αποκάλυψη του Ιωάννη και δηλώνοντας ότι «ο Πρόεδρος Trump έχει χριστεί από τον Ιησού για να ανάψει τη φωτιά του σήματος στο Ιράν για να προκαλέσει την Αρμαγεδδώνα».
Ο Robert P Jones, πρόεδρος του Public Religion Research Institute, συνέλαβε την λογική αυτής της κοσμοθεωρίας απλά, λέγοντας: «Δεν είναι μόνο μια εξύμνηση της βίας, αλλά μια εξύμνηση της βίας στο όνομα του Χριστιανισμού και του πολιτισμού… Βγάζει τη βία από τη σφαίρα της πολιτικής και την παρουσιάζει ως ιερό πόλεμο ενός υποτίθεται χριστιανικού έθνους εναντίον ενός μουσουλμανικού έθνους.»
Μεταξύ των πιο επιδραστικών στοιχείων αυτής της τάσης είναι οι Χριστιανοί Σιωνιστές και οι Ευαγγελικοί Δοσολογιστές, οι οποίοι πιστεύουν ότι η ανοικοδόμηση του Τρίτου Ναού στον χώρο του Τεμένους Αλ-Άκσα στην Ιερουσαλήμ αποτελεί θεολογική προϋπόθεση για τη Δεύτερη Έλευση του Χριστού.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Mike Huckabee – ένας αυτοαποκαλούμενος αμετανόητος Χριστιανός Σιωνιστής που αρνείται την ύπαρξη παλαιστινιακού λαού και υποστηρίζει την εκδίωξή του μέσω ισραηλινών αποικιακών εποικισμών στη Δυτική Όχθη – δήλωσε πρόσφατα σε συνέντευξη ότι «θα ήταν καλό αν έπαιρναν τα πάντα», αναφερόμενος στο Ισραήλ που πιθανόν να ελέγχει μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής υπό μια βιβλική ερμηνεία των συνόρων του.
Για τέτοιους ακραίους σιωνιστές ιδεολόγους, το Ιράν αντιπροσωπεύει ένα πνευματικό εμπόδιο στις συνθήκες που απαιτούνται για τη δημιουργία του Τρίτου Ναού και, ως εκ τούτου, πρέπει να εκμηδενιστεί στρατιωτικά για να εκπληρωθεί η βιβλική προφητεία.
Πώς έχει το Ιράν «ισλαμιστικές προφητικές αυταπάτες», σύμφωνα με τον Hegseth και τους ομοίους του;
Η κρατική ιδεολογία του Ιράν — η Welayat al-Faqih, η Εποπτεία του Ισλαμικού Νομικού — υποστηρίζει ότι απουσία του Δωδέκατου Ιμάμη (ηγέτη), ο οποίος βρίσκεται σε απόκρυψη (ghaybah, ή κρυμμένος), η υπέρτατη εξουσία πρέπει να ανήκει σε έναν εξειδικευμένο Ισλαμιστή νομικό που κυβερνά εκ μέρους του.
Επιπλέον, φατρίες εντός της ιρανικής κληρικής και στρατιωτικής κατεστημένης προχώρησαν περαιτέρω, μετατρέποντας την θεολογική προσδοκία της επιστροφής του Mahdi σε μια επιχειρησιακή πολιτική δόξα.
Η ιρανική ηγεσία έχει θεσμοθετήσει την ιδέα ότι ο αμείωτος αγώνας εναντίον καταπιεστικών δυνάμεων είναι ιερή υποχρέωση. Στο πλαίσιο αυτό, η στρατηγική υποχώρηση ή η διπλωματική διευθέτηση θα ισοδυναμούσε με προφητική προδοσία.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του 1980, η Τεχεράνη κινητοποίησε τις μάζες μετατρέποντας το Σιιτισμό σε «ιερή άμυνα», παρουσιάζοντας τον αγώνα ως μια σύγχρονη μάχη στο Karbala. Αυτή η θεολογική πλαισίωση δικαιολόγησε αργότερα την «προώθηση της άμυνας» — μια στρατηγική εξαγωγής της επανάστασης για τη δημιουργία δικτύων αντιπροσώπων σε όλη την περιοχή. Εμπλέκοντας αντιπάλους στο Ιράκ, τη Συρία, τον Λίβανο ή τη Γάζα, η Ισλαμική Δημοκρατία στόχευε στην αντιμετώπιση των απειλών στις πηγές τους, κρατώντας τη στρατιωτική αντιπαράθεση μακριά από το ιρανικό έδαφος.
