Οι γυναίκες της Γάζας βιώνουν ένα εφιαλτικό σενάριο, αγωνιζόμενες για την επιβίωσή τους κάτω από συνθήκες απόλυτης στέρησης. Παρά τις συμφωνίες για κατάπαυση του πυρός, το Ισραήλ συνεχίζει να εμποδίζει την είσοδο σκηνών, τροχοσπιτιών και άλλης ζωτικής σημασίας χειμερινής βοήθειας. Οι γυναικείες ψυχές στη Γάζα διαχειρίζονται καθημερινά την επισιτιστική δυσπραγία, φροντίζοντας ταυτόχρονα τα παιδιά τους, ενώ ο πόλεμος εισέρχεται σε έναν ακόμη χειμώνα.
Η καθημερινότητα χαρακτηρίζεται από συνεχείς εκτοπισμούς, με τις οικογένειες να συσκευάζουν και να ξεσυσκευάζουν τη ζωή τους ξανά και ξανά, κάτω από σφοδρούς βομβαρδισμούς. Πέρα από τη φροντίδα των δικών τους παιδιών, επωμίζονται το βάρος της φροντίδας τραυματιών, ηλικιωμένων και ορφανών. Πάνω απ’ όλα, φέρουν το αόρατο αλλά συντριπτικό συναισθηματικό φορτίο της διατήρησης της συνοχής της οικογένειας μέσα στη θλίψη, τον τρόμο, την αβεβαιότητα και την ανελέητη απώλεια, εν μέσω πρωτοφανούς καταστροφής.
**Μητέρες «εξαφανίζονται» για να ζήσουν τα παιδιά τους**
Ως γυναίκα, φέρνω το βάρος της καταγραφής των φρικαλεοτήτων που βιώνω κι εγώ η ίδια. Καθημερινά, καταγράφω τη γενοκτονία που διαπράττεται στη Γάζα, και δεν έχει περάσει ούτε μία μέρα χωρίς να «σπάσει» η καρδιά μου από μια μητέρα. Κάθε μέρα, συναντώ γυναίκες εξαντλημένες πέρα από κάθε περιγραφή, των οποίων τα σώματα λιμοκτονούν, αλλά οι καρδιές τους αρνούνται να παραδοθούν. Στη Γάζα, η μητρική αγάπη έχει μετατραπεί σε πράξη αντίστασης κατά της ισραηλινής καταπίεσης.
«Κρατώ το μωρό μου σφιχτά όλη νύχτα, φοβούμενη ότι το κρύο θα μου πάρει το παιδί, ή ότι η βροχή θα το παρασύρει. Δεν μπορώ να κοιμηθώ», μου είπε η Suzan, εκτοπισμένη στη γειτονιά Zeitoun, που επιβιώνει σε μια εύθραυστη σκηνή για περισσότερα από δύο χρόνια. «Έχουμε μόνο τρεις κουβέρτες», συνέχισε. «Τις μοιραζόμαστε. Δεν πειράζει αν εγώ δεν ζεσταθώ. Τα παιδιά μου δεν μπορούν να επιβιώσουν από αυτό το κρύο χωρίς αυτές».
Ακούω εκδοχές αυτής της πρότασης παντού. Μητέρες που θυσιάζουν τον εαυτό τους για να επιβιώσουν τα παιδιά τους. Στο αποκορύφωμα του λιμού, βίωσα την άνευ όρων αγάπη στην πιο ατόφια μορφή της. Θυμάμαι χαρακτηριστικά πώς, χωρίς εξαίρεση, κάθε μητέρα μου είπε ότι στερούσε από τον εαυτό της τροφή, ώστε να φάνε τα παιδιά της. «Έκοψα ένα ψωμί σε κομμάτια για τους γιους και τις κόρες μου», μου είπε η Maysoun. «Όταν τρώνε, νιώθω σαν να έφαγα κι εγώ». Η Maysoun είναι αντιπροσωπευτική των μητέρων της Γάζας. Διαφορετικά πρόσωπα, διαφορετικές ιστορίες, αλλά η ίδια θυσία.
