Στο πολύβουο κέντρο του Κέιπ Τάουν, ανάμεσα στους πανύψηλους τοίχους του Κάστρου της Καλής Ελπίδας, η 65χρονη ακτιβίστρια και ιστορικός, Lucy Campbell, ξεδιπλώνει μια άλλη εκδοχή της πόλης, αποκαλώντας το κάστρο “ένα αρχιτεκτονικό σκηνικό εγκλήματος”. Με τα χαρακτηριστικά γκρίζα dreadlocks της, η Campbell δεν διστάζει να εκφράσει την αγανάκτησή της για το αποικιακό παρελθόν, κατηγορώντας τους υπεύθυνους για τις συνέπειες που βιώνει ακόμα η πόλη.
Η Campbell, εδώ και 17 χρόνια, ξεναγεί τουρίστες μέσα από μια πεντάδα ιστορικών τοποθεσιών, επικεντρώνοντας στην αδικία και την καταπίεση που σημάδεψαν τη Νότια Αφρική. Από το Κάστρο της Καλής Ελπίδας, που χτίστηκε από την Ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών (VOC) τον 17ο αιώνα, μέχρι το Μνημείο των Σκλάβων, η Campbell τονίζει την απουσία αναγνώρισης της προσφοράς των σκλαβωμένων ανθρώπων και των αυτόχθονων πληθυσμών, που εκτοπίστηκαν και υποδουλώθηκαν μετά την άφιξη των Ολλανδών το 1652.
Η ιστορικός περιγράφει πώς η “γενοκτονία” και η στέρηση γης των Khoi, του αυτόχθονου ποιμενικού λαού, αντηχούν ακόμα στην πόλη. Η οικογένειά της, απόγονοι των Hessequa, έχασε τη γη και τα ζώα της στους Ολλανδούς, μετατράπηκε από ιδιοκτήτες σε αγροτικούς εργάτες. Η Campbell επισημαίνει ότι η ιδιοκτησία γης παραμένει στα χέρια της λευκής μειονότητας, ενώ οι ακτιβιστές καταγγέλλουν εκμετάλλευση και αυθαίρετες εξώσεις εργατών.
Η Campbell, αφού εργάστηκε στο κτήμα Groot Constantia, ένα πρώην μουσείο της VOC, συνειδητοποίησε την έλλειψη ιστορικής αναφοράς στους σκλαβωμένους και αυτόχθονες πληθυσμούς, καθώς και το “tot” σύστημα, τη χρήση κρασιού ως πληρωμή εργατών. Η εμπειρία αυτή την ώθησε να σπουδάσει Ιστορία, ειδικευόμενη στην ιστορία της δουλείας στο Κέιπ. Το 2008, ίδρυσε την Transcending History Tours, αποκαλύπτοντας τον αποικιακό χαρακτήρα των μουσείων παγκοσμίως, όπως η φύλαξη ανθρώπινων λειψάνων σε ευρωπαϊκά ιδρύματα.
Η Campbell προτείνει την αποκέντρωση των μουσείων στην περιοχή Cape Flats, μια κυρίως μη λευκή εργατική γειτονιά, για να γίνουν πιο προσιτά στις κοινότητες αυτές και να αναδείξουν ότι οι δυσκολίες τους δεν είναι αναπόφευκτες, αλλά αποτέλεσμα σκληρού παρελθόντος. Η ξενάγηση περιλαμβάνει την πλατεία Grand Parade, όπου ο Nelson Mandela έκανε την πρώτη του δημόσια ομιλία μετά την απελευθέρωσή του, καθώς και τη λεωφόρο St George’s Mall, όπου βρίσκεται η πλάκα της Krotoa, μιας Khoi γυναίκας που θεωρείται προγόνου του μεικτού πληθυσμού του Κέιπ Τάουν.
Η Campbell θεωρεί την πλάκα της Krotoa επιφανειακή και την απεικόνισή της πλαστή, τονίζοντας ότι η Krotoa ήταν “πρωτοπόρος, διερμηνέας, διαπραγματεύτρια”. Η Krotoa, υιοθετώντας το όνομα Eva, έγινε η πρώτη γηγενής που βαπτίστηκε Χριστιανή το 1662 και παντρεύτηκε τον Ολλανδό χειρουργό Pieter van Meerhof, σε έναν από τους πρώτους καταγεγραμμένους διαφυλετικούς γάμους στο Ακρωτήριο. Παρότι αμφιλεγόμενη, διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο ως διαμεσολαβήτρια μεταξύ Ολλανδών και Khoi.
Η Campbell δείχνει πώς το έμβλημα της VOC είναι ενσωματωμένο στην πόλη, θεωρώντας τους ουρανοξύστες σύμβολα πλούτου που πηγάζει από την εκμετάλλευση της VOC, την “πρώτη εταιρεία που ήρθε εδώ”, την αρχή του καπιταλισμού στην περιοχή.
Στο “Slave Lodge”, όπου στεγάστηκαν χιλιάδες σκλαβισμένοι από διάφορες περιοχές, η Campbell αντιτίθεται στα “καθαρά” εκθέματα, τονίζοντας την ιστορία του πόνου και της βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας, που συνδέει με τα σημερινά υψηλά ποσοστά σεξουαλικών και ενδοοικογενειακών εγκλημάτων.
Η ξενάγηση καταλήγει στο σημείο όπου γίνονταν οι δημοπρασίες σκλάβων, έναν παραμελημένο χώρο σε αντίθεση με το άγαλμα του Jan Smuts. Η Campbell αναφέρεται στην καλλιτεχνική εγκατάσταση του 2008, που επικρίθηκε για την ψυχρότητά της και την έλλειψη αφήγησης, τονίζοντας την ανάγκη για ένα πιο ορατό μνημείο που να αποδίδει φόρο τιμής στους σκλαβωμένους.
