Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ριζική αναμόρφωση, καθώς τα πρόσφατα στοιχεία καταδεικνύουν μείωση της παραγωγικής της ικανότητας και απώλεια παγκόσμιου μεριδίου, την ώρα που η Κίνα καταγράφει πρωτοφανή άνοδο, ιδίως στον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων. Η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει την πρόκληση της καινοτομίας και της διατήρησης της κλασικής αυτοκινητοβιομηχανίας, ενώ παράλληλα χάνει έδαφος.
Σύμφωνα με την Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), παρά την οριακή αύξηση 0,8% στις πωλήσεις οχημάτων στην ΕΕ το 2024 (10,6 εκατομμύρια μονάδες), η ανάπτυξη επικεντρώθηκε σε λίγες αγορές, με βασικές αγορές όπως η Γερμανία και η Γαλλία να παρουσιάζουν πτώση. Αντίθετα, η παγκόσμια αγορά αυτοκινήτων παρουσίασε αύξηση 2,5% φτάνοντας τα 92,5 εκατομμύρια οχήματα.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η απόκλιση μεταξύ πωλήσεων και παραγωγής. Το μερίδιο παραγωγής της ΕΕ μειώθηκε κατά 6,2% πέρυσι, ενώ η κινεζική παραγωγή αυξήθηκε κατά 5,2%, ενισχύοντας τη θέση της ως ο μεγαλύτερος παραγωγός αυτοκινήτων παγκοσμίως, με μερίδιο 35,4%.
Η εφημερίδα Financial Times, επικαλούμενη τον διευθύνοντα σύμβουλο της Wallenius Wilhelmsen, Lasse Kristoffersen, αναφέρει ότι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία αντιμετωπίζει πιέσεις από την επιβράδυνση της εγχώριας ζήτησης, τη μείωση των πωλήσεων σε διεθνείς αγορές (ιδίως την Κίνα) και την αύξηση των αμερικανικών δασμών. Παρά τους εμπορικούς περιορισμούς, οι κινεζικές εξαγωγές οχημάτων αυξήθηκαν κατά 23% το 2024 (6,4 εκατομμύρια οχήματα), με την Κίνα να αναμένεται να κατακτήσει το 30% της παγκόσμιας αγοράς αυτοκινήτων έως το 2030, από 21% το 2024.
Οι κινεζικές μάρκες επεκτείνονται στην ευρωπαϊκή αγορά, καταλαμβάνοντας το 5,7% των συνολικών πωλήσεων νέων αυτοκινήτων τους πρώτους 9 μήνες του έτους, ενώ στην αγορά ηλεκτρικών οχημάτων, η Κίνα κατέχει μερίδιο 10%.
Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, η ευρωπαϊκή αγορά παρουσίασε αρνητική επίδοση, με τις ταξινομήσεις στην ΕΕ να μειώνονται κατά 1,9%, ενώ παγκοσμίως αυξήθηκαν κατά 5%. Η ευρωπαϊκή παραγωγή μειώθηκε περίπου 2,6%, επηρεαζόμενη από δομικές προκλήσεις όπως το υψηλό κόστος ενέργειας και οι αυστηρές απαιτήσεις εκπομπών ρύπων. Το μερίδιο των αυτοκινήτων που κατασκευάζονται στην Κίνα αυξήθηκε στο 6% των συνολικών πωλήσεων στην ΕΕ.
Στην Ευρώπη, τα ηλεκτρικά οχήματα αποτελούν το 15,6% της αγοράς στο πρώτο εξάμηνο του 2025, ξεπερνώντας το 16% μέχρι τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, τα υβριδικά οχήματα παραμένουν προτιμότερη επιλογή για τους καταναλωτές, καταλαμβάνοντας το 34,8% της αγοράς, υποδεικνύοντας ότι οι ευρωπαίοι καταναλωτές αντιμετωπίζουν ακόμα προκλήσεις κόστους ή υποδομών για τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα.
Η Κίνα, υποστηριζόμενη από κυβερνητικά κίνητρα, παράγει πάνω από 12,4 εκατομμύρια ηλεκτρικά οχήματα ετησίως, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 70% της παγκόσμιας παραγωγής, ενώ η Ευρώπη παράγει 3,2 εκατομμύρια (17%) και οι ΗΠΑ 7%. Οι κινεζικές εταιρείες έχουν σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, που αντικατοπτρίζονται στο κόστος και την ποιότητα.
Σύμφωνα με τον Σαμέρ Χεΐρ, ειδικό σε θέματα Κίνας, η υπεροχή των κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων οφείλεται στην κρατική στήριξη, που μειώνει το κόστος τους. Αυτό οδήγησε σε ευρωπαϊκές διαμαρτυρίες για “κινεζική ντάμπινγκ”. Η Κίνα έχει αναβαθμίσει την ποιότητα της βιομηχανίας της, αγοράζοντας και συνεργαζόμενη με μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες στην Ευρώπη, μεταφέροντας και αντιγράφοντας τεχνολογίες, φτάνοντας πλέον να ανταγωνίζεται ή και να ξεπερνά τα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα σε ποιότητα.
Ο οικονομολόγος Μοχάμεντ Μουσά αποδίδει την πτώση της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας στην καθυστερημένη μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα, το υψηλό κόστος παραγωγής και την αργή καινοτομία σε μπαταρίες και λογισμικό, σε αντίθεση με την πλήρη κινεζική αλυσίδα εφοδιασμού, την γενναιόδωρη κρατική υποστήριξη και την ταχεία ανάπτυξη που έχει δημιουργήσει ανταγωνιστικότητα.
Η Κίνα αναμένεται να ξεπεράσει τις 20 εκατομμύρια πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων παγκοσμίως φέτος, ενισχύοντας τη θέση της ως ο μεγαλύτερος και ταχύτερα αναπτυσσόμενος παραγωγός. Ο Μουσά τονίζει την ανάγκη η Κίνα να εδραιώσει την εμπιστοσύνη στην ποιότητα και την ανθεκτικότητα της μακροπρόθεσμα, και να δημιουργήσει εμβληματικές μάρκες.
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της κινεζικής βιομηχανίας είναι ο έλεγχος των δύο τρίτων των προμηθειών μπαταριών και πρώτων υλών. Η Κίνα ελέγχει το 70-80% των βασικών υλικών στις αλυσίδες εφοδιασμού μπαταριών και το 98% της παραγωγής νέων, πιο αποδοτικών μπαταριών λιθίου-φωσφορικού σιδήρου. Επιπλέον, η Κίνα επεκτείνεται δημιουργώντας εργοστάσια μπαταριών εκτός συνόρων, με ένα σημαντικό επενδυτικό πρόγραμμα στο Μαρόκο, ώστε να παρέχει χαμηλού κόστους μπαταρίες στην ευρωπαϊκή περιφέρεια.
Η συμβουλευτική εταιρεία McKinsey & Company προτείνει στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία να μειώσει