**Κάθε κύκλος, ένας εφιάλτης**
Για περισσότερα από δύο χρόνια, οι εκτοπισμένες γυναίκες δεν έχουν πρόσβαση σε τουαλέτες ή ιδιωτικότητα, στερούμενες ασφάλειας και αξιοπρέπειας. Αυτές οι γυναίκες μεγάλωσαν σε προστατευμένα περιβάλλοντα, με ασφαλείς χώρους για προσευχή, φαγητό και πλύσιμο. Η κοινή χρήση μιας τουαλέτας με 1.000 άτομα είναι κάτι στο οποίο κανείς δεν μπορεί να συνηθίσει. Διαχειρίζονται την έμμηνο ρύση, την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και ασθένειες, ζώντας σε υπερπλήρεις καταυλισμούς, σκηνές ή στον ανοιχτό ουρανό, χωρίς τις βασικές ανάγκες για τη διατήρηση της ζωής.
Ούτε εγώ εξαιρέθηκα από αυτή την πραγματικότητα. Ούτε εγώ μπόρεσα να βρω σερβιέτες ή παυσίπονα μετά από χειρουργική επέμβαση. Κάθε έμμηνος κύκλος είναι ένας εφιάλτης – μια μηνιαία υπενθύμιση του πόσο εύθραυστη γίνεται η αξιοπρέπεια στον πόλεμο. Πώς ο πόνος γίνεται κάτι που αναμένεται να αντέχουμε σιωπηλά.
**Χιλιάδες χήρεψαν κατά τη διάρκεια του πολέμου**
Η ζωή χωρίς σύζυγο προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο ευαλωτότητας για πολλές. Πολλές γυναίκες μου είπαν πόσο κενοί νιώθουν μετά την απώλεια της αγάπης της ζωής τους. Άλλες περιγράφουν τον αγώνα να διαχειριστούν τις οικογένειές τους κάτω από αδιάκοπους βομβαρδισμούς και εκτοπισμούς. Η χηρεία στη Γάζα δεν είναι απλώς απώλεια – είναι έκθεση, φόβος και απομόνωση.
Καθώς το σημείο διανομής βοήθειας Ισραήλ-ΗΠΑ, GHF, ήταν σε λειτουργία, χιλιάδες Παλαιστίνιοι πυροβολήθηκαν ή σκοτώθηκαν ενώ περίμεναν βοήθεια. Η ισραηλινή πολιτική αποτροπής εισόδου βοήθειας ή εμπορικών προμηθειών ανάγκασε τις γυναίκες να διακινδυνεύσουν τη ζωή τους, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν μερίδες τροφής για τις οικογένειές τους. Η πείνα που προκάλεσε το Ισραήλ οδήγησε αυτές τις γυναίκες σε ζώνες θανάτου. Πολλοί που πήγαν τραυματίστηκαν. Πολλοί σκοτώθηκαν.
Σχεδόν όλοι στη Γάζα υποσιτίζονται, συμπεριλαμβανομένων των νέων μητέρων που αγωνίζονται να θηλάσουν τα νεογέννητά τους, παρά το γεγονός ότι τα σώματά τους είναι αποδυναμωμένα μετά από μήνες παρατεταμένης πείνας. Πολλές είναι σωματικά ανίκανες να παράγουν γάλα, και με το βρεφικό γάλα σε σκόνη να μην είναι διαθέσιμο ή προσιτό, οι μητέρες αναγκάζονται να ταΐζουν τα μωρά τους με ό,τι μπορούν να βρουν – επιλογές που καμία μητέρα στη Γάζα δεν έπρεπε να κάνει πριν τον πόλεμο.