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν μπορεί, επομένως, να ερμηνευτεί θρησκευτικά όσο και στρατηγικά.
Σε θρησκευτικούς όρους, δύο πολιτισμικές ιδεολογίες βρίσκονται σε άμεση δομική σύγκρουση, καθεμία θεωρώντας την ύπαρξη της άλλης στην μεγιστική της μορφή ως εμπόδιο σε μια θεϊκά κατοχυρωμένη έκβαση.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, και άλλοι αξιωματούχοι έχουν επικαλεστεί ρητά αυτή την πλαισίωση, αναφερόμενοι στη Χαμάς και το Ιράν ως τους βιβλικούς Αμαληκίτες, αντλώντας από αποσπάσματα της Εξόδου, του Δευτερονομίου και του 1 Σαμουήλ που επιβάλλουν την πλήρη εξάλειψη του Αμαλήκ, διατάζοντας τη θανάτωση όλων των ανδρών, γυναικών, βρεφών και ζώων.
Η σύγκρουση έχει, κατά μία έννοια, μεταλλαχθεί σε μια αναμέτρηση μηδενικού αθροίσματος ανταγωνιστικών μεσσιανικών πλαισίων, όπου η συμβατική διπλωματία είναι δομικά δύσκολη, επειδή και οι δύο πλευρές πιστεύουν, στις μεγιστικές τους εκδοχές, ότι εκτελούν μια θεϊκή εντολή.
Τέλος, οι μεταβαλλόμενες δικαιολογίες της Ουάσινγκτον για τον πόλεμο — κινούμενες μεταξύ αλλαγής καθεστώτος, στρατιωτικού αφοπλισμού και πρόληψης πυρηνικής εμπλουτισμού — αντικατοπτρίζουν στην πραγματικότητα τις εκλογικές περιφέρειες που υπηρετεί η εκστρατεία της.
Μεταξύ αυτών των εκλογικών περιφερειών, μία από αυτές των οποίων οι στόχοι φαίνονται πολύ λιγότερο ασαφείς είναι ο Netanyahu και οι σιωνιστές και ευαγγελικοί σύμμαχοί του στις ΗΠΑ. Η μοναδική ευνοϊκή έκβαση πολέμου για αυτούς θα ήταν η αλλαγή καθεστώτος ή ένα διαμελισμένο και κατακερματισμένο Ιράν, απογυμνωμένο από όλες τις στρατιωτικές, ασφαλείας και αστυνομικές του ικανότητες, ώστε να γίνει δομικά υπερβολικά αποδυναμωμένο για να αμφισβητήσει την ισραηλινή ηγεμονία.
Αυτή είναι μια σύγκρουση για την οποία ο Netanyahu δήλωσε ότι περίμενε 40 χρόνια. Το Ισραήλ θα κάνει ό,τι μπορεί για να εκμεταλλευτεί αυτή τη στιγμή και να καταστρέψει την οικονομική, αστυνομική και στρατιωτική υποδομή του Ιράν, ακόμα κι αν δεν μπορεί να αλλάξει το καθεστώς.
Ομοίως, το Ιράν έχει επίσης προετοιμαστεί για αυτή ακριβώς τη στιγμή και κατανοεί τις ισραηλινές φιλοδοξίες. Έχει επεκτείνει και κλιμακώσει στρατηγικά τον πόλεμο, στοχεύοντας αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και εγκαταστάσεις στην περιοχή, καθώς και την οικονομική υποδομή αραβικών χωρών: για να τονίσει πώς η αμερικανική στρατιωτική παρουσία σε αραβικές χώρες αποτελεί πηγή ανασφάλειας, όχι αποτροπής· για να εκθέσει την εξάρτηση από μια δύναμη της οποίας το κύριο συμφέρον είναι η προστασία του αγαπημένου της συμμάχου· και, εάν αυτή η απογοήτευση λειτουργήσει, για να εκδιώξει τελικά τις ΗΠΑ από τον Κόλπο.
