Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσι, αποδίδει στην «σύγκρουση Ηνωμένων Πολιτειών-Ισραήλ» τις διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ, μιας κρίσιμης παγκόσμιας αρτηρίας από την οποία διέρχεται το ένα πέμπτο των παγκόσμιων πετρελαϊκών φορτίων.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, την Τρίτη, ο Αραγτσι τόνισε την ανάγκη κάθε χώρας και διεθνούς θεσμού που ενδιαφέρεται για την ειρήνη και την ασφάλεια να καταδικάσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, απαιτώντας τον τερματισμό των «στρατιωτικών επιθέσεων εναντίον του ιρανικού έθνους», σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim του Ιράν.
Η διεθνής τιμή αναφοράς του αργού πετρελαίου Brent σημείωσε άνοδο 2,5% τη Δευτέρα, φτάνοντας τα 105,70 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή περισσότερο από 40% υψηλότερα σε σχέση με πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Αρκετές χώρες φέρονται να διαπραγματεύονται με το Ιράν για την ασφαλή διέλευση, μετά την ανακοίνωση ενός ανώτερου συμβούλου του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) στις 2 Μαρτίου, ότι το στενό «έκλεισε» και απείλησε να βάλει «φωτιά» στα πλοία που διέρχονται. Ο Αραγτσι δήλωσε τη Δευτέρα ότι το στενό ήταν «ανοιχτό, αλλά κλειστό για τους εχθρούς μας».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το Σαββατοκύριακο ζήτησε τη σύσταση ενός «ναυτικού συνασπισμού» για να συνδράμει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στην ασφάλιση της υδάτινης οδού, ωστόσο καμία χώρα δεν έχει μέχρι στιγμής δεσμευτεί να συμμετάσχει. Ζήτησε συγκεκριμένα από τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν στον συνασπισμό, απειλώντας ότι θα αντιμετωπίσουν ένα «πολύ κακό μέλλον» αν δεν βοηθήσουν τις ΗΠΑ.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, δήλωσε την Τρίτη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά διπλωματικές λύσεις για να εγγυηθεί τη διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ και να μετριάσει τον αντίκτυπο των αυξανόμενων τιμών ενέργειας στις παγκόσμιες χρηματοοικονομικές και ενεργειακές αγορές. Η αξιωματούχος ανέφερε ότι η ΕΕ δεν επιδιώκει να επεκτείνει την αποστολή Aspides, η οποία θεσπίστηκε το 2024 για την προστασία πλοίων από επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα. Πριν από τη συνεδρίαση των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα, η Κάλλας είχε προτείνει ότι η επέκταση των Aspides ήταν ο «ταχύτερος» τρόπος για την ενίσχυση της ασφάλειας στο Στενό του Ορμούζ. «Κανείς δεν είναι έτοιμος να διακινδυνεύσει τους ανθρώπους του», δήλωσε η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής στο πρακτορείο Reuters. «Αφού σταματήσουν οι εχθροπραξίες, τότε η υπόθεση μπορεί να είναι διαφορετική».
Η Κάλλας δήλωσε ότι ο πόλεμος στο Ιράν ξεκίνησε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ χωρίς διαβούλευση με την ΕΕ και παρά τις εκκλήσεις της Ένωσης για αυτοσυγκράτηση. «Αυτός δεν είναι πόλεμος της Ευρώπης», είπε. «Είμαστε σύμμαχοι της Αμερικής, αλλά δεν καταλαβαίνουμε πραγματικά τις κινήσεις τους πρόσφατα».
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) δήλωσε ότι οι στρατιωτικές συνοδείες μέσω του Στενού του Ορμούζ δεν θα «εγγυώνταν 100%» την ασφάλεια των πλοίων που προσπαθούν να διέλθουν από την υδάτινη οδό. Η στρατιωτική βοήθεια «δεν αποτελεί μακροπρόθεσμη ή βιώσιμη λύση» για το άνοιγμα του στενού, δήλωσε ο Αρσένιο Ντομίνγκεζ στους Financial Times.
Ο Ιρακινός υπουργός Πετρελαίου, Χαγιάν Αμπντούλ-Γκανί, δήλωσε την Τρίτη στο Al Jazeera ότι η χώρα έχει καταλήξει σε συνεννόηση με το Ιράν για τη διέλευση των πετρελαιοφόρων του από το Στενό του Ορμούζ. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας, μέσω εκπροσώπου, απέρριψε δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι η Νέας Δελχί συζήτησε με το Ιράν την πιθανή επιστροφή τριών δεσμευμένων δεξαμενόπλοιων που συνδέονταν με το Ιράν ως μέρος μιας συμφωνίας ασφαλείας. Το σχόλιο ακολουθεί αναφορές ότι το Ιράν είχε ζητήσει την επιστροφή των δεξαμενόπλοιων, που κατασχέθηκαν κοντά στα ιρανικά ύδατα τον Φεβρουάριο, σε αντάλλαγμα για την εξασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης πλοίων με σημαία Ινδίας ή προορισμούς προς την Ινδία μέσω του Στενού του Ορμούζ.