Στο νοσοκομείο Al-Aqsa, συνάντησα μια γυναίκα με μια σφαίρα στο στομάχι της, η οποία πυροβολήθηκε σε ένα σημείο διανομής GHF. Κρατώντας το βλέμμα μου, σήκωσε μπλούζα της και μου έδειξε την πληγή της, ρωτώντας αν πιστεύω ότι η ουλή θα της αλλοιώσει το σώμα. Συνέχισε λέγοντάς μου για τον πόνο του να ράβεται χωρίς αναισθησία. Επανήλθε στη μνήμη μου η δική μου εμπειρία, όταν ξύπνησα μετά από χειρουργική επέμβαση χοληδόχου κύστης χωρίς παυσίπονα. Έκλαψα. Φώναξα. Το μόνο που ήθελα ήταν κάτι να μου μουδιάσει τον πόνο, κάτι να τον σταματήσει. Σκέφτηκα τις πολλές έγκυες γυναίκες για τις οποίες έγραφα, να γεννούν χωρίς αναισθησία, χωρίς αναλγητικά, χωρίς καν ένα καθαρό δωμάτιο για να γεννήσουν. Γυναίκες να ουρλιάζουν στο κενό, φέρνοντας ζωή στον κόσμο, ενώ περιβάλλονταν από θάνατο και καταστροφή. Και να σκεφτεί κανείς, αν υπήρχε αρκετή πολιτική βούληση μεταξύ των δυτικών συμμάχων του Ισραήλ, τίποτα από αυτά δεν θα συνέβαινε.
Υπάρχουν ακόμα ανείπωτες ιστορίες που πρέπει να ειπωθούν. Η Rasha, μια ασθενής με καρκίνο του μαστού που περίμενε ατέρμονα να ανοίξει το πέρασμα της Ράφα για να φύγει από τη Γάζα για θεραπεία, μου είπε ότι πιστεύει ότι ανέπτυξε καρκίνο αφού παγιδεύτηκε κάτω από τα χαλάσματα του βομβαρδισμένου σπιτιού της για ώρες. «Εισέπνευσα όλες τις τοξίνες, όλη τη σκόνη», είπε, με δάκρυα να κυλούν στο καχεκτικό της πρόσωπο. «Γι’ αυτό πιστεύω ότι έχω καρκίνο του μαστού τώρα. Ήμουν υγιής πριν από αυτόν τον πόλεμο». Και καθώς συνεχίζω να γράφω για τις φρίκες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες της Γάζας, αισθάνομαι κι εγώ σαν να «εξαφανίζομαι». Προσπαθώ να προσφέρω όση παρηγοριά μπορώ, αλλά ξέρω ότι τα λόγια μου δεν μπορούν να προσφέρουν την ανακούφιση που αυτές οι γυναίκες χρειάζονται, την ανακούφιση που τους αξίζει. Πώς απαντάς σε αυτό ως δημοσιογράφος;
Μια άλλη γυναίκα που δεν θα φύγει ποτέ από το μυαλό μου είναι η Hala, η οποία υπέστη αποβολή ενώ εκτοπιζόταν βίαια από τον βορρά προς τον νότο. «Ήμουν έγκυος με δίδυμα», μου είπε. «Έχασα το ένα και έσωσα το άλλο». Σταμάτησε. «Αιμορραγούσα καθ’ όλη τη διαδρομή, ενώ κουβαλούσα τα πράγματά μου. Αναγκάστηκα να μαζέψω ό,τι μπορούσα από το σπίτι μας και να φύγω, αλλιώς κινδύνευα να πεθάνω από βομβαρδισμό». Θυμάμαι τη φωνή της – πώς έτρεμε, αλλά δεν έσπαγε. Θυμάμαι πόσο ανήμπορη ένιωθα όρθια μπροστά της, το μοναδικό μου όπλο το σημειωματάριό μου, η κάμερά μου, η φωνή μου.
Παντού πηγαίνω, κουβαλάω τις φωνές αυτών των γυναικών μαζί μου. Ηχούν στα αυτιά και στην καρδιά μου. Τις ακούω όταν προσπαθώ να κοιμηθώ, και όταν κάνω ρεπορτάζ. Τις ακούω όταν είμαι σιωπηλή. Κάθε γυναίκα που συνάντησα μου εμπιστεύτηκε τον πόνο της, την ιστορία της, την αλήθεια της. Και καμία από αυτές δεν θα φύγει ποτέ από το μυαλό μου. Θα τις κουβαλάω μαζί μου για όλη μου τη ζωή. Διότι το να είσαι γυναίκα στη Γάζα σημαίνει να αντέχεις το ανυπόφορο – και να συνεχίζεις να αγαπάς παρά τα πάντα.
