Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας βαθιά ανησυχία για την υγεία του 78χρονου εκδότη Τζίμι Λάι, ζήτησε προσωπικά από τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ την απελευθέρωσή του. Η έκκληση αυτή έρχεται μετά την καταδίκη του Λάι από το Ανώτατο Δικαστήριο του Χονγκ Κονγκ για τρεις κατηγορίες στο πλαίσιο του νόμου περί εθνικής ασφάλειας, σε μια υπόθεση που καταγγέλλεται ως πλήγμα κατά της ελευθερίας του Τύπου στην πόλη.
Τη Δευτέρα, το δικαστήριο έκρινε τον Λάι ένοχο για συνωμοσία με σκοπό την υποκίνηση ξένων κυβερνήσεων να δράσουν κατά του Χονγκ Κονγκ ή της Κίνας, καθώς και για δημοσίευση υλικού που «διήγειρε δυσαρέσκεια» κατά των κινεζικών αρχών. Ο Λάι, ο οποίος αρνήθηκε τις κατηγορίες, αντιμετωπίζει πλέον ποινή φυλάκισης έως και ισόβια.
«Μίλησα με τον Πρόεδρο Σι για αυτό και ζήτησα να εξετάσει την απελευθέρωσή του», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, χωρίς να διευκρινίσει πότε έγινε η σχετική αίτηση. «Είναι ένας ηλικιωμένος άνδρας και δεν είναι καλά. Έτσι, έκανα αυτή την αίτηση. Θα δούμε τι θα συμβεί», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ είχε συναντηθεί με τον Σι τον Οκτώβριο στη Νότια Κορέα, όπου πιστεύεται ότι έθεσε το θέμα του Λάι. Λίγο μετά τα σχόλια του Τραμπ, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η ετυμηγορία υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα του Πεκίνου να καταστείλει κάθε διαφωνία. Ο Ρούμπιο τόνισε ότι η καταδίκη αποδεικνύει την προσπάθεια της Κίνας να «φιμώσει εκείνους που επιδιώκουν να προστατεύσουν την ελευθερία του λόγου και άλλα θεμελιώδη δικαιώματα».
Ο Τζίμι Λάι, ιδρυτής της πλέον ανενεργής εφημερίδας Apple Daily, υπήρξε μία από τις πιο εξέχουσες φιγούρες του κινήματος υπέρ της δημοκρατίας που στοχοποιήθηκαν βάσει του νόμου περί εθνικής ασφάλειας. «Οι αναφορές υποδεικνύουν ότι η υγεία του κ. Λάι έχει επιδεινωθεί σοβαρά κατά τη διάρκεια των περισσότερων από 1.800 ημερών φυλάκισής του», ανέφερε ο Ρούμπιο σε δήλωσή του, καλώντας τις αρχές να τερματίσουν την «ταλαιπωρία» και να απελευθερώσουν τον Λάι για ανθρωπιστικούς λόγους.
Το Ηνωμένο Βασίλειο επίσης επέκρινε την καταδίκη του Λάι ως «πολιτικά υποκινούμενη δίωξη» και ζήτησε την άμεση απελευθέρωσή του. Ο Λάι, ο οποίος κρατείται από τα τέλη του 2020, είναι Βρετανός υπήκοος. Ο γιος του, Σεμπάστιαν, δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να αυξήσει την πίεση στο Πεκίνο, κάνοντας την απελευθέρωση του πατέρα του προϋπόθεση για στενότερες σχέσεις με την Κίνα. Η κόρη του, Κλερ, ανέφερε ότι ο πατέρας της θα εγκατέλειπε την πολιτική δράση αν αφεθεί ελεύθερος, επιθυμώντας μόνο να επανενωθεί με την οικογένειά του και να αφιερώσει το υπόλοιπο της ζωής του σε αυτήν και στη λατρεία του Θεού.
Ο Λάι, ευσεβής Καθολικός, έχει λάβει υποστήριξη από μια ευρεία συμμαχία υποστηρικτών της δημοκρατίας, ομάδων για την ελευθερία του Τύπου και χριστιανών ακτιβιστών στις ΗΠΑ, ένα κοινό που αποτελεί σημαντικό τμήμα της πολιτικής βάσης του Τραμπ. Η αναγκαστική παύση λειτουργίας της Apple Daily το 2021, η οποία ήταν γνωστή για την έντονα κριτική της δημοσιογραφία, σηματοδότησε ένα σημείο καμπής για το τοπίο των μέσων ενημέρωσης στο Χονγκ Κονγκ. Έκτοτε, τα ειδησεογραφικά πρακτορεία έχουν περιορίσει την κριτική κάλυψη της Κίνας, φοβούμενα διώξεις, ενώ η παγκόσμια κατάταξη ελευθερίας του Τύπου στην πόλη έχει πέσει δραματικά, στο 140η από τις 180 χώρες, σύμφωνα με την ομάδα RFA. Ο Εντουαρντ Λι, πρώην συντάκτης της Apple Daily που ζει στην Ταϊβάν, σχολίασε ότι, αν και η ετυμηγορία ήταν αναμενόμενη, έφερε μια αίσθηση «επιτέλους έφτασε». «Το Χονγκ Κονγκ όχι μόνο δεν έχει πλέον την Apple Daily, αλλά δεν έχει πλέον μια δυνατή φωνή να επικρίνει και να παρακολουθεί την κυβέρνηση… γι’ αυτό αισθανόμαστε την ανάγκη να καλύψουμε αυτόν τον ρόλο», είπε.
