Η ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ έχει διαταραχθεί για πάνω από δύο εβδομάδες, με αποτέλεσμα επιθέσεις σε πλοία και εγκλωβισμό πολλών άλλων, τα οποία αποφεύγουν τον κίνδυνο διέλευσης. Αυτή η κατάσταση έχει προκαλέσει τόσο περιφερειακές όσο και παγκόσμιες επιπτώσεις, καθώς το στενό αποτελεί βασική πύλη εξαγωγών για τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) προς τις παγκόσμιες αγορές. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) διέρχονται από εκεί, καθιστώντας το ένα από τα πιο στρατηγικά θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως.
Η διαταραχή αυτή έχει οδηγήσει ενεργειακές εταιρείες, όπως η Qatar Energy, η Shell, η Kuwait Petroleum Corporation και η Bapco, να επικαλεστούν ανωτέρα βία σε όλες τις χώρες του GCC, ένα γεγονός πρωτοφανές για την ιστορία της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή. Το Ιράκ, η έκτη μεγαλύτερη παραγωγός πετρελαίου παγκοσμίως, αναγκάστηκε να μειώσει την παραγωγή του κατά 70%, από 3,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd) σε 900.000 bpd, καθώς η πλειονότητα των εξαγωγών του διέρχεται από το στενό. Παρόλο που ανακοινώθηκε εξαγωγή 170.000 bpd μέσω αγωγού προς την Τουρκία, η επίδραση θα είναι ελάχιστη.
Η Σαουδική Αραβία, η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, υποχρεώθηκε να κλείσει το διυλιστήριο Ras Tanura, δυναμικότητας 550.000 bpd. Παρόλο που έχει καταφέρει να αναδρομολογήσει άλλες παραγωγές πετρελαίου μέσω του αγωγού East-West προς το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας το Στενό του Ορμούζ, έχει αναγκαστεί να μειώσει τις προμήθειες προς την Ασία. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) έχουν επίσης κλείσει το μεγαλύτερο διυλιστήριό τους και δρομολογούν πετρέλαιο μέσω αγωγών, αντί για εξαγωγές μέσω του Κόλπου.
Ως αποτέλεσμα αυτών των διαταραχών, οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι. Ο τομέας του LNG έχει επίσης υποστεί σοβαρές επιπτώσεις. Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως, έχει αναγκαστεί να διακόψει την παραγωγή, ενώ και η παραγωγή φυσικού αερίου των ΗΑΕ έχει υποστεί διαταραχές. Οι ασιατικές χώρες έχουν πληγεί σημαντικά, καθώς το Κατάρ και τα ΗΑΕ αντιπροσωπεύουν το 30% των εισαγωγών LNG της Κίνας, το 53% της Ινδίας, το 72% του Μπαγκλαντές και το 14% της Νότιας Κορέας.
Αυτές οι διαταραχές έχουν ήδη προκαλέσει σοκ στις τιμές της παγκόσμιας αγοράς. Οι βρετανικές τιμές χονδρικής φυσικού αερίου έχουν υπερδιπλασιαστεί, ενώ στην ολλανδική αγορά η τιμή του φυσικού αερίου έχει αυξηθεί κατά 24%. Οι τιμές αναφοράς LNG στην Ασία έφτασαν σχεδόν 39% υψηλότερα στις αρχές Μαρτίου. Η ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας θα έχει αναπόφευκτα αρνητική επίδραση στα νοικοκυριά και τις βιομηχανίες παγκοσμίως, οδηγώντας σε υψηλότερο πληθωρισμό.
Από νομική άποψη, η απειλή του Ιράν να παρεμποδίσει τη ναυσιπλοΐα ή να στοχεύσει εμπορικά πλοία στο Στενό του Ορμούζ ενδέχεται να παραβιάζει τις διεθνείς του υποχρεώσεις και να συνιστά παράνομη πράξη. Το διεθνές δίκαιο, όπως αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982, ορίζει το δικαίωμα διέλευσης διαμέσου στενών που χρησιμοποιούνται για διεθνή ναυσιπλοΐα. Ακόμη και αν ορισμένες χώρες, όπως το Ιράν, δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη της UNCLOS, πολλές από τις βασικές της διατάξεις αντικατοπτρίζουν το διεθνές δίκαιο και δεσμεύουν όλες τις χώρες.
Η διεθνής κοινότητα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη της για την προστασία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Οι ασιατικές χώρες, οι οποίες πλήττονται περισσότερο από το κλείσιμό του, πρέπει να πάρουν σταθερή στάση. Χώρες όπως η Κίνα, που διατηρούν στενές σχέσεις με το Ιράν, θα πρέπει να ασκήσουν πίεση για να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο. Το GCC, από την πλευρά του, μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου και στην αντιστάθμιση του κόστους, επιταχύνοντας τις προσπάθειες για διαφοροποίηση των εξαγωγικών διαδρομών, όπως η κατασκευή αγωγών που θα συνδέουν τους παραγωγούς ενέργειας απευθείας με την Αραβική Θάλασσα και την Ερυθρά Θάλασσα.
Η προστασία των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της παγκόσμιας ενεργειακής προσφοράς και της περιφερειακής οικονομικής ασφάλειας. Η σύσταση μιας ειδικής δύναμης για την προστασία των ενεργειακών υποδομών και την αποτροπή απειλών είναι απαραίτητη. Το Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα περιφερειακό σημείο ανάφλεξης, αλλά μια κεντρική αρτηρία του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας. Κάθε προσπάθεια κλεισίματος ή στρατιωτικοποίησής του ενέχει τον κίνδυνο σοκ στην ενεργειακή προσφορά και ευρύτερων οικονομικών διαταραχών. Η διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και την τήρηση του διεθνούς δικαίου.
