Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν ανέδειξε την ευπάθεια κρίσιμων υποδομών νερού σε μια περιοχή που αντιμετωπίζει ακραία λειψυδρία. Πρόσφατες κατηγορίες για χτυπήματα σε μονάδες αφαλάτωσης στη νήσο Qeshm του Ιράν και ζημιές σε εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν από ιρανικό drone, υπογραμμίζουν τους κινδύνους.
Οι έξι χώρες του Κόλπου – Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αφαλάτωση για να καλύψουν τις ανάγκες των άνω των 62 εκατομμυρίων κατοίκων τους, σε μια περιοχή χωρίς μόνιμους ποταμούς. Η υδροδότησή τους εξαρτάται κυρίως από υπόγεια ύδατα και την αφαλάτωση.
Οι χώρες του Κόλπου παράγουν περίπου το 40% του παγκόσμιου απεσταγμένου νερού, διαθέτοντας πάνω από 400 μονάδες αφαλάτωσης. Με φυσικούς υδάτινους πόρους που ανέρχονται μόλις στα 120 κυβικά μέτρα ανά άτομο ετησίως, πολύ κάτω από το όριο της απόλυτης λειψυδρίας των 500 κυβικών μέτρων, η αφαλάτωση είναι ζωτικής σημασίας. Το 2023, οι έξι χώρες παρήγαγαν 7,2 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα γλυκού νερού, με την Σαουδική Αραβία να πρωτοστατεί με 3 δισ. κυβικά μέτρα, ακολουθούμενη από τα ΗΑΕ με 1,9 δισ. κυβικά μέτρα.
Η εξάρτηση από την αφαλάτωση ποικίλλει. Το Κατάρ είναι η πλέον εξαρτημένη χώρα, με το 61% της συνολικής υδροδότησης και άνω του 99% της πόσιμης κατανάλωσης να προέρχεται από αυτή τη διαδικασία. Στο Μπαχρέιν, η αφαλάτωση καλύπτει το 59% της συνολικής υδροδότησης και άνω του 90% της πόσιμης. Στο Κουβέιτ, η αναλογία είναι 47%, στα ΗΑΕ 41%, στο Ομάν 23% και στη Σαουδική Αραβία 18%, αν και η τελευταία παράγει τη μεγαλύτερη ποσότητα απεσταγμένου νερού παγκοσμίως, βασιζόμενη κατά 79% σε υπόγεια ύδατα.
Η αφαλάτωση, η διαδικασία απομάκρυνσης αλάτων και μετάλλων από το θαλασσινό νερό, επιτυγχάνεται κυρίως με θερμική απόσταξη ή αντίστροφη όσμωση. Η θερμική απόσταξη περιλαμβάνει τη θέρμανση του νερού, τη συλλογή του ατμού και την επανυδρότητά του, με προσθήκη μετάλλων και απολύμανση. Η αντίστροφη όσμωση, πιο διαδεδομένη σήμερα λόγω χαμηλότερου κόστους και ενεργειακής κατανάλωσης, χρησιμοποιεί υψηλή πίεση για να ωθήσει το θαλασσινό νερό μέσω μιας ημιπερατής μεμβράνης που παγιδεύει το αλάτι.
