Μια ομάδα από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου ζητά από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να τριπλασιαστεί το ποσό που διατίθεται για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Η έκκληση αυτή έρχεται καθώς η ρύπανση συνεχίζει να αυξάνεται και η χρηματοδότηση για την προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες μειώνεται.
Η πρόταση για αύξηση της χρηματοδότησης για την προσαρμογή στα 120 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, υποβλήθηκε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για το κλίμα “COP 30”. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που οι πλούσιες χώρες έχουν μειώσει τη διεθνή βοήθεια, ενώ παράλληλα, η προοπτική αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, δυσχεραίνει τις παγκόσμιες προσπάθειες για την προσέλκυση επιπλέον χρημάτων για δράσεις που αφορούν το κλίμα.
Ο υπουργός Κλίματος και Περιβάλλοντος της Σιέρα Λεόνε, Τζιοχ Αμπντουλάι, δήλωσε ότι η προσαρμογή πρέπει να πάψει να είναι απλώς αφηρημένη φιλοδοξία και να μετατραπεί σε χειροπιαστές δράσεις, οι οποίες απαιτούν ισχυρούς στόχους, υποστηριζόμενους από χρηματοδότηση, μεταφορά τεχνολογίας και ανάπτυξη ικανοτήτων.
Η Σιέρα Λεόνε ανήκει στην ομάδα των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, των μικρών νησιωτικών κρατών και των αφρικανικών χωρών που επιδιώκουν να αυξήσουν τη χρηματοδότηση για έργα που προστατεύουν ανθρώπους, περιουσίες και καλλιέργειες από καταιγίδες, ξηρασία και ακραίες θερμοκρασίες.
Οι διαπραγματευτές και αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η χρηματοδότηση για την προσαρμογή έχει γίνει ακόμη πιο κρίσιμη, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος οι θερμοκρασίες να ξεπεράσουν το όριο των 1,5 βαθμών Κελσίου, τον πιο φιλόδοξο στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα.
Η έκκληση για τριπλασιασμό της χρηματοδότησης για την προσαρμογή βασίζεται στη δέσμευση των πλούσιων χωρών το 2021 να παράσχουν στις φτωχότερες χώρες 40 δισεκατομμύρια δολάρια για την προσαρμογή έως το τέλος του 2025. Ωστόσο, πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ εκτιμά ότι αυτός ο στόχος δεν θα επιτευχθεί.
Σύμφωνα με την έκθεση, 26 δισεκατομμύρια δολάρια χρηματοδότησης για προσαρμογή έφτασαν στις χώρες το 2023, ποσό ελάχιστο σε σύγκριση με τα 310 δισεκατομμύρια δολάρια που εκτιμά ο ΟΗΕ ότι θα χρειαστούν οι χώρες ετησίως μέχρι το 2035.
Η κίνηση αυτή έρχεται στο πλαίσιο του 30ου συνεδρίου των μερών (COP 30) στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, το οποίο ολοκληρώνεται σήμερα Παρασκευή. Πριν από ένα χρόνο, οι χώρες είχαν συμφωνήσει σε μια ασαφή δέσμευση να αυξήσουν τη χρηματοδότηση για το κλίμα από 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2035, για τον περιορισμό της ρύπανσης και την ενίσχυση της προσαρμογής.
Οι φτωχότερες χώρες επισημαίνουν ότι είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί το ποσό των χρημάτων που θα διατεθεί για την προσαρμογή, καθώς και αν αυτά θα δοθούν με τη μορφή επιχορηγήσεων ή δανείων, εκφράζοντας την ανησυχία τους για την αύξηση του χρέους.
Η Λίνα Γιασίν, διαπραγματεύτρια για την προσαρμογή από το Σουδάν, η οποία συνεργάζεται με την ομάδα των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, δήλωσε: “Χωρίς αποτελέσματα που μας παρέχουν όχι μόνο δείκτες, αλλά και χρήματα, κάθε συζήτηση εδώ είναι συμβολική. Θα επιστρέψουμε στα σπίτια μας και τίποτα δεν θα αλλάξει την επόμενη μέρα”.
Η εύρεση χρηματοδοτών είναι μόνο μία από τις προκλήσεις. Μια άλλη είναι η διασφάλιση της ταχείας πρόσβασης των ευάλωτων χωρών στα κεφάλαια, καθώς πολλές έχουν αναγκαστεί να περιμένουν χρόνια για τη χρηματοδότηση λόγω των υφιστάμενων διαδικασιών.
Οι φτωχές και κλιματικά ευάλωτες χώρες πιέζουν για αλλαγές που θα διασφαλίζουν ότι δεν θα επιβαρυνθούν περαιτέρω με χρέη. Επισημαίνουν ότι οι παγκόσμιες προσπάθειες για τον περιορισμό της ρύπανσης που προκαλεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν έχουν φέρει ουσιαστικά αποτελέσματα, ενώ οι κίνδυνοι που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή παραμένουν και η ανάγκη για περισσότερη χρηματοδότηση για την προσαρμογή είναι επιτακτική.
Ο Ιβάνς Ντζίβα από το Μαλάουι, πρόεδρος της ομάδας των 44 λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, τόνισε ότι οι χώρες έχουν ήδη συμφωνήσει να παρέχουν κεφάλαια για την προσαρμογή, προσθέτοντας: “Αν χρειάζεσαι πόρους τώρα, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεις πολλή γραφειοκρατία και διαδικασίες”.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, είχε επισημάνει τον τρέχοντα μήνα ότι η χρηματοδότηση για την προσαρμογή δεν συμβαδίζει με τις επιταχυνόμενες κλιματικές επιπτώσεις, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά για μια αδυναμία παγκόσμιας αλληλεγγύης, η οποία μετριέται με σπίτια που πλημμύρισαν, καλλιέργειες που καταστράφηκαν, διακοπείσα ανάπτυξη και χαμένες ζωές.
Οι παγκόσμιες απώλειες από καταστροφές στο πρώτο εξάμηνο του 2025 ανήλθαν σε περίπου 135 δισεκατομμύρια δολάρια, ένα υψηλό ποσοστό που αποτελεί το δεύτερο υψηλότερο ημιαυτόνομο αποτέλεσμα που έχει καταγραφεί από το 1980. Οι φτωχές χώρες επωμίζονται μεγάλο μέρος αυτών των απωλειών, παρά τη μικρή συμβολή τους στις εκπομπές και την κλιματική αλλαγή.
