Η εργασιακή μετανάστευση προς τις πλούσιες χώρες σημείωσε πτώση άνω του πέμπτου πέρυσι, καθώς οι αγορές εργασίας εξασθένησαν και χώρες όπως η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο επέβαλαν αυστηρότερους κανόνες βίζας, σύμφωνα με νέα έρευνα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).
Τα στοιχεία από τον Οργανισμό, ο οποίος απαρτίζεται από 38 πλούσιες και αναδυόμενες οικονομίες, έδειξαν ότι η εργασιακή μετανάστευση μειώθηκε μεταξύ 2023 και 2024, ακόμη και πριν από την επιστροφή του Donald Trump στον Λευκό Οίκο, η οποία μείωσε τον αριθμό των αφίξεων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά από αρκετά χρόνια σταθερής ανάπτυξης μετά την παγκόσμια πανδημία COVID-19, ο αριθμός των ατόμων που γίνονταν δεκτοί για μόνιμη εργασία σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ μειώθηκε κατά 21% πέρυσι, φτάνοντας περίπου τις 934.000.
Ένα μέρος της πτώσης οφείλεται στην αυστηροποίηση της πολιτικής των βίζας – με πιο χαρακτηριστική περίπτωση το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η καθαρή μετανάστευση μειώθηκε κατά περισσότερο από 40% το 2024. Ωστόσο, ακόμη και εκεί όπου δεν υπήρξε αλλαγή στην πολιτική στάση, η εργασιακή μετανάστευση μειώθηκε στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποχωρώντας κάτω από τα επίπεδα του 2019.
Σύμφωνα με τον Jean-Christophe Dumont, επικεφαλής του τμήματος διεθνούς μετανάστευσης του ΟΟΣΑ, η κάμψη μπορεί να αποδοθεί σε μια «λιγότερο ευνοϊκή» παγκόσμια οικονομική κατάσταση. Τον Απρίλιο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) μείωσε την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 2,8% για το 2025, επικαλούμενο τον εμπορικό πόλεμο του Προέδρου Donald Trump ως περιοριστικό παράγοντα. Εν τω μεταξύ, άλλες χώρες που παραδοσιακά ήταν μεταξύ των μεγαλύτερων αποδεκτών μεταναστών έχουν αυστηροποιήσει τους κανόνες εισόδου. Τα τελευταία δύο χρόνια, ο Καναδάς, η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν υιοθετήσει μέτρα για τον περιορισμό της εργασιακής μετανάστευσης.
Αλλού, ο Dumont σημείωσε ότι ένας μεγάλος αριθμός Ουκρανών που έλαβαν προσωρινή προστασία στην Ευρώπη βοήθησε στην άμβλυνση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού σε διάφορους τομείς, μειώνοντας τη ζήτηση για ξένους εργαζόμενους. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ, περίπου 5,1 εκατομμύρια Ουκρανοί που εγκατέλειψαν τη χώρα τους μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας το 2022 ζουν σε κράτη μέλη του ΟΟΣΑ, από τον Ιούνιο του 2025.
Όσον αφορά άλλους τύπους μετανάστευσης, ο ΟΟΣΑ κατέγραψε πτώση 13% στον αριθμό των νέων διεθνών φοιτητών που έφθασαν σε χώρες του ΟΟΣΑ μεταξύ 2023 και 2024. Η αυστηροποίηση των πολιτικών βίζας στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία έπαιξε καθοριστικό ρόλο, λόγω ανησυχιών για απάτη μετανάστευσης, καθώς και πίεσης στις αγορές στέγης. Αντίθετα, η μετανάστευση για ανθρωπιστικούς λόγους συνέχισε να αυξάνεται. Οι αιτήσεις ασύλου αυξήθηκαν στις ΗΠΑ τους τελευταίους μήνες της διακυβέρνησης Biden πέρυσι, και το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δει απότομη αύξηση παράτυπων αφίξεων με μικρές βάρκες από χώρες της ΕΕ τους τελευταίους μήνες.
Αυτές οι αυξήσεις σημαίνουν ότι, παρά την πτώση στη μετανάστευση εργασίας και φοιτητών, η συνολική μόνιμη μετανάστευση στις προηγμένες οικονομίες το 2024 μειώθηκε μόνο ελαφρώς, κατά 4%, από μια κορύφωση του προηγούμενου έτους. Ωστόσο, τα 6,2 εκατομμύρια νεοεισερχόμενοι στον ΟΟΣΑ που καταγράφηκαν το 2024 ξεπέρασαν τα προ πανδημίας επίπεδα κατά περίπου 15%. Η προσωρινή εργασιακή κινητικότητα, που περιλαμβάνει βίζες που δεν οδηγούν σε μόνιμη εγκατάσταση, παρέμεινε σταθερή σε περίπου 2,3 εκατομμύρια, εξακολουθώντας να βρίσκεται πάνω από τα επίπεδα του 2019.
Ο αριθμός των ανθρώπων που εγκαταστάθηκαν σε χώρες του ΟΟΣΑ το 2023 έφτασε το ρεκόρ των 6,5 εκατομμυρίων. Αυτό αποτέλεσε αύξηση σχεδόν 10% σε σχέση με το προηγούμενο ρεκόρ των έξι εκατομμυρίων που μετακινήθηκαν το 2022 – με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Περίπου το ένα τρίτο των χωρών του ΟΟΣΑ παρουσίασαν ρεκόρ επιπέδων μετανάστευσης το 2023, συμπεριλαμβανομένων του Καναδά, της Γαλλίας και της Ιαπωνίας. Οι ΗΠΑ δέχτηκαν 1,2 εκατομμύριο μόνιμους νόμιμους μετανάστες και ο Donald Trump βασίστηκε στην προεκλογική του εκστρατεία του 2024 στον περιορισμό της μετανάστευσης. Παρά την πολιτική συζήτηση, έρευνα της επενδυτικής τράπεζας Goldman Sachs βρήκε ότι η μετανάστευση συνέβαλε στην πλειοψηφία των κερδών απασχόλησης στον Καναδά, τη Νέα Ζηλανδία, τη Σουηδία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 2023, και πρόσθεσε περισσότερες από τέσσερα εκατομμύρια θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ.
Ο Dumont προέβλεψε ότι η συνολική μετανάστευση προς τις χώρες του ΟΟΣΑ μπορεί να μειωθεί ελαφρώς το 2025, αλλά θα παραμείνει ιστορικά υψηλή παρά τις αυστηρότερες πολιτικές μετανάστευσης των ΗΠΑ. Τόνισε επίσης ότι το ποσοστό απασχόλησης μεταξύ των μεταναστών παραμένει ισχυρό στις αγορές εργασίας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, το ποσοστό απασχόλησης μεταξύ των εργαζομένων που γεννήθηκαν στο εξωτερικό ήταν περίπου 76% – μια επίδοση που ξεπέρασε ελαφρώς το ποσοστό που καταγράφηκε για άτομα που γεννήθηκαν στη χώρα. Το απέδωσε εν μέρει σε προγράμματα βίζας που στοχεύουν σε υψηλότερης ειδίκευσης ρόλους και εν μέρει στο γεγονός ότι οι χαμηλότερης ειδίκευσης μετανάστες «κάλυπταν κενά» σε θέσεις εργασίας που δεν επιθυμούν οι Βρετανοί υπήκοοι.
