Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, η πόλη της Ιερουσαλήμ έγινε μάρτυρας ενός ακόμη συγκλονιστικού περιστατικού, όπου δύο άοπλοι Παλαιστίνιοι άνδρες, ο Al-Muntasir Billah Abdullah και ο Youssef Asasa, έχασαν τη ζωή τους. Σύμφωνα με καταγραφές, οι άνδρες είχαν σηκώσει ψηλά τα χέρια τους σε ένδειξη παράδοσης, έχοντας αφαιρέσει ακόμη και τα ρούχα τους για να αποδείξουν ότι δεν έφεραν όπλα. Παρόλα αυτά, αφού τους διέταξαν οι Ισραηλινοί στρατιώτες να επιστρέψουν προς το κτίριο από το οποίο προέρχονταν, δέχτηκαν πυροβολισμούς εξ επαφής και έχασαν τη ζωή τους.
Το περιστατικό, το οποίο καταγράφηκε από κάμερα, έχει προκαλέσει διεθνή κατακραυγή και την υπόσχεση για έρευνα από τον ισραηλινό στρατό. Ωστόσο, ο Ισραηλινός Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Itamar Ben-Gvir, υποστήριξε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις “ενήργησαν όπως αναμενόταν – οι τρομοκράτες πρέπει να πεθάνουν”. Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την πολιτική του Ισραήλ “shoot to kill” έναντι των Παλαιστινίων, ακόμα και όταν είναι άοπλοι.
Ειδικοί και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η εν λόγω πολιτική δεν είναι νέα, αλλά αποτελεί συνέχεια μιας μακροχρόνιας πρακτικής. “Η νοοτροπία που οδήγησε σε αυτό υπάρχει εδώ και πολύ καιρό”, δήλωσε η Tirza Leibowitz, αναπληρώτρια διευθύντρια των Ιατρών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ισραήλ. “Είναι προϊόν ετών διαχωρισμού, υποταγής και κατοχής. Με τα χρόνια, η ισραηλινή κοινωνία απλώς συνηθίζει σε αυτό”.
Η ιστορία είναι γεμάτη παρόμοια περιστατικά. Τον Ιανουάριο του 2024, η εξαετής Hind Rajab στην Γάζα, βρέθηκε νεκρή αφού επί ώρες παρόντες επικαλούνταν βοήθεια ενώ βρισκόταν σε αυτοκίνητο με μέλη της οικογένειάς της που είχαν σκοτωθεί από ισραηλινή επίθεση. Τον Μάρτιο του 2024, δύο άοπλοι άνδρες στην Γάζα πυροβολήθηκαν, παρά τις προσπάθειες ενός εξ αυτών να σηματοδοτήσει την παράδοσή του. Το 2018, ο Mohammed Habali, ένας άνδρας με ψυχικές δυσκολίες, πυροβολήθηκε πισώπλατα ενώ απομακρυνόταν από Ισραηλινούς στρατιώτες στην Tulkarem. Το 2020, ο Eyad al-Halaq, ένας Παλαιστίνιος με αυτισμό, πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε από την αστυνομία ενώ κατευθυνόταν στο σχολείο του στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Ακόμη και Ισραηλινοί έχουν πέσει θύματα αυτής της πρακτικής. Τον Δεκέμβριο του 2023, τρεις Ισραηλινοί όμηροι που είχαν αποδράσει στην Γάζα, πυροβολήθηκαν και σκοτώθηκαν από Ισραηλινούς στρατιώτες ενώ προσπαθούσαν να παραδοθούν, κρατώντας μάλιστα μια λευκή σημαία.
Παρόλο που το Ισραήλ συχνά ανακοινώνει έρευνες για τέτοιες υποθέσεις, στην πλειοψηφία τους, ειδικά όταν αφορούν Παλαιστίνιους, οι δράστες αφήνονται ελεύθεροι. Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις επισημαίνουν την έλλειψη λογοδοσίας, καθώς τα εθνικά δικαστήρια συχνά αποφεύγουν την παρέμβαση, επικαλούμενα λόγους ασφαλείας. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη για διεθνή παρέμβαση, ώστε να τεθούν όρια στην ατιμωρησία.
Η οργή και η αγανάκτηση για την αδιαφορία της ισραηλινής κοινωνίας είναι διάχυτη. “Κανείς δεν νοιάζεται. Κανείς δεν είναι διατεθειμένος να σχολιάσει,” δήλωσε η Aida Touma-Suleiman, Παλαιστίνια βουλευτής στο ισραηλινό κοινοβούλιο. Η ίδια ανέφερε ότι προσπάθειες για ποινικοποίηση της βασανιστηριακής μεταχείρισης αντιμετωπίστηκαν με σφοδρή επίθεση από κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το Ισραήλ “χρησιμοποιεί βασανιστήρια και πρέπει να συνεχίσει να το κάνει”.
Οι κατηγορίες για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν περιορίζονται μόνο στις εκτελέσεις. Εκθέσεις προς τον ΟΗΕ περιλαμβάνουν στοιχεία για Παλαιστίνιους που λάμβαναν ιατρική περίθαλψη ενώ ήταν δεμένοι και με δεμένα μάτια, καθώς και περιπτώσεις σκόπιμης στέρησης τροφής και άρνησης πρόσβασης σε τουαλέτες. Το Ισραήλ έχει αρνηθεί όλες αυτές τις κατηγορίες.
Σύμφωνα με την οργάνωση Yesh Din, μεταξύ 2018 και 2022, ο ισραηλινός στρατός έλαβε 862 καταγγελίες για φερόμενες παραβάσεις στρατιωτών εναντίον Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη. Από αυτές, μόνο 258 ποινικές έρευνες άνοιξαν, εκ των οποίων 13 οδήγησαν σε απαγγελία κατηγοριών εναντίον 29 στρατιωτών. Μόνο μία περίπτωση αφορούσε θανάτωση Παλαιστίνιου, με ποσοστό δικαστικής δίωξης μόλις 0.4% για θανατηφόρα περιστατικά.
Οι πρόσφατες εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της έντασης της βίας μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023, έχουν επιδεινώσει την κατάσταση, με εκθέσεις να κάνουν λόγο για “de facto κρατική πολιτική οργανωμένης και εκτεταμένης βασανιστικής μεταχείρισης”. Η αδιαφορία ή η υποστήριξη μέρους της ισραηλινής κοινωνίας σε αυτές τις ενέργειες, όπως υποδεικνύει ο Shai Parnes του B’Tselem, είναι ανησυχητική, καθώς “μια χώρα δεν μπορεί να προχωρήσει σε γενοκτονία χωρίς ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας της είτε να την υποστηρίζει είτε να είναι αδιάφορη”.
