Οι ηλικιωμένοι Παλαιστίνιοι της Γάζας, αντιμέτωποι με τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και την συνεχή απειλή, εκφράζουν μια σθεναρή αποφασιστικότητα να παραμείνουν στην πατρίδα τους. Η πρόσφατη, μερική άρση του διετούς αποκλεισμού της διόδου της Ράφα, επιτρέπει πλέον σε ορισμένους ασθενείς να λαμβάνουν επείγουσα περίθαλψη στο εξωτερικό. Ωστόσο, για πολλούς ηλικιωμένους της Γάζας, η παραμονή στην περιοχή αποτελεί πράξη επιβίωσης, αντίστασης και διατήρησης της ιστορικής μνήμης.

Η Κεφάγια αλ-Ασάρ, 73 ετών, από την Τζαμπάλια του βόρειου τμήματος της Γάζας, έχει εκτοπιστεί πέντε φορές κατά τη διάρκεια του πολέμου. Καταγόμενη από την Τζαμπάλια, η οποία πλέον βρίσκεται εντός του Ισραήλ, βλέπει την επιλογή της να μην εγκαταλείψει τη Γάζα ως μια προσπάθεια να διορθώσει ένα “ιστορικό λάθος” των γονιών της, οι οποίοι εγκατέλειψαν το χωριό τους κατά την Νάκμπα του 1948. “Τους κατηγορούσαμε πολύ που άφησαν το σπίτι μας εκεί”, δηλώνει η Κεφάγια, η οποία έχασε τον σύζυγό της στις αρχές του 2023 και ζει μόνη. Η εκτόπισή της, όπως λέει, αναζωπυρώνει το τραύμα που κληρονόμησε από τους γονείς της, καθώς βλέπει την ιστορία να επαναλαμβάνεται, χάνοντας τα πάντα.

Η Κεφάγια, που κάποτε ζούσε σε σκηνές στα προσφυγικά camp της Γάζας, τώρα βρίσκεται σε μια αίθουσα διδασκαλίας στην Νουσεϊράτ. “Δεν θέλω να επαναλάβω την ιστορία, θέλω να πεθάνω στη δική μου χώρα”, δηλώνει. Παρόλο που το σπίτι της στην Τζαμπάλια καταστράφηκε, επιμένει ότι δεν θα εγκαταλείψει τη Γάζα, ούτε ακόμη και για ιατρική περίθαλψη. Η κατάσταση της υγείας της, με υπέρταση, καθιστά την έλλειψη επαρκούς ιατρικής φροντίδας, λόγω του πολέμου, εξαιρετικά δύσκολη.

Η μερική άνοιξη της διόδου της Ράφα, μετά από μακρά περίοδο κλεισίματος από το Ισραήλ, προσφέρει ελπίδα σε πολλούς, αλλά όχι στην Κεφάγια. Η παλαιστινιακή πλευρά θεωρεί ότι το άνοιγμα είναι μέρος της δεύτερης φάσης της “εκεχειρίας”, παρά τις συνεχείς ισραηλινές επιθέσεις. Μόλις λίγες δεκάδες Παλαιστίνιοι έχουν λάβει άδεια εξόδου, κυρίως ασθενείς με συνοδούς.

Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών, Ταλάλ Αμπού Ρούκμπα, από το Πανεπιστήμιο Αλ-Αζάρ της Γάζας, υποστηρίζει ότι το Ισραήλ δημιουργεί “ανεφάρμοστες συνθήκες ζωής”, αρνούμενο στους Παλαιστίνιους τα απαραίτητα. “Όταν οι άνθρωποι αντιστέκονται και παραμένουν στην πατρίδα τους, καταστρέφουν το ισραηλινό σχέδιο για τη δημιουργία ενός κράτους ‘χωρίς λαό'”, δηλώνει.

Η επιθυμία των ηλικιωμένων Παλαιστινίων να παραμείνουν στη Γάζα, επισκιάζεται από μια κρίση ανθρωπιστικού χαρακτήρα που αφορά την ηλικιωμένη αυτή πληθυσμιακή ομάδα. Έρευνες των Amnesty International και HelpAge International αποκαλύπτουν ότι ο αποκλεισμός ιατρικής βοήθειας και φαρμάκων έχει οδηγήσει σε “κρίση σωματικής και ψυχικής υγείας”. Σύμφωνα με την Έρικα Γκεβάρα-Ρόζας, ανώτερη διευθύντρια έρευνας, υπεράσπισης, πολιτικής και εκστρατειών της Amnesty International, οι ηλικιωμένοι στη Γάζα βιώνουν “πρωτοφανή κατάρρευση σωματικής και ψυχικής υγείας” ως άμεσο αποτέλεσμα των “συνθηκών ζωής που υπολογίζονται για την φυσική καταστροφή των Παλαιστινίων στη Γάζα”.

Η έρευνα κατέδειξε ότι το 76% των ηλικιωμένων που πήραν συνέντευξη ζουν σε σκηνές, ενώ το 84% ανέφερε ότι οι συνθήκες διαβίωσής τους επιβαρύνουν την υγεία και την ιδιωτικότητά τους. Επιπλέον, το 68% αναγκάστηκε να διακόψει ή να μειώσει τη λήψη φαρμάκων λόγω έλλειψης. Σχεδόν οι μισοί δήλωσαν ότι παραλείπουν γεύματα για να θρέψουν άλλους. Πολλές ηλικιωμένες γυναίκες υποφέρουν από προβλήματα ψυχικής υγείας, με το 77% να αναφέρει θλίψη, άγχος, μοναξιά ή αϋπνία που μειώνουν την όρεξη και επηρεάζουν την ευημερία τους.

Η Ναζμέγια Ράντγουαν, 85 ετών, πρόσφυγας από την Ιερουσαλήμ, είναι μία από αυτές που παλεύουν. Άρρωστη, λιποβαρής και χωρίς πρόσβαση σε φάρμακα, αρνείται να εγκαταλείψει τη Γάζα. Όπως και οι γονείς της Κεφάγια, η Ναζμέγια εκτοπίστηκε κατά την Νάκμπα του 1948, μαζί με περίπου 750.000 άλλους Παλαιστίνιους. “Όλη μου η ζωή ήταν εκτοπισμός και πόλεμοι από την Νάκμπα”, δηλώνει. “Είμαι 85, κουρασμένη, μόνη, άρρωστη και εκτοπισμένη, αλλά ποτέ δεν θα φύγω από τη Γάζα. Θα ζήσω ως ζητιάνα και άστεγη και ποτέ δεν θα φύγω από τη Γάζα.”