Η κρίση στο Μάλι και η διαφαινόμενη αποσταθεροποίηση ενδέχεται να προκαλέσουν επικίνδυνες συνέπειες σε ολόκληρη την περιοχή του Σαχέλ, αν δεν ληφθούν άμεσα διπλωματικές πρωτοβουλίες. Εδώ και εννέα μήνες, η πρωτεύουσα Μπαμακό βρίσκεται υπό καθεστώς αποκλεισμού καυσίμων από αντάρτικες ομάδες, ενώ στα τέλη Απριλίου η σύγκρουση έλαβε τρομακτικές διαστάσεις.
Η οργάνωση Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), που συνδέεται με την Αλ Κάιντα, σε συνεργασία με αυτονομιστικά κινήματα των Τουαρέγκ, εξαπέλυσε συντονισμένη επίθεση κατά του στρατού του Μάλι και των Ρώσων συμμάχων τους, των African Corps (πρώην Wagner). Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, έχασε τη ζωή του ο υπουργός Άμυνας του Μάλι, Sadio Camara. Οι αντάρτες κατέλαβαν στρατιωτικές βάσεις, ανακατέλαβαν το Κιντάλ –τη μεγαλύτερη πόλη του βορρά– και ενέτειναν τον αποκλεισμό της Μπαμακό.
Η περιοχή του Αζαγουάντ, που περιλαμβάνει το Τιμπουκτού, το Ταουντενίτ, το Κιντάλ και το Γκαό, αποτελεί το επίκεντρο των εξελίξεων. Η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 2021 υπό τον στρατηγό Assimi Goita. Η κυβέρνηση, αφού απέλασε τα γαλλικά στρατεύματα το 2022 και ακύρωσε τη Συμφωνία του Αλγερίου το 2024, επέλεξε μια στρατιωτική λύση αντί για τον διάλογο. Παράλληλα, οι σχέσεις με τη Μαυριτανία, την Αλγερία και τη Γαλλία έχουν διαρραγεί, με το Μάλι να κατηγορεί τις γειτονικές χώρες για παρέμβαση στα εσωτερικά του ζητήματα.
Η οικονομία της χώρας πλήττεται καίρια, καθώς οι αντάρτες πλήττουν τις οδικές αρτηρίες ανεφοδιασμού από τη Σενεγάλη, την Ακτή Ελεφαντοστού και τη Μαυριτανία. Παρά την αποχώρηση των Ρώσων μετά την επίθεση του Απριλίου, η Τουρκία ενισχύει την παρουσία της, υπογράφοντας αμυντικές συμφωνίες με το Μάλι στις αρχές Μαΐου. Ωστόσο, η συμμαχία μεταξύ των αυτονομιστών και των εξτρεμιστών θεωρείται μια «ωρολογιακή βόμβα», καθώς οι στόχοι τους ταυτίζονται μόνο στην ανατροπή του καθεστώτος.
Οι διεθνείς αναλυτές προειδοποιούν ότι η ανθρωπιστική κρίση και η αστάθεια μπορεί να οδηγήσουν σε μαζικά μεταναστευτικά κύματα προς την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Μόνο μέσω του διαλόγου και της αναγνώρισης των αιτημάτων των Τουαρέγκ μπορεί να αποφευχθεί μια γενικευμένη ανάφλεξη που θα απειλήσει την ασφάλεια ολόκληρου του κόσμου.
