Ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέιντ Βανς, βρίσκεται στη Βουδαπέστη με σκοπό να ενισχύσει την υποστήριξη προς τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, του οποίου το κόμμα Fidesz αντιμετωπίζει τις δυσκολότερες εκλογές των τελευταίων ετών. Η άφιξη του κ. Βανς στην Ουγγαρία, η οποία ανακοινώθηκε από τον Λευκό Οίκο την προηγούμενη εβδομάδα, συμπίπτει με διήμερες διμερείς συναντήσεις.
Σημειώνεται ότι τον Φεβρουάριο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει την υποστήριξή του στον Όρμπαν ενόψει των κοινοβουλευτικών εκλογών της 12ης Απριλίου, ενώ τον ίδιο μήνα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε επισκεφθεί τη χώρα για να εκδηλώσει τη στήριξή του.
Η Κιμ Λέιν Σέπελε, καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Princeton των ΗΠΑ και επί χρόνια αναλύτρια της ουγγρικής κυβέρνησης, επισημαίνει ότι η επίσκεψη στοχεύει στην ανάδειξη της στενής σχέσης μεταξύ Τραμπ και Όρμπαν. “Ο Όρμπαν θα δώσει μεγάλη σημασία στο γεγονός ότι έχει την υποστήριξη του Τραμπ. Και γι’ αυτό έρχεται ο Βανς,” δήλωσε, εκφράζοντας παράλληλα αμφιβολίες για τον αντίκτυπο της επίσκεψης στην έκβαση των εκλογών. “Αν δει κανείς τις δημοσκοπήσεις στην Ουγγαρία, δείχνουν την αντιπολίτευση να προηγείται κατά 8 έως 12 ποσοστιαίες μονάδες, σε κάποιες πρόσφατες δημοσκοπήσεις ακόμη και κατά 20%. Μια επίσκεψη ενός σχετικά χαμηλού προφίλ Αμερικανού αντιπροέδρου δεν πρόκειται να αλλάξει αυτό.”
Η 16ετής θητεία του Όρμπαν χαρακτηρίζεται από την διάβρωση της ανεξαρτησίας θεσμών όπως η δικαιοσύνη και τα μέσα ενημέρωσης, καθώς και από μεταρρυθμίσεις που, σύμφωνα με τους επικριτές, έχουν ευνοήσει τον Όρμπαν και το κόμμα του Fidesz. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η αντιπολίτευση περιγράφει ένα βαθιά ανισόρροπο εκλογικό περιβάλλον, οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν τον 62χρονο Όρμπαν να υστερεί έναντι του 45χρονου ηγέτη της αντιπολίτευσης, Πέτερ Μαγιάρ, και του κόμματος Tisza.
Ο Μαγιάρ, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος του Fidesz, αποχώρησε από το κόμμα πριν από δύο χρόνια και αναδείχθηκε σε δημοφιλή φωνή κατά της διακυβέρνησης Όρμπαν. Η εκστρατεία του επικεντρώνεται στη διαφθορά, την επιδείνωση των κοινωνικών υπηρεσιών, τις οικονομικές συνθήκες και τη συγκρουσιακή σχέση του Όρμπαν με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία συχνά περιστρέφεται γύρω από το μεταναστευτικό και την υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Το 2022, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέστειλε δισεκατομμύρια ευρώ χρηματοδότησης για την Ουγγαρία, λόγω όσων χαρακτήρισε ως δημοκρατική οπισθοδρόμηση και μείωση της δικαστικής ανεξαρτησίας. Ο Μαγιάρ έχει δεσμευθεί για πιο φιλικές σχέσεις με την ευρωπαϊκή κοινότητα, καθώς και για μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αποκατάσταση των ανασταλμένων κεφαλαίων.
Ενώ ο Όρμπαν παρουσιάζει την αντιπολίτευση ως αποσταθεροποιητική δύναμη που θα εκχωρήσει τα εθνικά συμφέροντα της χώρας υπέρ της Ουκρανίας και της ΕΕ, η κεντροδεξιά πολιτική του Μαγιάρ σημαίνει ότι θα υπήρχαν μικρές αλλαγές σε ζητήματα όπως η μετανάστευση. “Ο Μαγιάρ είναι κεντροδεξιός, πιστεύει ουσιαστικά σε πολλά από όσα έκανε ο Όρμπαν, εκτός από τη διαφθορά. Από πλευράς ΕΕ, είναι ελαφρώς ευρωσκεπτικιστής, αλλά θέλει να πάρει πίσω τα χρήματα,” ανέφερε η Σέπελε.
