Η παγκόσμια ναυσιπλοΐα, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του διεθνούς εμπορίου, μετατρέπεται σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο και πολιτικοποιημένο πεδίο, καθώς η γεωπολιτική αναδιαμορφώνει τους κανόνες που ίσχυαν επί δεκαετίες. Η φράση-κλειδί της τρέχουσας περιόδου είναι η «γεωπολιτική ναυσιπλοΐα», καθώς κράτη όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν, η Ρωσία και η Κίνα χρησιμοποιούν τον έλεγχο των θαλασσίων οδών ως μοχλό πίεσης.

Στα Στενά του Ορμούζ, η ένταση κλιμακώθηκε μετά την έναρξη του πολέμου Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ κατά του Ιράν, με αλλεπάλληλες κατασχέσεις πλοίων και ναυτικούς αποκλεισμούς. Παράλληλα, στην περιοχή του Παναμά, η ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας εντείνεται, με αλληλοκατηγορίες για πολιτικοποίηση των θαλάσσιων μεταφορών και παρεμβολές στη λειτουργία των λιμανιών Balboa και Cristobal.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, ενώ το 80 τοις εκατό του παγκόσμιου εμπορίου βασίζεται στη θαλάσσια μεταφορά, οι κίνδυνοι αυξάνονται ραγδαία. Η Elisabeth Braw από το Atlantic Council τονίζει ότι οι ωκεανοί δεν ήταν ποτέ άλλοτε τόσο «ταραγμένοι και επικίνδυνοι» από την εποχή που θεσπίστηκαν οι διεθνείς ναυτιλιακοί κανόνες. Οι πρακτικές όπως η επιβολή «διοδίων» ή η απαίτηση για ειδικές άδειες διέλευσης από στρατηγικά σημεία, που δοκιμάζονται από διάφορα κράτη, δημιουργούν ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Οι επιχειρήσεις έρχονται αντιμέτωπες με αυξημένα ασφάλιστρα, υψηλότερο κόστος καυσίμων και αβεβαιότητα, καθώς οι θαλάσσιες οδοί μετατρέπονται από διαδρόμους ελεύθερου εμπορίου σε χώρους επίδειξης ισχύος και οικονομικού εκβιασμού.