Το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης (ICJ) θα διεξαγάγει δημόσιες ακροάσεις τον επόμενο μήνα, στο πλαίσιο μιας εκδίκασης ορόσημο που κατηγορεί τη Μιανμάρ για γενοκτονία κατά της κοινότητας των Ροχίνγκια. Οι διαδικασίες αυτές αναμένεται να δημιουργήσουν προηγούμενα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την υπόθεση της Νοτίου Αφρικής κατά του Ισραήλ για τον πόλεμο στη Γάζα, καθώς θα είναι η πρώτη υπόθεση γενοκτονίας που εκδικάζει το ICJ επί της ουσίας σε διάστημα άνω της δεκαετίας.
Την πρώτη εβδομάδα των ακροάσεων, η Γκάμπια, χώρα της Δυτικής Αφρικής με κυρίως μουσουλμανικό πληθυσμό, η οποία προσέφυγε στο ICJ, θα παρουσιάσει τα επιχειρήματά της από τις 12 έως τις 15 Ιανουαρίου. Με την υποστήριξη του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας, η Γκάμπια κατέθεσε την αγωγή στο ICJ το 2019, κατηγορώντας τη Μιανμάρ για διάπραξη γενοκτονίας κατά της κυρίως μουσουλμανικής εθνοτικής ομάδας των Ροχίνγκια. Η Μιανμάρ, η οποία έχει αρνηθεί ότι διέπραξε γενοκτονία, θα μπορέσει στη συνέχεια να παρουσιάσει την υπόθεσή της στο δικαστήριο από τις 16 έως τις 20 Ιανουαρίου.
Σε μια ασυνήθιστη κίνηση, το ICJ έχει διαθέσει επίσης τρεις ημέρες για την εξέταση μαρτύρων. Αυτές οι ακροάσεις θα διεξαχθούν κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς την παρουσία κοινού και μέσων ενημέρωσης. “Οι ακροάσεις θα αφιερωθούν στην ουσία της υπόθεσης και θα περιλαμβάνουν την εξέταση μαρτύρων και ενός εμπειρογνώμονα που θα κληθούν από τα Μέρη”, ανέφερε το ICJ σε ανακοίνωσή του.
Η υπόθεση, που κατατέθηκε από τη Γκάμπια στο ανώτατο δικαστήριο του ΟΗΕ το 2019, κατηγορεί τις αρχές της Μιανμάρ για παραβίαση της σύμβασης του ΟΗΕ για τη γενοκτονία κατά τη διάρκεια μιας βίαιης καταστολής των Ροχίνγκια το 2017 από τον στρατό της χώρας και βουδιστικές πολιτοφυλακές. Περισσότεροι από 742.000 Ροχίνγκια διέφυγαν από τη σφαγή, ενώ μάρτυρες ανέφεραν δολοφονίες, βιασμούς και ολοσχερή καταστροφή ολόκληρων χωριών. Ως αποτέλεσμα, το ICJ, το οποίο αποφαίνει σε διαφορές μεταξύ χωρών, διέταξε τη Μιανμάρ το 2020 να “λάβει όλα τα μέτρα που είναι εντός της εξουσίας της” για την πρόληψη της γενοκτονίας.
Μιλώντας σε ειδική συνάντηση υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (UNGA) για την κατάσταση των Ροχίνγκια τον Σεπτέμβριο, ο Υπουργός Δικαιοσύνης της Γκάμπια, Dawda Jallow, εξέφρασε την ελπίδα του για έκδοση απόφασης από το δικαστήριο “σύντομα μετά” τις δημόσιες ακροάσεις του Ιανουαρίου. “Καταθέσαμε την υπόθεσή μας τον Νοέμβριο του 2019, σχεδόν έξι χρόνια πριν. Τώρα, προετοιμαζόμαστε για την προφορική ακρόαση επί της ουσίας σε αυτή την υπόθεση, την οποία το δικαστήριο έχει προγραμματίσει για τα μέσα Ιανουαρίου 2026”, δήλωσε ο Jallow. “Η Γκάμπια θα παρουσιάσει την υπόθεσή της για το γιατί η Μιανμάρ είναι υπεύθυνη για τη γενοκτονία των Ροχίνγκια και πρέπει να καταβάλει αποζημιώσεις στα θύματά της”, πρόσθεσε.
Η Wai Wai Nu, εκτελεστική διευθύντρια του Women’s Peace Network-Myanmar, δήλωσε τον Σεπτέμβριο ότι ο αριθμός των χωρών που έχουν παρέμβει υπέρ της υπόθεσης της Γκάμπια στο ICJ είναι “πραγματικά πολύ ισχυρός”. “Θα μπορούσαν να ενωθούν και να κάνουν κάτι για να σταματήσουν τις συνεχιζόμενες θηριωδίες στην πολιτεία Ραχίν”, όπου η ένοπλη βία κατά των Ροχίνγκια συνεχίζεται, ανέφερε η Wai Wai Nu, προσθέτοντας ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα μπορούσε επίσης να αναλάβει δράση χωρίς να περιμένει το ICJ.
Περίπου ένα εκατομμύριο Ροχίνγκια ζούσαν στη Μιανμάρ πριν από το 2017, αποτελώντας ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού της χώρας των 55 εκατομμυρίων ανθρώπων, και ολόκληρες κοινότητες διέφυγαν στα γειτονικά σύνορα προς το Μπαγκλαντές, καθώς εντάθηκε η στρατιωτική εκστρατεία εθνοτικής κάθαρσης. Τώρα, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ροχίνγκια ζουν στο μεγαλύτερο προσφυγικό καταυλισμό στον κόσμο στο Cox’s Bazar, απέναντι από τα σύνορα στο Μπαγκλαντές, το οποίο πιέζει άλλες κυβερνήσεις να αναλάβουν την ευθύνη της φιλοξενίας μεγάλου αριθμού προσφύγων. Πολλοί από τους πρόσφυγες ζουν σε φτωχές συνθήκες στον καταυλισμό εδώ και χρόνια, ενώ άλλοι έχουν διακινδυνεύσει με επικίνδυνα ταξίδια με βάρκες σε μια προσπάθεια να φτάσουν σε άλλες χώρες.