Η προσέγγιση του Όρμπαν στην εδραίωση της εξουσίας και η υιοθέτηση της ακροδεξιάς πολιτικής έχουν περιπλέξει τις σχέσεις του στην Ευρώπη, καθιστώντας τον, ωστόσο, πηγή έμπνευσης για την αμερικανική ακροδεξιά και διακεκριμένα μέλη της κυβέρνησης Τραμπ, όπως ο Τζέιντ Βανς. Η Ουγγαρία έχει φιλοξενήσει στο παρελθόν το Conservative Political Action Conference (CPAC), μια ετήσια σύνοδο όπου άτομα και ομάδες από την αμερικανική δεξιά και σύμμαχοι από άλλες χώρες συγκεντρώνονται για να συζητήσουν το μέλλον του συντηρητικού κινήματος. Όταν το CPAC πραγματοποιήθηκε στη Βουδαπέστη το 2024, ο Τραμπ απέστειλε βίντεο επαινώντας τον Όρμπαν για την “περήφανη μάχη που δίνει στην πρώτη γραμμή για τη διάσωση του δυτικού πολιτισμού”.
Η κοινή αγανάκτηση προς τους μουσουλμάνους, τους μετανάστες και τα κέντρα φιλελεύθερης πολιτικής, όπως τα πανεπιστήμια, έχει συμβάλει στην εδραίωση αυτής της σύνδεσης, και ο ίδιος ο Βανς έχει απολαύσει ιδιαίτερα στενές σχέσεις με την κυβέρνηση του Όρμπαν. Όταν επιλέχθηκε ως ο αντικαταστάτης του Τραμπ στις εκλογές του Ιουλίου 2024, ο πολιτικός διευθυντής του Όρμπαν μοιράστηκε μια φωτογραφία του με τον Βανς, γράφοντας: “Μια κυβέρνηση Τραμπ-Βανς ακούγεται ακριβώς σωστή.”
Η Ουγγαρία του Όρμπαν βρέθηκε στο επίκεντρο της μεταβαλλόμενης πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ προς την Ευρώπη, ευθυγραμμιζόμενη σταθερά με ακροδεξιά κόμματα και περιοριστές της μετανάστευσης σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία. Η Σέπελε αναφέρει ότι η σχέση του Όρμπαν με την κυβέρνηση Τραμπ και η θέση του ως είδωλο της παγκόσμιας ακροδεξιάς ενδέχεται να έχουν περιορισμένη αξία σε εκλογές που επικεντρώνονται κυρίως σε εσωτερικά ζητήματα.
Ωστόσο, επισήμανε ότι πιο απτά βήματα, όπως η δέσμευση για αμερικανική οικονομική στήριξη από την κυβέρνηση Τραμπ σε περίπτωση νίκης του Όρμπαν, θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις πιθανότητές του στις τελευταίες ημέρες της κούρσας. “Το σημαντικό που πρέπει να παρακολουθήσουμε είναι ότι, όταν ο Όρμπαν επισκέφθηκε τις ΗΠΑ πρόσφατα, ο Τραμπ φάνηκε να υπόσχεται ένα δημοσιονομικό δίχτυ ασφαλείας σε περίπτωση νίκης του Όρμπαν,” δήλωσε η Σέπελε, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ είχαν αναλάβει παρόμοιες ενέργειες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του 2025 στην Αργεντινή, προκειμένου να ενισχύσουν τον δεξιό σύμμαχο Χαβιέ Μιλέι, νυν πρόεδρο της χώρας. “Ο Τραμπ δεν έχει κάνει τέτοιου είδους επίσημη υπόσχεση, και έχει αρνηθεί ότι έκανε οποιαδήποτε συγκεκριμένη υπόσχεση. Όμως, οι άνθρωποι του Όρμπαν πιστεύουν ότι ο Τραμπ θα τους υποστηρίξει αν κερδίσουν τις εκλογές,” πρόσθεσε η Σέπελε. “Εάν ο Βανς κάνει μια τέτοια ανακοίνωση, θα μπορούσε να είναι πραγματικά καθοριστικό.”
